همیشه «ترین*ها» جذابیت داشته است. همین ترین*ها یکی از دلایل مهم سفر برای جهانگردان و گردشگران بوده است. این وی*ژگی به اندازه*ای جذابیت دارد که بسیاری در حال ساخت آنها هستند.



به عنوان مثال برجی در گوشه*ای از دنیا ساخته می*شود که فقط بلندترین برج جهان باشد و نامش را در میان برج*ها معروف کند تا مقصد جهانگردان باشد.*
ایران اما محل خیلی از ترین*هاست و بسیاری آن را نمی*دانند. در این فهرست بیش از 10 عنوان از ترین*ها در ایران وجود داشت، بنابراین برخی از آنها را خارج از مطلب اصلی آوردیم. خواندنشان خالی از لطف نیست.
منابع : 1.*دو هفته نامه امرداد شماره ۲۲2.*سرزمین و مردم ایران، مؤلف: عبدالحسین سعیدیان 3.*تاریخچه و شیوه*های معماری در ایران، مولف: هوشنگ رسولی 4.*جغرافیای جهانگردی ایران، مؤلفان: افشین شهام و هیلدا دادفر 5.*govahiname.ir . 7 *magiran.com . 6 iranvij.ir

 

عظیم*ترین*بنای* سنگی*جهان

ساخت تخت جمشید یا آن*طور که در کتیبه*ها ثبت شده شهر مردمان پارسی، در 55 کیلومتری شمال*شرق شیراز و مقابل جلگه مرودشت در سال 518 قبل از میلاد به دستور داریوش اول آغاز شد و جمعا حدود 120 سال به طول انجامید.
این مجموعه عظیم با مساحت 135 هزار مترمربع، بزرگ*ترین مجموعه باشکوه هخامنشی است که همه از سنگ ساخته*شده.
جالب است بدانید میان سنگ*ها هیچ*گونه ملاتی استفاده نشده و سنگ*ها به یکدیگر چفت شده*اند. البته در برخی موارد بست*های آهنی معروف به دم چلچله*ای مورد استفاده قرار گرفته است.
مجموعه تخت جمشید شامل هفت کاخ (تالار)، نقوش برجسته، پلکان*ها،* ستون*ها *و دو آرامگاه سنگی است.

گرم*ترین نقطه*کره*زمین

بیابان لوت در 80 کیلومتری شمال شهداد ، تپه*ای مملو از گدازه*های آتشفشانی با مساحتی معادل 480 کیلومتر مربع که گندم بریان می*خوانندش و گاه نیز ریگ سوخته، گرم*ترین نقطه کره زمین است با دمایی معادل 67 درجه سانتی*گراد در سایه!.
در گندم بریان در فضایی با طول 200 کیلومتر و عرض 150 کیلومتر هیچ نوع زندگی جریان ندارد و شرایط به گونه*ای است که علاوه بر گیاهان و حیوانات، حتی باکتری*ها نیز توان زنده ماندن ندارند.
در نتیجه اجساد تجزیه نشده و فقط بر اثر تابش خورشید خشک می*شوند.
تا پیش از کشف این منطقه توسط پروفسور کردوانی تصور می*شد صحرای لیبی در شمال صحرای آفریقا با 57.7 درجه سانتی*گراد گرم*ترین نقطه کره زمین باشد؛ اما اکنون گندم بریان است. اگر قصد سفر به قطب گرمایی کره زمین را دارید، بین آبان تا فروردین بارسفر ببندید.

 

بلندترین برج آجری جهان

برج یا گنبدقابوس سال 375 خورشیدی به دستور قابوس بن وشمگیر از پادشاهان آل زیار در جرجان (گنبدکاووس فعلی) پایتخت این حکومت به دلیل آرامگاه وی ساخته شد.
این بنا با آجرهای دنباله*دار وملات و به شکل یک استوانه چندوجهی ساخته شده است که شامل پی و صفه بنا، سردابه، بدنه و گنبد مخروطی است.
برج قابوس بر فراز تپه خاکی که حدود 15 متر از سطح زمین بلندتر است، قرار دارد.
ارتفاع برج 55 متر است که با احتساب بلندی تپه، در مجموع 70 متر ارتفاع از سطح زمین دارد.

 

طولانی*ترین غار *نمکی* جهان

غار نمکدان در جزیره قشم حدود 6580 متر طول دارد. تا پیش از کشف این غار، غار *نمکی سدام در فلسطین با داشتن طولی معادل 5685 متر به عنوان طولانی*ترین غار نمکی جهان قلمداد می*شد.
جریان آب نمک در کف غار، از چشم*اندازهای دلپذیر آن است. رطوبت جزیره و نفوذ آب در غار، سبب فروچکیدن آب نمک اشباع*شده بر بدنه* قندیل*ها می*شود که شکل آنها را پیوسته دگرگون می*کند.
غار نمکدان دارای یک دریاچه* نمک به ژرفای یک متر در فاصله ۱۶۰ متری دهانه* ورودی است. از دل کوه نمکدان، یک جریان آب زیرزمینی همیشگی می*جوشد که راه را به بیرون گشوده و پس از حل*کردن نمک در راه خود، به شکل چشمه* نمک در دامنه* کوه نمایان می*شود. این چشمه در گودال روبه*روی خود، حوضچه*ای طبیعی به رنگ سفید پدید می*آورد.

بزرگ*ترین بافت*خشتی *جهان

یزد یکی از مهم*ترین ‏شهرهای زنده و تاریخی کشور است که مجموعه*ای کامل از بناهای دوره*های مختلف زمانی شامل بازارهای قدیمی، مسجدها، باغ*ها، عمارات، آتشکده*ها و... را در خود جای داده است.
این شهر علاوه بر آن که بزرگ*ترین بافت خشتی جهان است، با 743 هکتار عرصه و 5 هزار هکتار حریم، دست*‏نخورده*ترین بافت تاریخی کشور محسوب می*شود.

 

بزرگ*ترین جزیره غیرمستقل جهان

قشم، بزرگ*ترین جزیره غیرمستقل دنیاست که در حساس*ترین نقطه استراتژیک خلیج فارس و در دهانه تنگه هرمز واقع شده است.
طول جزیره حدود 120 کیلومتر و عرض جزیره در نقاط مختلف متفاوت است. بیشترین عرض جزیره، مابین لافت و شیب دراز است.
عرض متوسط جزیره را می*توان معادل 14 کیلومتر در نظر گرفت. بخش وسیعی از کرانه*های شمالی جزیره با جنگل دریایی حرا به وسعت 150*کیلومتر مربع پوشیده شده است.
جزیره قشم با مساحت 1491 کیلومتر مربع از 23 کشور دنیا وسیع*تر است. به طور مثال قشم 2.5 برابر سنگاپور و بحرین و سان مارینو، 1.5 برابر هنگ*کنگ، پنج *برابر مالدیو و 70 برابر ماکائوست.

داغ*ترین چشمه جهان

چشمه آبگرم قینرجه در جنوب مشگین شهر و در ارتفاع 1240 متری دامنه شمالی سبلان در مجاورت چهار چشمه معدنی دیگر قرار دارد.
این چشمه با دمای 86 درجه سانتی*گراد، داغ*ترین چشمه کلرایدی جهان است که دارای سه دهنه است.
باتوجه به خواص درمانی عناصر موجود در آن بخصوص*گوگرد بالا، برای درمان لنفاتیسم، راشیتیسم و روماتیسم*های مزمن سودمند است.
دمای بالای این چشمه تسکین*دهنده درد و ضد تورم است. در کنار چشمه آبشاری است که بر زیبایی و جاذبه گردشگری چشمه قینرجه افزوده است.

کهنسال*ترین درخت سرو جهان

یکی از پیرترین جانداران جهان، سرو ابرکوه با عمری حدود 4000 تا 4500 سال است.
گرداگرد تنه این درخت روی زمین، 11.5 متر و بلندای آن ۲۵ تا ۲۸ متر برآورده شده است.
در برخی اساطیر، کاشت این درخت زیبا به زرتشت نسبت داده شده است.

باستانی*ترین پل قابل استفاده جهان

این پل که در مرکز شهر دزفول قرار دارد، شرق و غرب این شهر را به هم پیوند داده و از دیرباز محل تردد میان شهرهای شوشتر، اندیمشک و دزفول بوده است.
تاریخ پل دزفول به سال 260 میلادی، زمانی که شاپور اول ساسانی با استفاده از 70 هزار اسیر رومی اقدام به ساخت این پل مستحکم کرد، برمی*گردد. این پل دارای 14 دهنه است و آب رودخانه دز از آن گذر دارد.
این پل در دوران عضدالدوله دیلمی، صفویه و پهلوی مرمت و بازسازی شد؛ اما پایه*هایش همچنان بدون تغییر، یادگاری از عصر ساسانی است.

 

قدیمی*ترین*بنای*خشتی*جهان

کهن*دژ زیبای نارین قلعه در میبد که مردم محلی نارنج قلعه می*نامندش، شاخص*ترین اثر بازمانده از شهرسازی قدیم محسوب می*شود.
نارین قلعه دارای ارزش تاریخی، جغرافیایی، معماری و شهرسازی، سیاسی، نظامی، مذهبی و اسطوره*ای است.
این بنا بر فراز تپه*ای ساخته*شده تا بر تمام منطقه اشراف داشته باشد. به این دلیل از فاصله بسیار دور قابل رویت است.
زمان ساخت نارین قلعه براساس اسطوره*هایی به دوره حضرت سلیمان برمی*گردد.

 

... و چند​ ترین دیگر

بلندترین بادگیر جهان در یزد: بادگیر هشت سویه* باغ دولت*آباد یزد، با ارتفاع 33 متر بلندترین بادگیر جهان است.


کهن*ترین گونه جانوری جهان: سه چشم (triops) گونه*ای جانور آبزی است که به دلیل قدمت 220 میلیون ساله از آن به عنوان فسیل زنده و قدیمی*ترین گونه جانوری زمین نام برده می*شود. این گونه نادر در آبگیرهای فصلی استان آذربایجان غربی زیست می*کند.


بلندترین طاق طبیعی جهان: دهانه* غار اسپهبد خورشید (دژ افسانه*ای) در کوه*های کناره* شرقی راه سراسری سوادکوه و تنگه دوآب، با طول 19.75 متر و عرض 14.25 متر، بلندترین طاق طبیعی جهان محسوب می*شود که ارتفاع آن معادل 15 متر است.این طاق سال 1335 شمسی توسط غارشناسان کشف شد.

قدیمی*ترین سد *جهان: سد کبار در 25 کیلومتری جاده قدیم قم ـ کاشان از آثار دوره ساسانی محسوب می*شود. این سد با گذشت بیش از هزار سال و وقوع زلزله*های متعدد همچنان پابرجاست.


عجیب*ترین قنات جهان: یکی از شاهکارهای علم مهندسی قدیم، قنات دو طبقه* مون اردستان است. در هر طبقه از این قنات 800 ساله، آبی مستقل جریان دارد و آب هیچ یک به دیگری نفوذ نمی*کند. این قنات دو کیلومتر طول دارد و مقدار آبدهی آن ۶۰ لیتر در ثانیه است.


بزرگ*ترین بازار سرپوشیده جهان: بازار تبریز با مساحتی حدود یک میلیون مترمربع ، بزرگ*ترین سازه آجری سقف*دار و به هم پیوسته جهان است. تبریز به دلیل قرارگیری در مسیر جاده ابریشم همواره از اماکن مهم داد و ستد محسوب می*شده است. (جام جم - ضمیمه چمدان)

 



تاريخ : سه‌شنبه ٢٥ فروردین ۱۳٩٤ | ۸:۳٤ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()

باغی که از درختانش سنگ آویزان است!


 در ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان، باغی قرار دارد که به آن «باغ سنگی درویش*خان» می*گویند. این باغ از ۴۰ سال پیش که زمین زراعی شخصی به نام* «درویش*خان» دستخوش اصلاحات ارضی شد، حالت طبیعی خود را از دست داد، چون درویش*خان به نشانه*ی اعتراض و در واقع به*خاطر رنجی که از این اتفاق کشیده بود، درخت*های باغش را که دیگر خشک شده بودند، در جای دیگری کاشت و سنگ*هایی را از کوه*های اطراف جمع کرد و به*عنوان میوه*ی درختانش از آن*ها آویزان کرد. این کار باعث شد که مردم، پیرمرد را مجنون بدانند و کر و لال بودن پیرمرد نیز بر این شایعه*ها افزود و باعث شد که کنجکاوی و اشتیاق گردشگران برای کشف این ماجرا برانگیخته شود. مشابه این باغ در کشور مکزیک نیز وجود دارد : باغی به نام «جزیره*ی عروسک*ها» در مکزیک وجود دارد که توسط مردی به نام «دون ژولیان سانتانا» ساخته شده* است. سانتانا مرد گوشه*نشینی است که دنیا و خانوده*اش را ترک کرد و ۵۰ سال از عمرش را صرف ساختن یک باغ وحشتناک کرد. او بعضی از عروسک*های کهنه را از زباله*دانی*های شهر جمع می*کرد و بعضی دیگر را از راه مبادله*ی میوه*های باغ با عروسک به*دست می*آورد و بعد آن*ها را از درخت*ها آویزان می*کرد. بازدیدکنندگان هم از دیدن عروسک*های آویزان از درخت*ها وحشت می*کردند.در ایران، مناطق عجیبی برای گردشگری وجود دارد که علاقه*مندان می*توانند به آن*ها سفر و صحت مطالبی را که درباره*شان مطرح می*شود، بررسی کنند
.

جنگلی که از آن صدای جیغ به گوش می*رسد


 در جنوب شهر مشهد، یک جنگل کنار روستایی قرار دارد. مدتی است که هنگام شب در این منطقه، صدایی عجیب و وحشت*آور از میان درختان آن به گوش می*رسد که سابقه نداشته است. مردم محلی می*گویند که به*محض تاریک شدن هوا، صدایی شبیه صوت یا جیغ از میان درختان این منطقه به گوش می*رسد. این منطقه* در جاده*ای که از جنوب مشهد به سمت کوه*های بینالود و مشخصا روستای دیدنی مغان و غار آن منتهی می*شود، واقع شده است و به نام کوه*های خلج شهرت دارد.
 برخی ساکنان منطقه، این صداهای وحشت*آور را از ملخ*هایی می*دانند که به این منطقه هجوم آورده*اند و شب*ها به درختان پناه می*برند، برخی دیگر نیز عواملی ناشناخته را از جمله آب*وهوا، دلیل به*وجود آمدن این صداها می*داننند. این منطقه در دره*ای واقع* شده که رودخانه*ای از آن می*گذرد. این رودخانه هر سال در یک فصل خشک می*شد، ولی از سال ۱۳۹۰، یعنی درست از سالی که این صداها از جنگل شنیده می*شود، همچنان آب در آن جریان دارد و همین امر باعث جلب توجه مردم و به تبع آن، ترس آن*ها از این پدیده*ی شگفت*انگیز شده است. وحشتی که می*تواند گردشگران کنجکاو را به* سوی خود جلب کند.

 آیا ایران «مثلث برمودا» دارد؟


 «ریگ جن» شگفت*انگیزترین، اسرارآمیزترین و ترسناک*ترین منطقه در ایران است : این منطقه*ی کویری که پر از تپه*های ماسه*یی است، در جنوب سمنان قرار دارد. این منطقه در شرق دریاچه*ی نمک، شمال چوپانان و انارک و غرب جندق، یعنی در کویر مرکزی ایران واقع است و به*دلیل وسعت زیاد و نداشتن چشمه یا چاه آب، در گذشته*های دور، کاروان*ها از آنجا عبو نمی*کردند و فقط در سال*های اخیر، گروه*هایی از محققان و سیاحان به این منطقه رفته*اند.«ریگ جن» با وسعتی حدود ۳۸۰۰ کیلومترمربع در حاشیه*ی شمالی*اش به کوه گوگردی و در حاشیه*ی شرقی*اش به جاده*ی دامغان می*رسد. بهترین مسیر دستیابی به آن، بخش شمال شرقی «پارک ملی کویر» است، جاده*ی سنگ*فرش ملک*آباد که البته داخل مرز پارک است و زیر نظر سازمان حفاظت محیط* زیست اداره می*شود. مسیر دیگر برای ورود به «ریگ جن» جندق است که در بخش شرقی پارک قرار دارد. چند سال پیش، علی پارسا – کویرشناس مقیم آمریکا – همراه میران*زاده – رییس وقت پارک ملی کویر – با هواپیما بر فراز «ریگ جن» پرواز کردند تا ثابت کنند این منطقه شباهتی با «مثلث برمودا» ندارد.
 محلی*ها، چوپان*ها و ساربان*ها معتقدند که اگر کسی پایش به «ریگ جن» برسد، ناپدید و توسط ارواح و موجودات ماورایی به قلب «ریگ جن» فرستاده می*شود! یکی از کاوشگران می*گوید که حتی شترهای اهالی کویر هم وقتی به این منطقه می*رسند، می*ایستند و حرکت نمی کنند. «آلفونز گابریل» اتریشی و یک کاوشگر سوئدی قصد داشتند این منطقه را کشف کنند، اما هیچ*کدام نتوانستند از این بخش کویر عبور کنند و «گابریل» فقط با عبور کردن از عرض منطقه، به*ناچار به سمت یزد برگشت و این وظیفه به کاوشگران کنجکاو ایرانی محول شد. در نهایت، علی پارسا همراه با گروهش توانست از طول این کویر عبور کند.این منطقه، پوشش گیاهی و جانوری ندارد و تا کنون گزارشی درباره*ی حیواناتی که احتمال دارد در اینجا زندگی کنند، ارائه نشده است. شن*زارهای گسترده*ی این منطقه و باتلاق*های آن، هر انسانی را به وحشت می*اندازد. اگر کسی بدون تجهیزات لازم به این منطقه سفر کند، گرفتار گل و لجن*های بیابان می*شود و به قولی، به کسانی می*پیوندد که در این بیابان ناپدید شده*اند.تماشا و کاوش در این منطقه می*تواند مورد علاقه*ی گردشگرانی باشد که هدف*شان از سفر، چیزی به*جز تفریح است.

دیوارهایی که اجساد کودکان در آن*ها دفن بود


 هر *سال، گردشگران زیادی به تماشای بقایای ارگ بم می*روند، ولی می*توان فقط به*خاطر ابهت و شکوه ارگ بم، از این قدیمی*ترین سازه*ی خشتی دنیا دیدن نکرد؛ چندی پیش، خبر کشف جسد چند کودک در دیوارهای بلند ارگ بم، توجه کارشناسان خارجی را جلب کرد و گروهی از باستان*شناسان ژاپنی تصمیم گرفتند همراه با تیم گزارشگران، راهی ویرانه*های ارگ بم شوند و به تحقیق درباره*ی موضوع مطرح*شده* بپردازند. ماجرا از این قرار بود که به*طور رسمی، نخستین*بار یک باستان*شناس (نرگس احمدی) در گزارشی اجمالی، به کشف اسکلت نوزادهایی در ارگ بم اشاره کرد (گزارش*ها و مقالات سالانه ی پروژه*ی نجات*بخشی میراث فرهنگی بم، س ۱، ش ۱، ۱۳۸۴). او از ماه*های آغاز پس از زلزله، برای بررسی میزان تخریب به ارگ رفته بود. در آن روزها، رسانه*ها با عناوینی مانند «گره معما در دست مومیایی*ها»، «ابهام درخصوص کشف جسد در ارگ بم»، «کشف مومیایی کودکان در لابه*لای حصارهای ارگ بم» و … از این ماجرا صحبت کردند و خبرهایی، از سکوت مسوولان تا تکذیب خبر کشف اجساد تازه*ی نوزادان، منتشر شد. برای پرس*وجو درباره*ی این ماجرا، علاقه*مندان می*توانند به دیدن ارگ بم بروند.

این مناطق، ترس را در بازدیدکنندگان برمی*انگیزند. وجود چنین جاذبه*هایی در کشورهای دیگر، ممکن است برای گردشگران علاقه*مند به «گردشگری سیاه» جذاب باشد و برای دیدن آن*ها هزینه صرف کنند. در ایران نیز علاقه*مندان به حوزه*ی «گردشگری سیاه» می*توانند به این مناطق بروند.



تاريخ : سه‌شنبه ٢٥ فروردین ۱۳٩٤ | ۸:٢٢ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()

جشن نوروز، بلند مرتبه ترین جشن ایران زمین است. شاید کم و بیش برای همه مان آشنا باشند. اما می دانید همه ی ما ایرانی ها نوروز را به یک صورت جشن نمی گیریم؟

 

قرن هاست که شروع فصل بهار و سال نو با مجموعه ای از آداب و رسوم، که از ماه اسفند شروع می شوند و تا سیزدهم فروردین ادامه پیدا می کنند، گرامی داشته می شود. مراسمی چون خانه تکانی، خرید سال نو، چیدن سفره هفت سین، چهارشنبه سوری، دید و بازدید عید و سیزده به در و … در اینجا، به سراغ مناسکی از نوروز رفته ایم که کمتر شناخته شده هستند.

ترکمن صحرا

خاطره اسفند ماه 23 (5)

نوروز در ترکمن صحرا

 

در ترکمن صحرا، پس از انجام مناسک خانه تکانی، رسم است که نخ سفید و سیاه را با هم می بافند و در میانه ی آن اسپند، نظر چشم، منجوق، نمک و داغدان (که نوعی چوب است) قرار می دهند و آن را، به نشانه ی برکت، بالای در خانه ها می آویزند.

از دیگر سنتهای این قوم، تراشیدن موی سر پسرها در چهارشنبه ی آخر سال بوده است، به طوری که مقداری مو را در دو طرف سر، روی گوش یا پشت سرها باقی می گذاشتند و به آن “قولپاق” می گفتند. از دیگر رسومی که امروزه کمرنگ تر شده، رفتن به صحرا ها در چهارشنبه سوری است. آنها نگریستن به چشمه های آب را به فال نیک می گرفتند و در راه بازگشت، تعدادی سنگریزه بر می داشتند و هفت بار به طرفی غیر از قبله پرتاب می کردند تا بدی ها دفع شود.

از جمله سرگرمی های نوروز، بازی “منجوق آتدی” به معنای انداختن دانه ی منجوق است. که در این بازی دختران ترکمن دور هم جمع می شوند و منجوق های خود را با علامتی مشخص می کنند و دانه دانه در ظرفی پر آب می اندازند. سپس یکی از دختران ظرف را می گیرد، بالای سر دوستانش می برد و در حالی که یک بیت شعر می خواند، منجوق ها را با هم قاطی می کند و بعد یکی را از ظرف در می آورد. منجوق متعلق به هر دختری که باشد، معنای شعر در ارتباط با او قلمداد می شود.

ورامین

در ورامین از حدود بیست روز مانده به عید، مراسم سمنو پزان با همیاری اقوام و همسایه ها برگذار می شود. در این مراسم، زنان حین پخت سمنو، از حضرت زهرا طلب حاجت می کنند. همچنین رسم است که در روز پخت سمنو، که 15 ساعت به طول می انجامد، آشی هم بار می گذارند و از آن خیرات می دهند. ورامینی ها معتقدند که چشم مردها و افراد ناپاک نباید به گندم خیس خورده ی سمنو بیافتد.

از دیگر خوراکی های شب عید در این منطقه، می توان به نان کسمه اشاره کرد که اهالی ورامین از دیر باز به پختن آن بسیار مقید بوده اند. کسمه نانی است مانند تافتون، با این تفاوت که در تهیه ی خمیر آن، از شکر یا خاکه قند هم استفاده می شود.

از دیگر رسوم زیبای ورامینی ها، شال اندازی است در شب چهارشنبه سوری است. بدین صورت که در بعضی خانه ها، سوراخ هایی وسط سقف داشته است. رهگذری، شالی را به داخل خانه می انداخته و صاحبخانه هم چیزی را، به اندازه ی وسعش، در شال میپیچیده است. سپس رهگذر شال را به بالا می کشیده و عموما هم این تحفه را برای شفای مریض مفید می دانسته اند.

بانه

خاطره اسفند ماه 23 (3)

مراسم کوسه گردی

 

کردها از دیرباز نوروز را با مراسم و مناسک بسیاری جشن می گرفته اند. یکی از آنها، رسم کوسه گردی است. کوسه گردی،که در روستاهای کردستان رواج دارد، در واقع گشتن فردی است در آخرین روزهای پیش از عید با لباسی مانند کوسه که باعث سرگرمی و تفریح و خنده ی مردم می شود. کوسه با سخنانی جالب حضار را متوجه حضور خود می کند. عامه مردم آن را رسمی فکاهی می دانند اما باید گفت که کوسه گردی از قدمت بسیاری برخوردار است. در حقیقت شخص در هیئت کوسه، با زبانی طنزگون، از عمیق ترین واقعیات تلخ جامعه پرده بر می دارد و  از دردها و رنج ها و آرزوهای تحقق نیافته ی یک قوم سخن می گوید.

همچنین در شهر بانه، رسم بوده که زنان در شب چهارشنبه سوری، دسته ای از موی کودکان خود را می بریدند و به دور می انداختند تا از هر آسیبی به دور باشند و معتقد بودند که انجام ندادن این کار موجب انتقال بلاها به سال جدید می شود.

همدان

در همدان سبزه انداختن یا به گویش محلی “سبزه رِختن” با وسواس بسیاری انجام می شود. به طوری که گفته می شود در قدیم آنها معتقد بودند که دانه سبزه هفت سین، حتما باید از فرد مومنی خریداری شود. که این موضوع باعث رشد بهتر سبزه و نماد محصول بیشتر در سال آینده است. پس اگر فروشنده ای مغازه ای رو به قبله داشت، شانس با او بیشتر یار بود و مردم بیشتر به سراغ او می رفتند.

از غذاهای پیش از نوروزی می توان به “قوت خدر نبی” یا غذای خضر نبی اشاره کرد که از اواسط اسفند ماه هر سال افرادی در کوچه ها و خیابان ها با ظرفی بر روی سر، غذای خضر نبی می فروختند و فریاد می زدند “عید آمده خدر نبی یادت نره”. این غذا از ترکیب نان خشک، گردو، پنیر و شیر تهیه می شد و باور بر این بود که هرکس این غذا را بخورد، حضرت خضر بر او نظر دارد.

از دیگر رسوم جالب همدانی ها در لحظه ی تحویل سال این است که دست خود را در تنگ ماهی می برند، آن را می گیرند، آرزویی کرده و سپس او را آزاد می کنند.

تاسکوه ماسال

خاطره اسفند ماه 23 (6)

طبیعت زیبای ماسال

 

تالشی ها ﺑﺮای ﺗﻬﻴه ﺣﻠﻮای ﻋﻴﺪ ﻧﻮروز اﻫﻤﻴﺖ زﻳـﺎدی ﻗﺎﺋﻠﻨـﺪ ﻛــﻪ در ﮔـﻮﻳﺶ ﺗﺎﻟــﺸﻲ ﺑـﻪ آن “ﺣﻠﺒــﺎ سازی” می ﮔﻮﻳﻨﺪ. در ﭘﺨﺖ اﻳﻦ ﺣﻠﻮای ﺧﺎص و ﺧﻮﺷﻤﺰه، ﺑﺎﻧﻮان و دﺧﺘﺮان ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺷـﻮر زﻳـﺎد و ﺳـﻠﻴﻘﻪ ﺳـﻌﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧـﻮردﻧﻲ ﻣﺨـﺼﻮص ﻋﻴـﺪ، ﺧﻮﺷـﺮﻧﮓ، ﺧﻮﺷﻤﺰه و ﺑﺎ ﻋﻄﺮ و ﺑﻮی اشتها برانگیز از کار درآید.

در شب چهارشنبه سوری هم، خانم خانه از تمام غذاهایی که برای این شب تدارک می بیند، بشقابی را هم در ایوان خانه، در جای بلندی به نام تجر می گذارد. آنها معتقدند بانویی به نام چهارشنبه خاتون در سه شنبه ی آخر هر سال به روستای آنها می آید. وقتی خانه ها را پس از رسم خانه تکانی، تمیز می یابد از غذای گذاشته شده در تجر می چشد و برای اهالی خانه دعای خیر می کند و برکت و رزق و روزی برایشان به ارمغان می آورند.

همچنین رسم از روی آب پریدن در روزهای پایانی سال در این خطه از کشورمان رواج دارد؛ در صبح روز چهارشنبه، سه تا هفت مرتبه از روی نهری می پرند و طلب سلامتی خود و خانواد شان را می کنند.

رسم جالب خشابندان نیز، از مراسم زیبای این منطقه است. خشابندان در حقیقت، مراسم رفتن داماد برای اولین بار به خانه ی والدین عروس، برای دید و بازدید عید است. رسم است که پدر نو عروس هدایایی را برای زوج جوان آماده کند که وجود دو چیز در آن طبق سنت واجب است: بره شیر مست ( یک ساله) و کله قند.

میناب

ﻣﺮدم ﻣﻴﻨﺎب در ﻋﻴﺪ ﻧﻮروز ﭘﻴﺸﺎﻧﻲ و ﺷﺎخ ﮔﺎو و ﮔﻮﺳﻔﻨﺪان و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ درب ﻣﻨﺎزل را ﺑﺎ ﮔﻠﻚ (گل سرخ) رﻧﮕﻴﻦ می ﺳﺎزﻧﺪ. در گذشته مردم این منطقه باور داشته اند ﻛﻪ زﻣﻴﻦ روی ﺷﺎخ ﮔﺎوی ﻗﺮار دارد و ﻧﻮروز، روزی اﺳﺖ ﻛﻪ این ﮔﺎو ﺑﺮای رﻓﻊ ﺧﺴﺘﮕﻲ، زﻣﻴﻦ را از اﻳﻦ ﺷﺎخ ﺑﻪ آن ﺷﺎخ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ کند. همچنین فکر می کردند که هرگاه در آسمان، رنگین کمانی درآید، سال تحویل شده است. به همین دلیل به انتظار رؤﻳﺖ رنگین کمان می ماندند.

همچنین در اﻳﺎم نوروز، در باغ های اطراف میناب گلی به رنگ بنفش می روید که به بهار کو معروف است. رسم است که دخترها و پسرها این گل را به بند می کشند و به گردن می آویزند.

از غذاهای نوروزی که در گذشته مردم میناب برای نوروز تدارک می دیدند، می توان به پیاز وسوراغ، که نوعی چاشنی است، اشاره کرد. کلا مردم معتقد بودند که غذای سال نو باید با مواد تازه طبخ شود. بنابراین اگر گندمی از قدیم در خانه داشتند، از آن استفاده نمی کردند و برای دروی گندم تازه به مزارع می رفتند. باورشان بر این بود که با این کار، سال دیگر سفره شان پر از دسترنج خودشان خواهد بود.

شیخ محله شفت – استان گیلان

خاطره اسفند ماه 23 (4)

مراسم عروس گوله

 

در این خطه بهار، علاوه بر صدای خوش فاخته ها و شانه بسرها و گل های زیبای پامچال، با مراسم زیبای عروس گوله می آید. عروس گوله یا گل عروس، نمایش گونه‌ای ست که غول، پیربابو و نازخانم نقش اصلی را آن ایفا می‌کنند. پیربابو شخصی است که خود را به هیات پیرمردی در می آرد و غول مردی است که کلاهی از ساقه‌های خشک شالی (کلش یا کلوش) بر سر می‌گذارد و نقش ناز خانم را هم یکی از جوانانی که لباس زنانه به تن دارد، اجرا می‌کند. موضوع این نمایش میدانی شادی بخش، دعوای غول و پیربابو بر سر نازخانم است که به کشتی بین این دو می‌انجامد. غول مظهر سیاهی و زمستان و پیربابو، نماد باغبانی و زیبایی پسندی است. در این کشتی، غول پیروز می‌‌شود و همراه نازخانم رقص‌کنان بازی را به پایان می برد. زمان برگزاری نمایش در روستاهای مختلف، از حدود نیمه دوم اسفند ماه شروع می‌شود. گروه نمایش پس از غروب آفتاب از خانه‌ای به خانه دیگر می‌روند و در حیاط و فضای باز جلوی هر خانه، برنامه خود را اجرا می‌کنند و در هر خانه‌ای هم که این نمایش شادی بخش را انجام دهند، هدایایی مثل برنج، تخم مرغ، شیرینی و گاهی هم پول می گیرند.

از ﺗﻔﺮﻳﺤﺎت ﻣﺮدم روﺳﺘﺎی ﺷﻴﺦ محله ﺷﻔﺖ در تعطیلات نوروز، ﺑﺎزی ﻫﺎی ﮔﺮوﻫﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای آﻧﺎن ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻔﺮح و ﺷﺎدی ﺑﺨﺶ اﺳﺖ؛ ﺑﺎزی هایی از ﻗﺒﻴـﻞ “ﻣﺮﻏﺎﻧﻪ ﺟﻨﮓ ﻳـﺎ ﺟﻨﮕـﻪ ﺟﻨﮕـﻪ “، “ﻗـﻴﺶ ﺑـﺎزی”، “گودک ﺑﺎزی”، “قطار زنی” و غیره.

بوشهر

با اینکه در گذشته در این شهر عید فطر از اهمیت بیشتری نسبت به نوروز برخوردار بوده، اما سفره ی هفت سین بوشهری ها یکی از جالب ترین سفره ها در میان اقوام مختلف است. آنها علاوه بر سفره ی هفت سین، یک سفره ی هفت میم نیز، متشکل از ماهی، میگو، میوه، مرغ، مربا، ماست و مسقطی بر خوان نوروزی برپا می کنند.

همچنین علاوه بر شیرینی های خانگی، تهیه ی “قراپیچ” و “بی بی گلی” نیز از رسوم نوروزی مردم جنوب کشورمان است.

قوچان

خاطره اسفند ماه 23 (2)

طبیعت قوچان

 

در قوچان رسم است که هفده روز پیش از آمدن بهار، برای گردش به دشت و صحرا می روند و سنگی را در محلی قرار می دهند. یک یا دو هفته پس از عید دوباره به سراغ همان سنگ می روند؛ اگر در زیر آن گیاهی سر از خاک درآورده باشد و یا حشره ای در آنجا باشد، آن را به فال نیک می پندارند و بر این باورند که سال پر خیر و برکتی در پیش رو خواهند داشت.

در چهارشنبه سوری هم آشی می پزند به نام “آش هفت رنگ” که در آن، به یمن عدد هفت، هفت چیز می ریزند: نخود، لوبیا، عدس، سبزی و غیره. همچنین رسم است که مهره ای هم، پس از پخته شدن آش، در آن می اندازند که هرکس آن را بیابد، نشان برکت و رحمت برای خانواده است.

“عرفه” از دیگر رسوم قوچان است؛ دو روز مانده به شب اول فروردین، در فرهنگ قوچانی ها روز عرفه یا روز اموات نام دارد. در این روز به یاد درگذشتگان شیر برنج درست می کنند و خیرات می دهند. شب بعدی به “عرفه ی زنده ها” معروف است و این بار، شیر برنج نصیب همه می شود.



تاريخ : چهارشنبه ٢٧ اسفند ۱۳٩۳ | ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()

 

استان زَنجان یکی از استان‌های ایران می‌باشد که در شمال غربی کشور ایران قرار گرفته ‌و مرکز این استان شهر زنجان است. استان زنجان دارای ۷ شهرستان و ۱۲۱۰ آبادی است که از این تعداد، ۹۷۸ آبادی دارای سکنه و بقیه خالی از سکنه می‌باشد.

تقسیمات اداری
استان زنجان دارای ۷ شهرستان، ۱۶ بخش، ۴۶ دهستان و ۱۸ شهر است.

طبیعت و جغرافیای طبیعی
استان زنجان در شمال غرب فلات مرکزی ایران قرار گرفته‌است. وسعت استان برابر ۲۲۱۶۴ کیلومتر مربع و۳/۴۱ درصد کل کشور را شامل می‌شود.جمعیّت استان بر اساس آخرین آمار ۹۶۴۵۶۱ نفر و معادل ۵/۱ درصد کل کشور است.
رودهای مهم در این استان قزل‌اوزن، زنجان‌رود، ابهر رود (رود کبیر) است. بلندترین نقطه استان در ارتفاعات تخت سلیمان (بیش از ۳۰۰۰ متر) و کمترین در قزل‌اوزن در گیلوان (بیش از ۳۰۰ متر) می‌باشد. آثار تاریخی شامل سلطانیه، بازار زنجان. مجموعه رختشویخانه. مسجد جامع زنجان. مقبره قیدار نبی فرزند حضرت اسماعیل (ع) نیای سی ام حضرت محمد (ع) در شهرستان خدابنده. آرامگاه احمد زهرنوش و امامزاده زیدالکبیر در ابهر است. آب و هوا در زمستان بسیار سرد و در تابستان معتدل می‌باشد.
تنوع آب وهوایی این منطقه موجب ایجاد گونه‌های متفاوتی از زندگی جانوری شده‌است.وجود گونه‌های متفاوتی از حیوانات وحشی و پرندگان مهاجر وجانوران آبزی گردشگران بسیاری را در مواقعی که شکار مجاز است به این منطقه جذب می‌کند. از ۲۵ سال پیش ناحیه بزرگی به نام انگوران از طرف سازمان محیط زیست منطقه حفاظت شده اعلام گردیده‌است.به دلیل شرایط کوهستانی این ناحیه و تأثیرات جریانات جوی مرطوب شمال غربی وغربی آب و هوای استان را می‌توان تبیین نمود. آب وهوای کوهستانی بازمستانی بسیار سرد و برفی و تابستانی دلپذیرو. فصول بهار وتابستان بهترین زمان برای گذراندن اوقات فراغت در این استان هستند. میزان بارندگی در بهار وزمستان نسبت به سایر فصول در این استان بیشتر است. پوشش گیاهی استان در مناطق مختلف متغیر بوده ولی در مجموع از جنگلها و چراگاههایی با چشم انداز زیبا تشکیل شده‌است.
غارهای استان عبارت‌اند از غار کتله خور و گلجیک و غار خرمنه سر. غار کتله خور که از همه اینها دیدنی تر و بزرگ‌تر است ویکی از پدیده‌های طبیعی بسیار زیبای ایران محسوب می‌شود در ۸۰ کیلومتری جنوب خدابنده قرار گرفته‌است. این غار از سه طبقه تشکیل شده و دارای تونلهای فرعی و استلاکتیتها و استلاکمیتها و ستونهای بسیار در گذرگاههای اصلی است وقندیلهای مخروطی آویزان از سقفها در اثر داشتن ناخالصیها رنگهای متنوع به خود گرفته‌اند و آنها که ترکیبات به همراه نداشته و یا کمتر دارند به صورت بلورهای شیشه‌ای بسیار شفاف مشاهده می‌شوند.
یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی در این استان غار کتله خور است.
از رودهای مهم استان قزل اوزن است که رودی جوشان وخروشان است و از کوههای کردستان سرچشمه گرفته وپس از توقفی در پشت سد منجیل نهایتا وارد دریای خزر می‌گردد.و از دیگر رودخانه‌ها زنجانرود- ابهررود - سجاس رود و خرا رود را می‌توان نام برد. همچنین چشمه‌های آب معدنی استان عبارت‌اند از چشمه آبگرم وننق - چشمه آبگرم ابدال - چشمه آبگرم گرماب وچشمه آبگرم حلب انگوران.
 
مردم
ترکی آذربایجانی زبان اکثریت اهالی استان زنجان است . همسایگی و نزدیکی به پایتخت باعث گرایش به زبان فارسی شده‌است. در جهات چهارگانه در شمال استان ترکی مخلوط با گیلکی و در شرق متمایل به فارسی٬ در جنوب غربی کردی و در غرب ترکی آذربایجانی و در جنوب استان نیز با گرایش فارسی و تاتی تکلم می‌کنند.
حمدالله مستوفی در کتاب نزهة القلوب که در حدود سال ۷۴۰ هجری قمری نوشته شده مردم زنجان را سنی مذهب معرفی می‌کند. اما در دوران صفویه با حمایت صفویان از مذهب شیعه به تدریج مذهب تشیع رواج یافته‌است.
 
تاریخچه
قدمت آن متعلق به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است. مرکز این استان کهنسال در قبل از اسلام زنگان یا زندیگان و به معنای منسوب به کتاب زند نام داشته‌است که پس از استیلای اعراب بنا به ضرورت تلفظ معرب به زنجان تغییر یافته‌است. این استان از قدیم به سبب قرار کرفتن در حاشیه جاده ابریشم و راه تجاری مسیر هند و چین به اروپا دارای اهمیت خاصی بوده‌است. استان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری در سال ۱۳۷۶ دارای هفت شهرستان به نامهای زنجان-ابهر-خرمدره-خدابنده-ایجرود-طارم و ماهنشان است.
بنای عظیم گنبد سلطانیه که بعد از کلیسای سانتا ماریا دلفیروی فلورانس وایاصوفیه در ترکیه عظیمترین گنبد تاریخی جهان بشمار می‌آید در این استان قرار دارد.
همچنین معبد داش کسن باقی مانده از زمان سلسله ساسانیان نیز از آثار تاریخی این استان است.
 
محصولات کشاورزی استان
محصولات عمده کشاورزی استان که اکثرا صادر هم می‌شوند عبارت‌اند از: انجیر - برنج - انگور - زرد آلو - سیب - لوبیا - خیار - پیاز - گردو - فندق و بادام - زیتون - سیر- زیتون - انار - گندم -جو -سیب زمینی وچغندر قند از محصولات عمده شهرستان طارم به شمار می‌رود.

صنایع دستی استان
•             ملیله کاری
از کارهای دستی بومی زنجان ساخت وسایل نقره‌ای و به ندرت طلائی به صورت ملیله کاری است که در اوایل فقط در زنجان معمول بوده که در زمان رضاخان تعدادی از هنرمندان زنجانی به تهران و اصفهان کوچ کردند و این هنر ظریف را در آن شهرها رواج دادند.
•             چاروق دوزی
چاروق دوزی یکی دیگر از هنرهای دستی است که دستهای ظریف هنرمندان زنجانی در تولیدات آن مهارت ویژه‌ای دارند. این چاروقها مشخصاً زنانه بوده و استفاده از آن جنبه تشریفاتی و تفننی دارد.
•             چاقوسازی
چاقو سازی در زنجان که با مهارت خاصی به دست استادان این صنعت ساخته می‌شود با ویژگی‌هایی همچون ظرافت، تناسب، تنوغ، قدرت برش و آبکاری تیغه از شهرت فراوانی بر خوردار است.
•             مسگری
•             فرش و گلیم

صنایع استان
استان زنجان به دلیل محدودیت قانونی توسعه ظرفیتهای تولیدی در تهران و مرکز کشور و برخورداری از شبکه‌های زیر بنایی قوی (زمین-منابع آب-خاک- شبکه‌های مواصلاتی- موقعیت راهبردی در منطقه شمالغرب - عبور خطوط انرژی - سرمایه گذاری کلان ملی و....) از پتانسیل قابل ملاحظه‌ای در جذب سرمایه گذاری بخش صنعت برخوردار است. از صنایع مهم استان به چند نمونه اشاره می‌گردد:
۱- شرکت ایران ترانسفو ۲-پارس سوئیچ ۳-شرکت ملی سرب و روی ایران ۴-شرکت کالسیمین ۵-شرکت مینو ۶-چینی سازی ماهنشان و هیس ۷-فرش سهند ۸-پیش سازان لوازم خانگی ایران ۹-لائی سازی ۱۰-سامان شیمی ۱۱- نخ تایر ۱۲- سیمان خمسه ۱۳- روغن نباتی جهان ۱۴- بلکا شرق و...همچنین شهرستان زنجان از لحاظ تنوع معادن بسیار غنی بوده به طوریکه در حال حاضر بالغ بر ۱۷۰ اندیس وذخایر معدنی قابل بهره برداری ودر دست اکتشاف ویا شناسایی شده در استان وجود دارد که شامل: سرب وروی - براسیت - سیلیس - خاکهای صنعتی آنتی موان - تالک - پرلیک - سولفات منیزیم - آلونیت - منگنز - مس - آهن و سنگهای تزیینی (گرانیت - مرمریت - تراورتن - چینی و مرمر) وسنگهای آهکی و گچ و سنگ لاشه‌است.هم اینک از ز نظر معادن روی این استان بزرگ‌ترین معادن روی خاور میانه را در خود جای داده‌است

آب بر(زنجان)

  • جمعیت :
    5212
  • کد تلفن :
    242
  • سایت شهرداری :
    www.abbarcity.ir

 

آب بر یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است. این شهر مرکز شهرستان طارم است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 5,212 نفر بوده است .

ابهر(زنجان)

  • جمعیت :
    72360
  • کد تلفن :
    242
  • سایت شهرداری :
    www.abharcity.ir

 

اَبهَر یکی از شهرهای استان زنجان و مرکز شهرستان ابهر می‌باشد. این شهر با 70,836 نفر جمعیت در سال 1385 ، به عنوان دومین شهر پرجمعیت استان زنجان پس از شهر زنجان محسوب می‌شود. ارتفاع شهر ابهر از سطح دریا 1540 متر است. این شهر در 90 کیلومتری شرق زنجان و 230 کیلومتری غرب تهران واقع شده است. مهم‌ترین اثر تاریخی و دیدنی شهر ابهر، بقعه امامزاده زیدالکبیر در شرق این شهر است.

این شهر تا تهران 240 کیلومتر، تا قزوین 90 کیلومتر و تا زنجان 85 کیلومتر فاصله دارد. ارتفاع آن از سطح دریا 1540 متر است. بیشینه گرمای آن 38 درجه و کمینه سرمای آن 5/15 درجه زیر صفر گزارش شده‌است.

جغرافیای تاریخی شهر ابهر:
ابهر در قدیم اوهر نامیده می‌شده‌است. مردم محلی به آن اَبَر می‌گویند. نام ابهر از آب+هر تشکیل شده و در زبان تاتی به معنی آب آسیاب است.ریزابه‌های ابهررود از قدیم آسیاب‌های زیادی را به چرخش در آورده که امروزه نیز چنین است.

در دوره ساسانیان هنگامی که خسرو اول انوشیروان ایران را به چهار قسمت تقسیم کرد ابهر در منطقه دوم یعنی استان جبال قرار داشت دراین دوره منطقه ابهررود تحت تسلط خاندان مهران یکی از هفت خاندان مهم حکومت گر ایران قرار داشت این خاندان علاوه بر ابهر به مناطق وسیعی که از ناحیه خوار تا آوج و دشتبی امتداد داشت مالکیت داشتند و معروفترین افرادی که از این خاندان شناخته شده‌اند شروین دشتبی، بهرام چوبینه، پیران گشسب، گریگوریوس و سیاوش رازی هستند.

تاپیش از خلافت هارون الرشید، ابهر منطقه نسبتاً وسیعی را شامل بود. وی قسمتی از قاقازان و نیز ناحیه ابهر رود را از ابهر جدا کرد و به قزوین ملحق ساخت. در اوایل سده 8 قمری ولایت ابهر 25 پاره دیه داشت و حقوق دیوانی آن به یک تومان و چهار هزار دینار می‌رسید.

از ابهر به عنوان بلوک معتبر از ولایت خمسه با باغات فراوان و آبهای جاری نام برده شده‌است. شاردن می‌نویسد ابهر در دوره شاه عباس دوم صفوی دارای 2500 خانه و باغچه بوده‌است. چنانچه سواره نیم ساعت وقت لازم داشته تا از آن عبور کند. ابهر در این زمان دارای اماکن عمومی و سه مسجد بزرگ بوده و در وسط شهر بقایای گلین قلعه مخروبه‌ای مشاهده می‌شود.

در سال 1100 هجری تاورنیه از ارامنه شهر ابهر خبر داده و ژوبر در زمان فتحعلیشاه قاجار باغهای ابهر و خانه‌های تمیز و راحت آنرا ستوده‌است. در سال 1247 هجری ابهر 700 خانه و باغهای دانشین داشته و قبر شیخ قطب الدین از مشایخ سلسله شیخ صفی الدین اردبیلی در ابهر واقع شده بر طبق نوشته دوسرسی در سالهای 1250 هجری دوره محمد شاه قاجار ابهر دارای 200 خانه و 900 نفر جمعیت بوده و دو گنبد نیمه ویران از دو مسجد در آن دیده می‌شده‌است. در دوره ناصر الدین شاه قاجار ابهر تیول توپخانه بوده‌است چنانچه خرمدره در تیول فراشخانه بوده در همین دوره قلعه خرابه‌ای بنام دارا در ربع فرسخی شهر دیده می‌شده‌است و خانه‌های آن کمتر از 1100 نبوده. در سده 10 قمری از مرقد پیر حسن بن اخی اوران نیز در ابهر یاد شده و سیدی علی کاتبی دریاسالار عثمانی در 964 هـ.ق.آنرا زیارت کرده‌است.

راه‌ها ودروازه‌های ابهر:
ابهر دارای حصار عظیم در زمان ساسانیان بوده و دو دروازه شرقی و غربی داشته که دروازه شرقی آن جنب قلعه تپه بنام دَرْبُ اَلْمَذوقْ نامیده می‌شده و دروازه غربی آن بنام فلاج آباد یا خلج آباد مشهور بوده سید محمد نوربخش در مشجره سلسله الاولیاء خود در صفحات 34 و 38 از این دودروازه ابهر نام برده‌است.

کاروانیان عازم شهرهای قزوین، همدان و ری از دروازه شرقی ابهر عبور می‌کردند در ابهر محلاتی بنامهای دروازه ایشیگی و دَرْمَذَقانْ معروف است.

از راههای قدیم که از جنوب ابهر عبور می‌کرده، جاده ابریشمی بود که از کشور چین آغاز و پس از طی سمرقند و بخارا – مرو – گرگان – ری قزوین – وارد ابهر می‌شده و به سمت زنجان – تبریز – ایروان ادامه داشته. راهی نیز از تبریز آغاز و به ابهر می‌رسید و ابهر را از طریق ساوه و قم به اصفهان و بغداد مربوط می‌ساخت و در این منطقه به جاده اصفهان معروف بود. راه ابهر به ری نیز وجود داشت.

موقعیت:
شهر ابهر دومین شهر بزرگ استان بعد از زنجان می‌باشد. ابهر با وسعتی برابر 277 هزار هکتار در 95 کیلومتری مرکز استان واقع شده‌است. این شهرستان به علت قرار داشتن در کناره جاده بین المللی تهران – بازرگان از نظر شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بهترین و مطلوبترین موقعیت استان قرار دارد.همجواری این شهرستان با شهرستان خرمدره ازعوامل مطرح شدن این شهرستان است.

وجود کارخانه‌های متعدد در حوزه شهرستان، کشاورزی پر رونق، باغ‌های سرسبز و پر محصول، طبیعت زیبا و بکر، وجود منابع، شن و ماسه و همچنین آثار تاریخی منحصر به فرد از جمله گنبد عظیم سلطانیه از دیگر عوامل رونق، شهرت و اعتبار این شهرستان می‌باشد شهرستان ابهر با داشتن آب و هوای مناسب و قرار گرفتن در مسیر جاده ترانزیت و نزدیکی به مرکز استان و همجواری با استان سرسبز گیلان و استان قزوین و شهرهای خرمدره و خدابنده و تاکستان ودارا بودن امکانات حمل و نقل چون آزاد راه و وجود ایستگاه راه آهن خرمدره دارای موقعیت مناسب بودن و با داشتن جاذبه‌های تاریخی و طبیعی فراوان در جای جای این شهرستان می‌تواند به‌عنوان یک قطب گردشگری استان مطرح می‌باشد وبا جذب گردشگران داخلی وخارجی کسب در آمدهای توریستی و اشتغال بیشتر را نصیب این استان نماید که جا دارد بخش دولتی تعامل لازم را با بخش خصوصی جهت سرمایه گذاری موثر برای رسیدن به اهداف فوق الذکر معمول نماید. در یک جمعبندی کلی و به استناد مطالعات موجود می‌توان چنین نتیجه گیری کرد که توسعه گردشگری و استفاده از صنعت توریسم در سطح ملی و بین المللی ظرفیت بسیار بالایی که به خود اختصاص داده و یکی از ابزار آلات منحصر به فرد توسعه پایدار می‌تواند باشد با عنایت به قابلیتها و جاذبه‌ها متعدد و متنوع مربوط به توریسم مانند

کشاورزی:
شهرستان ابهر دارای باغات بسیاری از جمله باغ های انگور و سیب است.

گردشگری
جاذبه‌های تاریخی:
سلطانیه
مسجد جامع قروه
ملا حسن کاشی
مقبره چلپی اوغلی
معبد داش کن ویر
چمن تاریخی سلطانیه

جاذبه‌های مذهبی:
امام زاده شاه زید الکبیر
مسجد جامع ابهر
امامزاده اسماعیل شناط
امام زاده یعقوب صائین قلعه

و جاذبه‌های طبیعی شامل کوه‌ها و قلعه‌ها وشیب‌های مهم و چشمه‌های آب معدنی، رودخانه‌های مهم را می‌توان نام برد.

محله‌های ابهر:
ابهر از قدیم الایام به دو قسمت بزرگ به نام محله بالا و محله پایین تقسیم شده که در حال حاضر نیز این تقسیم بندی به قوت خود باقی است. البته محله پایین ابهر به مرکزیت مسجد جامع و قلعه تپه قدیمترین محله ابهر و محله بالا نسبت به آن جدید است. ساکنین دو محله بزرگ ابهر آداب و رسوم مشترکی دارند از نظر گویش و لهجه اختلاف بسیار اندکی درمیان ایشان مشاهده می‌شود. مسجد کبیر ابهر که امروزه بنام مسجد نورالنبی نامیده می‌شود در اوایل صفویه دارای گنبد و گلدسته بوده و یکی از سه مسجد بزرگ شهر محسوب می‌گردیده مسجد جامع ابهر که از سابقه بیشتری برخوردار است در محله پایین قرار گرفته بطوری که در تواریخ ذکر شده قدیمی‌ترین محل سکونت در ابهر محله پایین قرار گرفته بطوری که در تواریخ ذکر شده قدیمی‌ترین محل سکونت درابهر محله پایین و اطراف قلعه تپه بوده و شهر یکپارچه ابهر را تشکیل می‌داده و دارای بارو و حصار و دو دروازه بوده است. امروزه این محلات در ابهر مشهوراند:
محله مَلِک قصاب: که زمانی این محله دارای درب اختصاصی بوده و مانند قلعه‌ای حفاظت می‌شده از قدیمی‌ترین محلات ابهر محسوب می‌شد ساکنان مَلِک قصاب غالباً مردان متدین و ریش سفیدان زراعت پیشه بودند.
محله اکبر آبد: نوبنیاد است و بنیانگذارش حاج علی اکبر فخیمی است که برای اولین بار دراین محل که آنجا را قبلاً توپخانه مبارکه می‌نامیدند ساختمان احداث کرد و به نام اکبر آباد نامید.
محله دِهَکْ : محله ایست به قدمت تاریخ ابهر زیرا که این محله از اصطلاحات رایج قبل از زمان ساسانی زرتشتی است.
محله درویشان،
محله حاجی محمد خان که از ملاکین ابهر بوده،
محله خلج آباد که عموماً به محله بالا اطلاق می‌شده و مسجد نورالنبی دراین محله قرار دارد،
محله شیخ آبد نشیمنگاه شیوخ معتبر ابهر،
محله درب المذوق که در گویش رایج محلی دَرْ مَذَقانْ نامیده می‌شود،
محله آقا صدرا که درابهر مسجدی هم بنام او هست آقا صدرا مردی فاضل و معممّ واز ائمه جماعت بوده،
محله سید ساجدین که از افاضل سادات محترم ابهر بوده،
محله جانقورداش که محله مسکونی همان جهانگیر تاش بانی کاروانسرای جنب مسجد جامع ابهر بوده است.
محله قلعه تپه قدیمی‌ترین محل استقرار انسانی در ابهر بود،
محله نعلبندان،
محله زرکوبان، که امروزه تاکستانهائی به این نام در ابهر معروف است،
محله شناط یا چنیات یکی از قدیمی‌ترین محلات ابهر بوده که در شمال شهرابهر واقع شده.

چورزق(زنجان)

  • جمعیت :
    1633
  • کد تلفن :
    242

 

چورزق یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است.این شهر مرکز بخش چورزق شهرستان طارم است.جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 1,633 نفر بوده است .

حلب(زنجان)

  • جمعیت :
    1206
  • کد تلفن :
    242

حلب یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است.این شهر مرکز بخش حلب در شهرستان ایجرود است.جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 1,206 نفر بوده است .

خرمدره(زنجان)

 

خُرَّمدَرّه شهرستانی است در استان زنجان ایران.این شهرستان در مسیر راه آهن و اتوبان قزوین -زنجان می‌باشد. شهرستان خرم‌دره در 49 درجه و 25 دقیقه تا 48 درجه و 55 دقیقه طول شرقی نصف‌النهار مبدأ و 36 درجه و 25 دقیقه تا 36 درجه و 10دقیقه شمالی خط استوا قرار گرفته‌است.
باشد.

تقسیمات کشوری:
شهرستان خرمدره دارای یک شهر و دو شهرک و یک بخش می‌باشد.بخش مرکزی شهرستان خرمدره
دهستان الوند
دهستان پلاس
دهستان خلیفهلو
دهستان ویستان پائئن
دهستان ویستان بالا
دهستان رحمت آباد
دهستان نصیر آباد
دهستان قلعه حسینیه
دهستان سوکهریز
دهستان فلج
دهستان شویر
دهستان اردجین
دهستان باغدره
دهستان اسلام آباد
دهستان انجلیین
دهستان خرمدره

جمعیت:
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان خرمدره در سال 1385 برابر با 60499 نفر بوده‌است.

جغرافیا:
بلندترین ارتفاع 3000 متر واقع در ارتفاعات الوند و کمترین ارتفاع که تقریباً اکثر نقاط شهرستان را شامل می‌شود برابر 1500 متر است.
ارتفاع آن از سطح دریا 1575 متر می‌باشد.مساحت شهرستان 407 کیلومتر مربع می‌باشد.این شهرستان در قسمت جنوبی استان زنجان واقع شده که از شمال به استان قزوین و از شرق و غرب به شهرستان ابهر و از جنوب به شهرستان خدابنده محدود می‌شود.منطقه خرم‌دره، منطقه‌ای کوهستانی محسوب می‌شود.

اقتصاد:
این شهرستان پتانسیل زیادی از لحاظ صنعت وکشاورزی دارد. گروه صنعتی مینو که از بزرگ‌ترین واحدهای تولیدی شمال غرب کشور است از امکانات بالفعل این شهرستان است . سیب سرخ این شهرستان از کیفیت بالایی برخوردار است.

دندی(زنجان)

  • جمعیت :
    3017
  • کد تلفن :
    242
  • سایت شهرداری :
    www.dandicity.ir

 

دَندی یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است. این شهر مرکز بخش انگوران شهرستان ماه‌نشان است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 3,017 نفر بوده است .
فاصله این شهر تا شهر زنجان در حدود 100 کیلومتر است و در غرب زنجان قرار دارد.به فاصله 30 کیلومتر که به طرف غرب دندی حرکت کنیم به معدن سرب و روی انگوران می رسیم که بزرگترین معدن سرب و روی خاور میانه است. پس از آن به تخت سلیمان و سپس به تکاب می رسیم.
همچنین در فاصله 30 کیلومتری اینجا منطقه حفاظت شده انگوران قرار دارد که 25 سال پیش از طرف سازمان حفاظت محیط زیست محافظت شده اعلام شد.این منطقه از لحاظ تنوع حیوانات بسیار غنی است و منطقه‌ای بکر که هر ساله تعداد زیادی شکارچی خارجی با مجوز سازمان در این منطقه اقدام به شکر انواع گوزن قوچ و گراز های وحشی می نمایند .همچنین در این منطقه حیواناتی مانند سیاه گوش خرس گرگ و روباه زیست می‌کنند و این منطقه یکی از مناطق بکر جهت شکار کبک می‌باشد

زرین آباد(زنجان)

  • جمعیت :
    2227
  • کد تلفن :
    242

زرین‌آباد یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است. این شهر مرکز شهرستان ایجرود است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 2,227 نفر بوده است.

زرین رود(زنجان)

  • جمعیت :
    5164
  • کد تلفن :
    242

 

زرین‌رود یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است. این شهر مرکز بخش بزینه رود شهرستان خدابنده است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 5,164 نفر بوده است.

زنجان(زنجان)

  • جمعیت :
    349713
  • کد تلفن :
    241
  • سایت شهرداری :
    www.zanjan.ir

شهر زَنجان مرکز استان و شهرستان زنجان در شمال غرب ایران است.جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 349,801 نفر بوده‌است.

نام زنجان عربی‌شده زنگان فارسی است.مردم منطقه هنوز هم تلفظ زنگان را بکار می‌برند.شهر زنجان در دره زنجان‌رود ، از شاخه‌های قزل‌اوزن (سفیدرود) قرار گرفته و سر راه شوسه و راه‌آهن تهران به تبریز می‌باشد.صنایع دستی از قبیل ورشوسازی، ملیله کاری(نقره‌سازی)، چاروق و چاقوسازی آن مشهور است.

زنجان از شمال به شهرستان طارم و خلخال و میانه و از مشرق به ابهر و طارم و از جنوب به قیدار و زرین آباد و از غرب به شهرستان‌های ماه‌نشان و چاراویماق محدود است و از سطح دریا 1663 متر ارتفاع دارد.

ارتفاع قله سپهسالار که در این استان قرار دارد به 3318 می‌رسد و بخش‌های آن عبارت‌اند از بخش مرکزی، بخش زنجانرود، بخش قره پشتلو که جمعاً 328 پارچه آبادی دارد.

از جمله شرایطی که فلسفه وجودی شهر زنجان را در منطقه تبیین و توجیه می‌نماید، وجود راه ارتباطی فلات مرکزی ایران به آذربایجان در منطقه، حاکم بودن شرایط مناسب اوضاع توپوگرافی، وجود اراضی مسطح با شیب 2? در منطقه کوهستانی و بالاخره لزوم مرکز مبادلاتی تولیدات کشاورزی و ارائه خدمات متقابل به روستاهای حوزه نفوذ به ویژه ایالات پنجگانه مستقر در منطقه بوده‌است می‌رساند که این پدیده در شکل گیری شهر و محله بندی آن عامل تعیین کننده می‌باشد.

پیشینه:
حمدالله مستوفی، تاریخ‌نگار نامدار، بنیاد شهر زنجان را از اردشیر بابکان، سردودمان ساسانیان دانسته و نام نخستین این شهر را شهین ذکر کرده‌است. در لغتنامه دهخدا هم در سرواژه شهین چنین نوشته‌است: «شهین نام شهر زنگان است و معرب آن زنجان باشد و گویند این شهر را اردشیر بابکان بنا کرده‌است.»

حمدالله مستوفی در نزهة‎القلوب (تألیف در 740ق/1339م) زبان زنجان و مراغه و تالش گشتاسبی را پهلوی ذکر می‎‌کند و می‌گوید «زبانشان پهلوی به جیلانی بازبسته است» که منظور همان گویش‌های گوناگون زبان‌های تاتی‌تبار است.

امروزه زبان مردم زنجان ترکی آذربایجانی است. فارسی نیز در برخی خانواده‌ها رایج است.

آثار و بقایای نخستین استقرار شهر که دراصطلاح کهن دژ نامیده می‌شود تا سال 1300 هجری شمسی پا برجا بوده و در جریان ساختمان (خیابان فرهنگ) تسطیح شده‌است. قبرستان شهر در حد جنوب شرقی محل استقرار و در داخل حد طبیعی سیلاب شرق شهر منطبق بر (خیابان امام) فعلی تا (فدائیان اسلام) بوده‌است.

در احیاء مجدد و گسترش آن، در اوایل دوران اسلامی، شهر اندکی به طرف غرب استقرار نخستین، در ساحل چپ سیلاب قدیمی که امروزه منطبق بر خیابان (استانداری) است کشیده شد، برجستگی کهن دژ این دوره در محله فعلی (نصرالله خان) بوده که در سال 1340 تسطیح و محل آن به دبیرستانهای دخترانه تبدیل شده‌است.

گسترش شهر در این دوره به طرف شرق محل مورد بحث که اراضی شهری قابل استفاده در شهرسازی بوده، امتداد یافت. حمدالله مستوفی درنزهة القلوب دور باروی شهر را ده هزار گام ذکر نموده که در حدود 5/4 کیلومتر است و از قلعه کنونی سهر اندکی بزرگ‌تر بوده به طوری که دامنه استقرار تا حد سیلاب شرقی کشیده شده‌است. قول حمدالله مستوفی یافته‌های باستان‌شناسی مطابقت دارد چنان که در اراضی شرقی خارج از دیوار قلعه، آثار قرن شش هجری قمری در عمق 2 متری ازکف معابر فعلی قرار گرفته و قابل رؤیت است.

کتب صورالاقالیم از مزار اکابر و اولیاء وجود درشهر، قبور شیخ اخی فرج زنگانی و استاد عبدالغفار سکاک و عیسی کاشانی را نام برده‌است.

این شهر برای بار دوم در پاییز سال 628 هجری قمری در فتنه مغول تخریب شده و شدت آن به حدی بود که شهر برای مدتی از قید حیات ساقط شد. به ویژه انتخاب سلطانیه به پایتختی در دوران ایلخانی و گسترش شهر مزبور در ایام حکومت غازان‌خان و خدابنده و اولجایتو در اواخر قرن هفتم هجری قمری، به علت نزدیکی این دو شهر، در متروکه شدن شهر زنجان عامل تعیین کننده‌ای بود، به عبارت دیگر در تمام ایام شکوفایی شهر سلطانیه، شهر زنجان به حالت نیمه ویران باقی مانده‌است.

سلطانیه پس از برچیده شدن حکومت ایلخانی به قول دونالد ویلبر «به علت اینکه شهر درراستای راههای تجارتی قرار نداشت و عدم جاذبه‌های شهری در آن سریعتر از آنچه که آبادشده بود، تخریب و متروک گردید». که خود دلیل قاطعی برای توسعه شهر زنجان بوده‌است. این شهر مجدداً توسعه یافته و از طالع بد برای بار سوم در نیمه دوم قرن هشتم هجری قمری با یورش وحشیانه تیمور لنگ مواجه و پس ازقتل عام اهالی به طورکلی با خاک یکسان شد. کلاویخو سفیر پادشاه اسپانیا در دربار میرانشاه از نوادگان تیمور در نیمه اول قرن نهم هجری در سفرنامه خود، قسمت اعظم شهر زنجان راغیر مسکون و مخروبه ذکر نموده و حصار شهر را غیر قابل تعمیر دانسته و می‌نویسد:

«درشب هنگام به محلی رسیدیم که به زنجان معروف است و بیشتر قسمت‌های این شهر غیر مسکون است اما گویی که در گذشته این شهر یکی از بزرگ‌ترین شهرهای ایران بوده‌است. این شهر دردشتی درمیان دو کوه بلند که لخت و خالی از جنگل هستند قرار دارد. ما دیدیم که حصار شهر دیگر قابل تعمیر نیست اما در داخل حصار هنوز خانه‌ها و مساجد بسیاری هم چنان استوار و پابرجا بودند و در خیابانهای آن نهرهایی می‌گذشت اما همه اینها اینک خشک و بی آب هستند.»

شاردن سیاح فرانسوی که به سال 1672 میلادی از شهر زنجان بازدید نموده می‌نویسد:
«هنوز در حوالی یک مایل و بیشترآثارو بقایای مخروبه مشاهده می‌شود». موارد دیگری از این مقولات بیانگر این حقیقت است که شهر زنجان تا اواخر قرن نهم هجری قمری غیر مسکون و مخروبه بوده‌است. در دوران صفویه که آرامش نسبی در منطقه‌ها حاکم بوده شهر تجدید بنا شده و مجدداًً تکاپوی حیات در آن آغاز گردیده‌است. حال با توجه به گزارش سیاحان و جهانگردان و هم چنین مطالعه متون تاریخی و بررسیهای باستان‌شناسی معلوم می‌شود علیرغم قدمت سه هزار ساله، کلیه آثار فعلی وبافت شهری نسبتاً جدید است. به عبارت دیگر با عنایت به آنچه که اجمالاً بیان شد شهر زنجان در دوره‌های مختلف بر اثر هجوم دشمن تخریب و به مرور شهر جدید بر روی خرابه‌های قدیمی احیاء شده‌است.

علت انطباق و احیاء شهر در محل فعلی، معلول جاذبه‌های شهری منطقه‌ای ازجمله وجود سفره‌های آب زیرزمینی، استفاده مجدد از قنوات قدیمی، دسترسی و مورد استفاده قرار دادن زنجان چای، اوضاع توپوگرافی محلی و بالاخره عامل تعیین کننده استقرار شهر درسر راه تجاری و استراتژیکی فلات مرکزی ایران و ارتباط آن با آذربایجان و لزوم اتراق کاروان‌ها، بازسازی شهر زنجان را منطبق بر خرابه‌های قدیمی، امری لازم و ضروری می‌نموده‌است.

شهر فعلی از دوران صفویه تکوین و توسعه پیدا کرده‌است، خاستگاه اولیه شهر در این دوره از تجدیدبنا، به لحاظ استفاده ازامکانات و استعدادهای بالقوه شهری و زیستی در حد نهایی اراضی شهری در جنوب، در ساحل راست رودخانه زنجان رود قرار گرفته‌است. جهت توسعه و رشد شهری از نظر توپوگرافی و وجود اختلاف ارتفاع در جنوب شهر و دارا بودن شیب نسبتاً تند تا کف رودخانه زنجان رود که استقرارهای شهری را با مشکلات جدی مواجه می‌سازد، به طرف شمال امری اجباری و قطعی بوده‌است. به هر حال گسترش شهر هنوز محدود به مسیلهای شرقی و غربی بوده که محل استقرارشهر به صورت دلتا نسبت به زنجان رود است.

با تحلیل و توجیه عوامل و عناصر شهری از قبیل قبرستانهای قدیمی و مناطقی تحت عنوان (کولوک) که تا امروز باقی مانده، شکل گیری و گسترش شهر را می‌توان پیگیری و تبیین نمود قدیمی‌ترین عنصر، متعلق به اواسط دوران صفویه‌است که به نام کاروانسرای سنگی واقع در قسمت شرقی کهن دژ در ورودی شهر به اسم دروازه همدان قراردارد. این کاروانسرا که هم اکنون قسمت اعظم آن از میان رفته و به اداره اوقاف تبدیل شده است، یادگاری از دوران شاه عباس دوم می‌باشد. بدین ترتیب قبل از احداث مجموعه بازار زنجان در دوران آقا محمد خان قاجار(1200 هجری قمری)، میادین آهنگران و راسته صباغها با عنایت به نقش عملکردی شهر که در مقدمه بیان شد، از عناصر اصلی آن محسوب می‌شوندکه این عناصر نسبت به شارستان مرکزیت دارد.

در دوران آقا محمد خان قاجار با توسعه نسبی شهر در حد قلعه فعلی که خود از مسیلهای طبیعی الهام گرفته، مجموعه بازار به مثابه قطب واحد اقتصادی، خدماتی و فرهنگی منسجم‌ترین عنصر شهری را به وجود آورده‌است و با عنایت به پدیده‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و عملکردی، و... به طوری که در زندگی روزمره شهری نقش اساسی داشته باشد، محله بندی شهر صورت گرفته‌است. در این دوره به طور کلی شهر به سه منطقه تقسیم شده، نخست منطقه مرکزی شهر با جای گرفتن مراکز حکومتی، اداری و مذهبی در آن موجودیت یافته و فاقد اسم خاصی بوده‌است. اراضی و محدثات واقع در شرق محدوده مرکزی در مجموعه بازار تحت عنوان یوخاری باش و افراد ساکن در این منطقه در کلیات با همین عنوان مشخص شده و از نظر اقتصادی (در اوایل دوران قاجار) از ظرفیت بالایی برخوردار بوده‌اند. اراضی و محدثات واقع در غرب محدوده مرکزی به نام اشاقه باش موسوم شده‌است.

در این تقسیم بندی هر یک از مناطق دوگانه (اشاقه باش و یوخاری باش) از نظر زندگی روزمره و مقررات اجتماعی، دارای امکانات فیزیکی و کالبدی دارای وحدت و هم آهنگی کامل است.

محلات از نام بانی مساجد و تکایا الهام گرفته و یا با انتساب به صنف خاصی نام گذاری شده‌اند. محلات قدیمی دارای عناصر شهری منسجم تری بوده و به عنوان مراکزمحله‌ای نقش اساسی را در زندگی عمومی ایفا می‌کند. این محلات از نظر فیزیکی دارای الگوی خاصی است، بدین ترتیب که به عناصری از قبیل مسجد، تکیه، حمام، مراکز خرید روزانه، مراکز خدماتی، آب انبار، فضای مشاعی جهت انجام مراسم مذهبی، سنتی و تجمع‌های عمومی و بالاخره محل بازیهای کودکانه مجهزند. به طوری که این مراکز تا امروز با حفظ عملکردهای نخستین در تکاپوی حیات در محلات نقش اساسی دارند. نمونه‌های بارز آن محلات دود قلی، مسجد یری پایین، نصرالله خان، محله زینبیه و محله قهرمان می‌باشند و تقریباً سایر محلات دارای چنین خصیصه بارز و روشن اند که با گسترش تدریجی شهر نسبت به مرکزیت کهن دژ و سپس مجموعه بازار با انسجام معقول و منطقی جای گرفته‌اند.

مساجد تاریخی:
مسجد جامع زنجان، مسجد چهل ستون زنجان، مسجد خانم زنجان، مسجد میرزائی نجفی زنجان، مسجد اسحق میرزا زنجان، مسجد آقا سید فتح الله زنجان، مسجد دمیریه زنجان، مسجد عباسقلی خان زنجان، مسجد شیخ فیاض زنجان، مسجد چهل ستون زنجان

مراکز آموزشی:
دانشگاه زنجان
مرکز تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
دانشگاه علوم پزشکی زنجان
دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان
دانشگاه پیام نور زنجان
آموزشکده فنی و حرفه‌ای الغدیر زنجان
موسسه آموزش عالی روزبه
موسسه آموزش عالی عبدالرحمن صوفی رازی

نقاط دیدنی:
نمایشگاه بین‌المللی کاسپین زنجان از مکان‌های دیدنی این شهر است. سالانه بیش از 20 مورد نمایشگاه در محل نمایشگاه بین‌المللی کاسپین زنجان برگزار می‌شود.

صنایع دستی:
چاروق دوزی، ملیله کاری شامل سینی، سرویس بشقاب کاسه و وسایل مصرفی، چاقو سازی شامل کارد آشپز خانه و میوه خوری و همچنین قندشکن، گلیم بافی، تذهیب، تراش سنگ های قیمتی، رنگرزی، منبت کاری، نگارگری، مصنوعات چرمی، معرق چوب و مسگری (ساخت ظروف مسی).دراستان زنجان رشته‌های مختلف دیگر صنایع دستی رواج دارد. از آن جمله گلیم بافی در ابهر، قیدار و زنجان روستاهای آن گیوه دوزی ابریشمی و نخی در انگوران و زنجان، رنگرزی در ابهر، زنجان، قیدار، سفالگری در روستای قلثوق، جاجیم بافی نواری در شهرستانهای طارم و ماه نشان، انگوران، کیسه بافی حمامی نواری در انگوران، ماه نشان، قیدار را می‌توان نام برد. ضمن آنکه باید گفت قالی‌بافی از جمله هنرها و حرفه هایی است که در اکثر شهرها و روستاهای استان زنجان رونق و رواج دارد.

سوغات:
مرسوم ترین سوغاتی زنجان چاقو و چاروق (نوعی کفش) و ملیله‌کاری است.

روزنامه‌ها:
مردم نو

هفته‌نامه‌های زنجان:
پیام زنجان، بهار زنجان، صدای زنجان، البرز خرم، موج بیداری، صیانت، قلم، پگاه میهن، زنجان شورا، شهاب زنجان، مهر زنجان

هتل‌ها:
هتل سپید
هتل پارک
هتل بزرگ یا گراند هتل
هتل سپهر
هتل آسیا

دیدنی‌ها:
امامزاده سید ابراهیم زنجان
مسجد جامع زنجان
بازار زنجان
بنای رختشویخانه زنجان
مجموعه تفریحی ائل داغی زنجان
کاروانسرای سنگی زنجان
گنبد سلطانیه واقع در سلطانیه
غار کتله خور واقع در قیدار
امامزاده زیدالکبیر
حمام حاج‌داداش
عمارت ذوالفقاری محل نگه‌داری مردان نمکی
پل میربهاالدین
سد تهم زنجان
معبد اژدها یا داش کسن در روستای ویر در نزدیکی گنبد سلطانیه

سجاس(زنجان)

 

سُجاس شهری است در استان زنجان ایران. شهر سجاس در بخش سجاس‌رود شهرستان خدابنده واقع شده و 5682 نفر جمعیت دارد.
از دیدنی‌های این شهر مسجد سجاس است که متعلق به دوره سلجوقیان و اواخر قرن پنجم هجری است. این مسجد کتیبه‌هایی به خط کوفی، نسخ و ثلث و آیاتی از سوره ملک و گچبری‌های و طرح‌های اسلیمی دوره‌های سلجوقی و ایلخانی دارد.
گورستان تاریخی سجاس که به قبرستان شهدا معروف گردیده در منتهی‌الیه شهرک سجاس قرار گرفته‌است.

تاریخچه:
حمدالله مستوفی در نزهت القلوب می‌نویسد: سجاس‌رود و سهرورد در اول دو شهر بوده‌است و در فترت مغول خراب شد و اکنون (تاریخ تالیف کتاب) از هر یک به قدر دهی باقی مانده و چند دهی دیگر نواحی آن دارد.

در مُعجَم‌البُلدان سجاس بکسر اولش و فتح آخرش آمده‌است: ابوجعفر محمدبن علی پسر عبدالله بن سعید سجاسی ادیب منسوب به آن‌جاست و سروده‌ها و تک بیتی‌های ادبی از او بجا مانده‌است. سجاس شهری است بزرگ با دشتهای خوشبو دارای غلات فراوان و درختان زیاد و همچنین آبی گوارا در جنوب شرقی زنجان و بین این شهر و زنجان فرسنگ‌ها فاصله‌است و معروف است بر سر زبان‌ها و سال‌هاست که باقیست.

فرهنگ جغرافیایی ایران ج 2 در مورد سجاس نوشته‌است: قصبه‌ای است جزء دهستان سجاس‌رود بخش قیدار شهرستان زنجان واقع در 12 هزارگزی شمال باختری قیدار و 6 هزارگزی راه مال رو عمومی. هوای آنجا سرد و دارای 1867 تن سکنه‌است. آب آنجا از رودخانه سجاس رود تامین می‌شود. محصولات آن غلات، میوه، سیب زمینی و شغل اهالی زراعت و مکاری، قالیچه، گلیم و جاجیم‌بافی

سلطانیه(زنجان)

  • جمعیت :
    6458
  • کد تلفن :
    242

شهر سلطانیه یکی از شهرهای استان زنجان است. گنبد سلطانیه، مقبره اولجایتو، در این شهر قرار دارد.سلطانیه در 43 کیلومتری شهر زنجان واقع است که شروع آن بدستور ارغون خان از ایلخانان مغول بوده ولیکن عمر بانی پیش از انکه بنا انجام یابد به آخر رسید و وقتیکه قازان بن ارغون بر اریکه ایلخانی تکیه زد ابتدا مصمم شد بنای نیمه تمام را باتمام رساند اما به عللی منصرف شد وچون سلطان محمد خدابنده(الجایتو) ایلخان مقتدر مغول به تخت سلطنت نشست و مذهب شیعه اختیار کرد، خواست که به آرزوی پدر خود جامه عمل بپوشاند. دستور داد که شهری که دور باروی آن 3000 گام باشد بنا کند و در آن میان قلعه‌ای که 2000 گام دورش بوده از سنگ تراشیده بنا نمایند.
دیوار این قلعه طوری بود که بر سر آن چهار سوار پهلوی یکدیگر می‌توانستند راه بروند، اصل قلعه بشکل مربع بوده‌است و طول هر ضلع آن 500 گز بود و یک دروازه با شانزده برج داشت.
ناگفته نماند سلطان مدت 10 سال یعنی از سال 703 تا 713 به ایجاد این شهر تاریخی پرداخت و سلطانیه نامید و پایتخت ایلخانان بعدی ساخت.این بنا در هجوم تیمور لنگ خسارات فراوان خورد و از باقی مانده آن فقط گنبد سلطانیه باقی ماند.
از دیگر آثار تاریخی این شهر می‌توان به مقبره ملا حسن کاشی و خانقاه حسام‌الدین حسن چلبی (معروف به چلبی اوغلی) اشاره کرد.
از روستاهای بخش سلطانیه استان زنجان می‌توان به قره بلاغ، کاکاآباد و قشلاق و وناون و چمه و چم رود اشاره کرد.

صایین قلعه(زنجان)

  • جمعیت :
    11264
  • کد تلفن :
    242

 

صایین‌قلعه یکی از شهرهای استان زنجان است.این شهر با 9,428 نفر جمعیت در بخش مرکزی شهرستان ابهر قرار گرفته‌است.

قیدار(خدابنده)(زنجان)

  • جمعیت :
    26269

 

قیدار یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است. این شهر مرکز شهرستان خدابنده است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 26,269 نفر بوده است.
قیدار نام یکی از پیامبران سامی بوده است که گفته می‌شود آرامگاهش در این محل قرار دارد. او را فرزند اسماعیل و نیای سی‌ام محمد، پیامبر اسلام دانسته‌اند.بقعه ی قیدار نبی در شهر قیدار (خدابنده) واقع است.بلغار خاتون دختر ارغون‌شاه بقعه قیدار را هفتصدسال پیش در محل این شهر احداث کرد و در تاریخ 1319 قمری این بقعه توسط شخصی بنام امیر افشار جهانشاه خان لقب داشت مرمت شد

گرماب(زنجان)

  • جمعیت :
    3739
  • کد تلفن :
    242

 

گرماب یکی از شهرهای ایران در استان زنجان است. این شهر مرکز بخش افشار شهرستان خدابنده است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال 1385، برابر با 3,739 نفر بوده است .

ماه نشان(زنجان)

  • جمعیت :
    4961
  • کد تلفن :
    242

شهر ماه‌نِشان مرکز شهرستان ماه‌نشان استان زنجان ایران است.

تاریخچه:
این محل از قدیم محل استقرار قوم ماد بود که مرکز آن‌ها در منطقه ای بوده که اکنون روستای مادآباد (در 15 کیلومتری ماه‌نشان)قرار دارد. بعدها ایل افشار نیز در این منطقه ساکن شد.

اماکن تاریخی:
قلعه بهستان متعلق به دوره هخامنشیان ، حسینیه روستای قلعه ارزه‌خوران اواخر قاجاریه ، مقبره مولانا همتی انگورانی (سده دهم هجری ) قلعه کلیسا در روستای کلیسا ، گنجعلی بیگ قلعسی در روستای گنج آباد ، قلعه یاستی قلعه در روستای یاستی قلعه ، منجیق لیق در روستای یاستی قلعه دوره ساسانی ، گیلار تپه قرن 6 هجری قمری در روستای قلعه جوق سیاه منصور ، اورتاتپه 602 هجری قمری در روستای یاستی قلعه ، تپه تکلی کانی 109 هجری قمری روستای پری ، قبرستان گورتپه در روستای ینگیجه ، دریاچه طبیعی خندقلو ، یخچال طبیعی قوشقار ، قلعه جوق سیاه منصور.

آموزش و پرورش:
دانشگاه آزاد اسلامی ماه‌نشان در سال 1385 خورشیدی بنیاد شد و از آغاز سال تحصیلی 86-85 در دو رشته کاردانی کامپیوتر و حسابداری اقدام به پذیرش دانشجو کرد

هیدج(زنجان)

  • جمعیت :
    11873
  • کد تلفن :
    242

هیدج یکی از شهرهای استان زنجان است. این شهر زادگاه حکیم هیدجی (حکیم و فیلسوف) است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی با لهجه‌ای خاص هیدج است.مردمان این شهر بسیار مبادی آداب هستند. بر اساس سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با17500 نفر بوده‌است. این شهر دارای ادبا و شاعرانی مانند ملا محمد علی معروف به حکیم هیدجی ، عوضعلی صالحی معروف به رهگذر هیدجی و شاعران دیگر از جمله علی کیانی (کیان) ، حمیده صالحی (غریبه) ، نعیمه مرسلی (ن.م.رها) و دیگران را نام برد که انجمن شعرای این شهر از قدیمی ترین انجمن های ادبی است . این شهر دارای حوزه علمیه با قدمت بالای یک قرن می‌باشد ، که بزرگانی چون فخیم ابهری ، حکیم هیدجی ، استاد بلاغت نیا در آن علم آموزی نموده اند.
در گذشته مردمان آن را "هیه" می نامیدند که در آن دروازه و کاروانسرا برای استراحت کاروان بوده، نام هیدج از هودج یا محمل گرفته شده که در زمان های گذشته برای حمل بزرگان استفاده می‌شده ، قدمت این شهر به زمان های دور برمی گردد ولی از زمانی که دختر شاه خدابنده سلطان محمد خدابنده که مقبره آن درگنبد سلطانیه است ،هنگام عبور از آن شهر که آن زمان روستایی دور بوده ، دخترش دچار بیماری شدیدی شده و بعد از مداوا در همان مکان فوت می‌کند از آنجا که این منطقه آب و هوایی بسیار مطبوع داشته در همانجا دخترش را دفن و مقبره‌ای زیبا از سنگ مرمر سفید وکمیاب برایش می سازد که در سال 1352 توسط تاراجگران هویت ربوده شد و از آن زمان نام هیدج در بین شهرهای معروف در تاریخ ایران ماندگار شد.

اقتصاد:
مهم‌ترین محصولات کشاورزی هیدج شامل گندم و جو، لوبیا، سیب زمینی، زردآلو، آلو، سنجد، سیب، انگور است. کفاشی صنعت بومی شهر است.

 



تاريخ : چهارشنبه ۱۳ اسفند ۱۳٩۳ | ٩:٢٩ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()

برخی از این بزرگان، لزوما یونانی نبوده بلکه آثارشان را به زبان یونانی نوشته‌اند.

  • فیثاغورث، فیلسوف و ریاضی دان یونانی، رابطه بین ضلعهای مثلث قائم الزوایه را کشف کرد. ۵۵۰ پیش از میلاد.
  • آناکسیمنس اهل سیلتوس، فیلسوف یونانی، واقع در آسیای صغیر (ترکیه کنونی)، سعی می‌کند که آغاز جهان و ساختار آنرا کشف کند.او نتیجه می‌گیرد که هوا مهم‌ترین ماده جهان است. ۵۴۵ پیش از میلاد.
  • آیسوخلوس، نمایشنامه نویس یونانی، را برای موضوع نمایشنامه‌هایش، مورد استفاده قرار می‌دهد. مشهورترین نمایشنامه او به نام «اورستیا» سرگذشت یک خانواده سلطنتی را در طول جنگ تروا نشان می‌دهد. ۵۲۴ - ۴۵۶ پیش از میلاد.
  • آناکساغورس، ستاره شناس یونانی، متوجه می‌شود که نور ماه انعکاس نور خورشید است. پریکلس، سردار آتنی، واریپیدس (اریپید)، تراژدی نویس نامدار، در محضر وی تعلیم می‌یابند. ۴۲۸ - ۵۰۰ پیش از میلاد.
  • سوفوکلس، تراژدی نویس نمایشنامه می‌نویسد. معروفترین نمایشنامه او «ادیپ شهریار» نام دارد که سرگذشت پادشاهی را که ندانسته پدر خود را به قتل می‌رساند و با مادر خود ازدواج می‌کند، به تصویر می‌کشد. در حدود ۴۰۶ - ۴۹۶ پیش از میلاد.
  • اوریپیدس، تراژدی نویس یونانی، نمایشنامه‌هایی را بر پایه اساطیر یونان می‌نویسد. مشهورترین نمایشنامه وی، «مدیه»، داستان ساحره‌ای است که فرزندان خود را به قتل می‌رساند. در حدود ۴۰۶ - ۴۸۶ پیش از میلاد.
  • سقراط، فیلسوف یونانی و ملقب به پدر فلسفه، در آتن به تدریس می‌پردازد. مقامات آتن از عقاید او به خشم می‌آیند و او را به مرگ محکوم می‌کنند. او با نوشیدن شوکران، خودکشی می‌کند. در حدود ۳۹۹ - ۴۷۰ پیش از میلاد.
  • آریستوفانس (آریستوفان)، نمایشنامه نویس یونانی، در نمایشنامه‌های کمدی‌اش مسائل روز را در قالب طنز مورد بحث قرار می‌دهد. برای مثال، نمایشنامه «ابرها»، فلاسفه آتن را به طنز می‌کشد. در حدود ۳۸۵ - ۴۵۰ پیش از میلاد.
  • افلاطون، فیلسوف یونانی، نخستین دانشگاه، «آکادمی»، را در آتن دایر می‌کند و مردان جوان در آن به تحصیل فلسفه می‌پردازند. وی در رساله «محورات»، مجموعه مباحثات استاد خویش، سقراط، را با اهالی آتن به رشته تحریر در می‌آورد. او با انتشار «رساله جمهوریت» به بیان عقاید خویش درباره نحوه اداره یک حکومت ایده آل می‌پردازد.

در زبان یونانیان قدیم، کلمه فلسفه به معنی «عشق به دانایی» است. در طول سالهای ۳۰۰ - ۵۰۰ قبل از میلاد، تمامی علوم عقلانی رونق یافتند. در ۳۴۷ - ۴۲۷ پیش از میلاد.

  • ارسطو، فیلسوف یونانی، تعلیم و تربیت اسکندر مقدونی را که بعدها به سرداری بزرگ مبدل شد، به عهده می‌گیرد. ارسطو در آتن، مدرسه‌ای به نام لیسیوم (لوکیون) تأسیس می‌کند. وی رساله «سیاست» را می‌نویسد و در آن به بحث درباره شش روش اداره حکومت می‌پردازد. او همچنین «نمودار نردبانی طبیعت» را که در آن موجودات زنده بر اساس پیچیدگی ساختمان بدنشان طبقه بندی شده‌اند، ابداع می‌کند. در حدود ۳۸۴ - ۳۲۲ پیش از میلاد.
  • در شهر اسکندریه، که به‌وسیله یونانیان در مصر بنا گردید، پزشکی به نام هیرو فیلوس به منظور بررسی دستگاه عصبی و اجزای بدن انسان، به تشریح اجساد می‌پردازد. در حدود ۳۳۵ - ۲۸۰ پیش از میلاد.
  • اقلیدس، ریاضیدان یونانی، مقدمات هندسه را به وجود می‌آورد. اقلیدس در شهر اسکندریه مصر زندگی می کرد او کتاب معروفش در زمینه هندسه را در این شهر بزرگ آموزشی نوشت. در حدود ۳۳۰ - ۲۷۵ پیش از میلاد.
  • آریستارخوس (ارسطرخوس)، ستاره شناس یونانی، خورشید را به جای زمین، مرکز علم می‌پندارد. در حدود ۳۱۰ - ۲۳۰ پیش از میلاد. 
  • ارشمیدس در موطن خود، شهر سیراکوس (سوراقوسا)، به کشف این نکته که هر شئ به اندازه حجم خود آب جابجا می‌کند، نائل می‌گردد. وی دستگاهی برای بالا کشیدن آب، پیچ ارشمیدس، اختراع می‌کند. و نام خود را بر آن می‌گذارد. سربازان رومی در جریان محاصره سیراکوس، ارشمیدس را به قتل می‌رسانند. در حدود ۲۸۷ - ۲۱۲ پیش از میلاد.
  • تسبیوس اسکندرانی، اهل اسکندریه، ساعت آبی و تلمبه فشاری را اختراع می‌کند. در حدود ۲۰۰ پیش از میلاد.
  • هیپارخوس (ابرخس)، ستاره شناس یونانی، فهرستی از اسامی ستارگان، گردآوری می‌کند و زمان کسوفهای خورشیدی را محاسبه می‌کند.

در حدود ۱۶۸ - ۹۰ قبل از میلاد، بطلمیوس در شهر اسکندریه مصر، که به دست یونانیان بنا شده بود، با استفاده از طول و عرض جغرافیایی، نقشه‌ای از جهان شناخته شده آن زمان، ارائه می‌دهد. در حدود ۱۴۴ - ۱۲۷ پیش از میلاد.



تاريخ : یکشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۳ | ۱٠:٢٠ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.