استان البرز با مساحت ۱۶۲کیلومتر مربع در غرب تهران و جنوب دامنه رشته کوه البرز واقع شده است. این استان از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان مرکزی، از غرب به استان قزوین و از شرق به شهرستان تهران همسایه است. باید اضافه کرد که این استان در تقسیمات کشوری جزو سی و یکمین استان‌ ایران به شمارمی رود .
استان البرز هم‌اکنون مشتمل بر دو بخش است: بخش مرکزی که خود شامل ۶ دهستان به نام‌های: نسا، آسارا، آدران، کمال آباد، گرمدره که از تونل کندوان تا ماهدشت را شامل می شود . بخش اشتهارد که از احمدآباد شروع شده و تا مرادتپه ادامه دارد، اشتهارد دارای یک دهستان به نام پلنگ آباد یا رحمانیه است .

  

 

کرج(تهران)

 

 

کرج یکی از شهرهای بزرگ ایران است که در غرب استان تهران واقع شده‌است. جمعیت این شهر برپایه سرشماری سال 1385 خورشیدی برابر با 1,377,450 نفر بوده‌است که از این جهت پس از شهرهای تهران، مشهد، اصفهان و تبریز به‌عنوان پنجمین شهر پرجمعیت ایران به‌شمار می‌رود.کرج پس از تهران بزرگ‌ترین شهر مهاجرپذیر ایران است و با توجه به جوان‌بودن آن نسبت به سایر شهرهای بزرگ ایران، هم‌اکنون به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای جدید کشور محسوب می‌گردد.

موقعیت و تقسیمات کشوری
کرج با 162 کیلومتر مربع وسعت در 35 کیلومتری غرب تهران و در دامنه جنوبی رشته کوههای البرز قرار گرفته‌است. این شهرستان از شمال به استان مازندران، از جنوب به شهرستان شهریار و استان مرکزی، از غرب به شهرستان ساوجبلاغ و قزوین و از شرق به تهران و شمیرانات محدود است. جلگه پهناور کرج با ارتفاع متوسط 1320 متر از سطح دریا در مسیر راه ارتباطی وسایط نقلیه حامل کالاهای وارداتی و صادراتی از مرز ترکیه و آذربایجان و به مقصد تهران و بالعکس است. کوههای رفیع و پر ابهت البرز استان مازندران و کرج را از هم جدا کرده‌است. دهستان کرج در میان دره‌های پرپیچ‌وخم البرز و در اطراف جاده چالوس قرار دارند. از تونل کندوان تا روستای مراد تپه در غرب اشتهارد، حوزه فرمانداری کرج را تشکیل می‌دهد. حوزه فرمانداری کرج در سال 1337 برای جمعیتی در حدود 35 هزار نفر و با وسعتی در حدود 5830 کیلومتر مربع بنیاد شد. این شهرستان تا سال 1368 دارای چند بخش شامل: مرکزی، شهریار، رباط کریم و طالقان و اشتهارد بود، ولی پس از تبدیل بخش‌های شهریار و رباط کریم و ساوجبلاغ به شهرستان چهار بخش از آن جدا گردید و هم‌اکنون شامل دو بخش مرکزی و اشتهارد و هفت دهستان است. بخش مرکزی با 6 دهستان به نام‌های: نسا، آسارا، آدران، کمال آباد، گرمدره از تونل کندوان تا (ماهدشت) یا مرد آباد یا همان شاهدشت قدیم را شامل می‌شود. بخش اشتهارد که از احمدآباد تا مرادتپه ادامه دارد، تنها یک دهستان به نام پلنگ آباد (رحمانیه) دارد.

پیشینه تاریخی
کرج که هم اکنون بخش قابل توجهی از فشار جمعیت و کم آبی تهران را تحمل می‌کند، از دوران پیش از تاریخ و باستان نیز سرزمینی پرجاذبه و مرکز آب و آبادانی بوده‌است. استعدادهای طبیعی و منابع آبی فراوان سلسله جبال البرز، همچنین خاک حاصلخیز دامنه‌های البرز و دشت منتهی به آن برای اجتماعات بشری مناسب بوده‌است و دلیل آن آثار باستانی ارزشمندی است که در گوشه و کنار این جلگه وسیع و در حاشیه راههای ارتباطی کهن قابل مشاهده‌است. تپه‌های آق تپه، مراد تپه و تپه مردآباد، قلعه‌های تاریخی تنگ گسیل و شهرستانک و آثار دوران اسلامی همچون برج میدانک مغولی، پل و کاروانسرای صفوی کرج، کاخ‌های قاجاری و کاخهای رضا شاهی و محمدرضا شاهی حکایت از استمرار استقرارهای پی در پی در این منطقه دارد.
اطلاعات موجود حاکی است که کرج مدتی جزء مازندران و زمانی قسمتی از ری بوده‌است و گاهی از روستاهای طالقان یا شهرستانک محسوب می‌شده‌است. تا پیش از حمله مغول رفت و آمد کاروانها بیشتر از راهی بوده که از طریق سگزآباد و شهریار به ری می‌رفته. از این دوره به بعد راه قزوین – کرج – ری به قبلی ترجیح داده شده‌است ولی اهمیت کرج در دوره صفوی به دلیل قرار گرفتن بر سر راه قزوین به تهران و تبریز بیشتر شده و کاروانسراها، پلها و قلعه‌های ایجاد شده در حاشیه این جاده به آن هویت بخشیده ‌است.
از مورخین معتبری که از کرج یاد کرده، مقدسی است. وی در سده چهارم هجری قمری از کرج به عنوان یکی از روستاهای ری نام برده‌است.در آغاز سده هفتم هجری قمری یاقوت حموی نیز کرج را تابع ری دانسته ‌است.
حمدالله مستوفی در سده هشتم هجری قمری کن و کرج را از ولایات تابع طالقان برشمرده و در ذکر رودخانه‌های عراق عجم از کوهرود نام می‌برد که ویژگی‌های آن به طور دقیق قابل تطبیق بر روی رودخانه کرج است.
در سده‌های میانه اسلام و پس از آن به ویژه در عهد آخرین پادشاهان صفوی که تهران مقر حکومتی دربار می‌شود، مسیر قزوین – کرج – تهران مورد توجه قرار می‌گیرد و به احتمال فراوان کاروانسرای صفوی کرج قابل انتساب به همین دوره ‌است. باشکوهترین دوره تاریخی، دوره قاجاریه به ویژه عصر فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه بوده‌است. در این دوره کرج به علت همجواری با پایتخت و قرار گرفتن بر سر راه ارتباطی سلطانیه و تبریز مورد توجه سلیمان میرزا نیز بوده‌است. مجموعه سلیمانیه کرج به این مقطع زمانی تعلق دارد. در همین دوران سپاهیان زیادی از منطقه عبور کرده و یادداشتهایی از خود بر جای نهاده‌اند که برای دسترسی به اطلاعات جامع تر می‌توان به سفرنامه‌ها مراجعه کرد.
کرج از کلمه کراج به معنی بانگ و فریاد است. زیرا در تپه آتشگاه و کوههای کلاک و قلعه دختر شهرستانک و بز قلعه اشتهارد در ایام تابستان برای خبر رساندن و دیده بانی آتش افروزی می‌شد و در موقع جنگ بدینوسیله از هجوم دشمنان با خبر می‌شدند، در آن روزگار ممکن است، نام کرج، کراج بوده است.
در فرهنگ نفیسی کرج به معنی گوی، گریبان، چاک و شکاف آمده و آنرودخانه ایست که در کوههای شمال غربی ری جاری می‌شد و بلوک شهریار و ساوجبلاغ را مشروب می سازد و نام دهی است در کنار این رودخانه که پادشاهان قاجار در آنجا بناها و قصرهای عالیه برپا نموده اند. همچنین در کتب مختلف آمده، لفظ کرج از کلمه کرژ به معنی کوهپایه است.

مراحل گسترش تاریخی شهرستان
کرج با قدمتی دیرینه و جمعیتی انبوه و پیشینه‌ای تاریخی تا رسیدن به کلانشهر کنونی راه پر پیچ و خمی را پیموده‌است. کرج در محدوده خیابان‌های کشاورز و مصباح، روستایی تابع بخش ساوجبلاغ از توابع حوزه 19 تهران بود و در این دوره مراکز اداری و تجاری آن گاهی تهران، برغان، کردان و هشتگرد بوده‌است. سپس شهر کرج تابع شهرستان تهران شد و نمایندگی‌های ادارات مرکزی به رتق و فتق امور آن می‌پرداختند. این شهرستان با جهشی سریع از دوره‌ روستایی و شهری گذشت و منطقه بسیار وسیعی را در بر گرفت. اشتهارد، شهریار، طالقان، ساوجبلاغ، کوهپایه و بخش حومه‌ تابع استان تهران، همه قلمرو کرج به حساب می‌آمد. پس از انقلاب اسلامی، با گسترش سریع و افزایش جمعیت و پیدایش قطب‌های جاذبه‌ای، کرج به چندین شهرستان و منطقه تقسیم شد؛ که اینک هر کدام از بخش‌های پیشین به یک شهرستان و بسیاری از روستاهای اقماری آن خود به شهر و شهرک‌هایی تبدیل شده‌اند.

محدوده‌ای که امروز کرج بزرگ (شهر کرج) نامیده می‌شود، در گذشته شامل روستاهایی تابع حوزه‌ کن، شهرستان شمیران، ساوجبلاغ و شهریار بوده است؛ و کلاک، سرجو، حصار، وسیه، باغ پیر، بیلقان، حسین‌آباد بیلقان، علی‌آباد پرگیرک، تپه‌ مرادآباد، بیدستان، صحرای ویان، جوادآباد، نهر رستم، دره‌ دروا، حسن‌آباد، حاجی‌آباد، صوفی‌آباد، ورگرد، دلمبر، حیدرآباد، میان‌جاده، شنبه‌دژ، نوزمین، سیاه کلان، کسین، کارخانه‌ قند، حسین‌آباد مهرشهر، جو مردآباد، سرحد آباد، آسیا برجی، سرآسیاب، ده کرج، حسین‌آباد راه‌آهن، شهر صنعتی، اطراف امامزاده طاهر و امامزاده حسن، باغ فلاحت و مناطق دیگری که درسال‌های اخیر در محدوده‌ شهر کرج قرار گرفته، را در بر می‌گرفته‌است.

پس از سرشماری سال 75 و دوره جدید ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی و ضرورت‌های عدیده، به نظر می‌رسد که کرج تا رسیدن به مرحله‌ استانی مهم فاصله‌ای نداشته باشد.

برپایه بررسی‌های سال 1387 خورشیدی کلانشهر کرج در آن سال دارای 680 هکتار بافت فرسوده شهری بوده‌است.

دانشگاه‌ها و مراکز مستقر در شهر کرج
پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
مرکز آموزشی شهید سلطانی کرج
دانشگاه هنر
دانشگاه تربیت معلم
دانشگاه آزاد کرج
دانشگاه جامع علمی - کابردی
دانشگاه پیام نور
دانشکده علوم پزشکی
آموزشکده عالی سما واحد کرج
آموزشکده عالی محیط زیست کرج

مکانهای تاریخی، فرهنگی
در حوزه فرمانداری کرج بیش از 100 اثر با ارزش فرهنگی – تاریخی و هنری شناسایی شده و در گزارش بررسی و شناسایی این منطقه درج گردیده که در این مقاله به شرحی کوتاه درباره دهستان پرداخته می‌شود.

آثار فرهنگی- تاریخی دهستان‌های نسا، آسارا و آدران
دهستان‌های نسا، آسارا و آدران در منطقه‌ای کوهستانی قرار داشته و آبادیهای آن‌ها در دره‌های پرشیب و یا بر حاشیه مرتفع کوه‌ها ایجاد شده‌است.ولی آبادی آدران نسبت به نسا و آسارا وسیع تر و بیشتر است و زمینهای کشاورزی و باغات میوه فراوان ترند به همین دلیل از دیرباز در این منطقه کشاورزی رونق بیشتری داشته و در نتیجه سکونت در روستاها مداوم و دایمی است.

آثار فرهنگی – تاریخی دهستانهای کمال آباد، گرمدره، محمدآباد و شهر کرج
در این محدوده از حوزه فرمانداری کرج آثار ارزشمند و چشمگیری وجود دارد که شماری از آنها توسط کارشناسان میراث فرهنگی استان تهران و کرج معرفی شده و تعدادی نیز در حال مرمت و استحکام بخشی هستند. در این میان دو گرمابه قدیمی واقع در روستاهای هلجرد و بیلقان در عین سلامت و اهمیت، کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.

حمل و نقل وشبکه ارتباطی
کلان شهر کرج از دیرباز، پل ارتباطی و گلوگاه بسیار مهمی در حد فاصل تهران- قزوین و شهرهای استان مازندران بوده‌است. همچنین در طی سه دهه گذشته با ایجاد شبکه راه‌های جدید و احداث آزادراه‌های منشعب و عبوری از آن بر اهمیت این شهر در مسیر ارتباطی تهران به کشورهای اروپایی افزوده شده‌است. مهم‌ترین راه‌های ارتباطی کرج عبارت‌اند از:

آزادراه تهران- کرج- قزوین به طول 159 کیلومتر
راه آسفالته کرج- هشتگرد به طول 38 کیلومتر
راه آسفالته کرج- چالوس به طول 161 کیلومتر
راه آسفالته کرج- شهریار به طول 18 کیلومتر
راه آسفالته کرج- بوئین زهرا به طول 98 کیلومتر
راه آسفالته کرج- رباط کریم به طول 40 کیلومتر
راه آسفالته کرج- گاجره – دیزین- شمشک به طول 82، 88 و 103 کیلومتر

همچنین در سال 1380 انواع راه‌های موجود در شهرستان کرج (آسفالت، اصلی، فرعی، شنی) بالغ بر 636 کیلومتر بوده‌است. پایانه‌های مسافربری کرج نقش عمده‌ای را در زمینه ترابری و جابجایی بار و مسافر از مقصد کرج به سوی نقاط مختلف ایران بر عهده دارند. همچنین در سال 1377 فعالیت روزانه قطار سریع‌السیر کرج- تهران (مترو-خط 5) مورد بهره‌برداری قرار گرفت و از ایستگاه مرکزی کرج تا ایستگاه صادقیه (آریاشهر) تهران می‌توان استفاده نمود و ادامه مسیر در جنوب تهران به ایستگاه شهر ری و بهشت زهرا و شمال تهران به ایستگاه میرداماد منتهی می‌گردد. در حال حاضر مترو در مسیر کرج- مهرشهر به طول 11 کیلومتر مورد بهره برداری قرار گرفته‌است. ایستگاه راه آهن شهر کرج که در قسمت جنوب آزادراه تهران-کرج قرار دارد یکی دیگر از شبکه‌های انتقال مسافر و بار می‌باشد که فاصله آن از تهران به کرج 41 کیلومتر و از ایستگاه کرج تا قزوین 103 کیلومتر است.

مکانهای مهم و مشهور
فرودگاه پیام
کاروانسرای شاه عباسی
کاخ شمس(مروارید)
کاخ سلیمانیه
مرکز تحقیقات کشاورزی و پزشکی هسته‌ای کرج
مرکز آموزشی شهید سلطانی کرج (دفتر سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان)
مرکز تربیت مربی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور
مرکز تحقیقات و اصلاح بذر
شرکت مدیریت تولید برق شهید منتظرقائم( نیروگاه شهید منتظرقائم - یا نیروگاه شهریار)

نظرآباد(تهران)

  • جمعیت :
    97722
  • کد تلفن :
    262

نَظَرآباد یکی از شهرهای استان تهران و مرکز شهرستان نظرآباد است.این شهرستان قدمتی حدود نه هزار سال دارد به طوری که منطقه باستان شناسی ازبکی در آن واقع شده و نمونه اولین خشت دست ساز بشر که در سازمان ملل نگهداری می‌شود توسط آقای خاتمی به نشانه گفتگوی تمدن ها از این منطقه و به سازمان ملل هدیه شده است, آقای مصطفی بازرگان اخوی مرحوم مهندس مهدی بازرگان از مفاخر و محققین این شهرستان محسوب می‌شوند و هم اکنون در سن 97 سالگی در این منطقه زندگی می‌کنند شهر مصطفی آباد یادگار دوران مباشری ایشان بر این شهر است.

جاذبه‌های این شهرستان
صنعت: کارخانه نساجی مقدم تولید کننده مرغوبترین فاستونی ایران و صادر کننده این محصول و همینطور منطقه صنعتی سپهر با حضور بیش از 400 شرکت تولیدی بخصوص در زمینه مواد غذایی. گردشگری: منطقه باستانشناسی ازبکی به لحاظ قدمت و پیشینه در شمال غربی این شهرستان واقع شده این منطقه در دوره سوم کاوش می‌باشد و آغاز فعالیت های کاوش در دوره اول توسط دکتر مجیدزاده انجام گرفته است. باغات میوه، هوای پاک و درختان چنار چند ده ساله جلوه‌ای سبز و زیبا به مرکز این شهرستان داده اند.

طالقان(تهران)

  • جمعیت :
    3416
  • کد تلفن :
    262

طالِقان شهری است در بخش طالقان شهرستان ساوجبلاغ استان تهران در ایران.
این شهر در منطقه‌ای ییلاقی در میان رشته کوه البرز و در 120 کیلومتری شمال غربی تهران قرار گرفته‌است.
شهر طالقان از به هم پیوستن چهار منطقه بنام‌های شهرک، گلینک، کولج و پرده سر تشکیل شده‌است که شهرک به عنوان هسته اصلی آن است و شهر طالقان، گاه شهرک هم نامیده می‌شود.

شهر طالقان به لحاظ قرار گرفتن در رشته کوه‌های البرز میانی دارای آب و هوای کوهستانی و ییلاقی است به همین دلیل دارای جمعیت فصلی بوده و در تابستان جمعیت آن به بیش از 12 هزار نفر می‌رسد. این در حالیست که جمعیت ثابت شهر طالقان حدود 5000 نفر است.

جاذبه‌های فرهنگی، تاریخی
منزل آیت الله طالقانی در گلیرد و یادمان درویش عبدالمجید طالقانی در مهران از آثار دیدنی و تاریخی و فرهنگی طالقان به شمار می‌آیند.
از دیگر آثار و بناهای تاریخی طالقان - مصون مانده از آسیب‌های طبیعی - می‌توان به برخی قلعه‌ها، امامزاده‌ها، مقابر، حمام‌ها و آسیاب‌های آبی اشاره کرد.
بقعه شیخ حسین الهی معروف به جد بزرگوار در روستای دیزان، جنب مسجد آیت الله شیخ مرتضی دیزانی
ارژنگ قلعه در میناوند، قلعه منصور و قلعه کیقباد در شمال هرنج، قلعه دختر در گته ده، قلعه پراچان و قلعه فالیس، امامزاده هارون در جوستان، شاه محمد حنیفه در کرکبود، امامزاده زکریا در میراش، امامزاده ابراهیو در در تکیه ناوه و نیز امام زاده‌های روستای‌های سید آباد، اورازان، کش، کشته رود، کلاه رود، اسفاران، خچره، بقعه میر در وشته، و مقبره پیران در دیزان، مهران، گته ده و اوانک، بقایای آسیاب‌های آبی در برخی از روستاها و نیز آثار نهر بزرگ انتقال آب از طالقان به قزوین در امتداد قله‌های رشته کوه‌های جنوبی طالقان، بسیار دیدنی است.
حمام قدیمی دیزان-قلاسی-آقای باغ-هفت قلای سی-قلا یاک-طاقی لایه(ساعت آفتابی اهالی روستا) در روستای دیزان.

اشتهارد(تهران)

  • جمعیت :
    17144
  • کد تلفن :
    262

اِشتِهارد یکی از شهرهای استان تهران در ایران است. این شهر در بخش اشتهارد شهرستان کرج قرار دارد.
اشتهارد شهری است خشک و کویری در 100 کیلومتری تهران و 63 کیلومتری کرج. این شهر علاوه بر شهر قدیمی اشتهارد دارای یک مجموعه بزرگ صنعتی با نام شهر صنعتی اشتهارد نیز می‌باشد.
مردم بومی اشتهارد به گویشی از زبان تاتی با لهجه خاص اشتهاردی که بازمانده زبان قدیم منطقه ماد یا زبان آذری می‌باشد سخن می‌گویند.

نام
به نظر برخی نام اشتهارد از دو بخش «اشته» و «ارد» تشکیل شده‌است. در زبان مردم اشتهارد، «اشت» (Eshta) به معنای ایستادن می‌باشد و در نام اشتهارد به معنی ایستگاه یا سکونتگاه است و «ارد» همان ارت (arta) در زبان پهلوی به معنای مقدس می‌باشد (همانطور که در نام اردبیل به معنای شهر مقدس آمده‌است) بنابراین ترکیب دو واژه «اشت» و «ارد» می‌شود سکونتگاه مقدس.
نظر دیگری بر این است که اشتهارد در اصل «اشته ده» یعنی ده شما که به مرور زمان و ابدال حروف، اشتهارد نامیده می‌شود.
همچنین گفته می‌شود که نام اشتهارد در اصل «اشترده» بوده که صورتی است از واژه «استرده» و «سترده» به معنی صاف و هموار و بی درخت.
مردم اشتهارد بیشتر نام شهرشان را «اشتارد» تلفظ می‌کنند که معنی آن برای عموم مردم نا شناخته می‌باشد.

موقعیت
اشتهارد از توابع شهرستان کرج و جزء استان تهران در /22 و 50 طول شرقی و /43 و 35 عرض شمالی قرار دارد. با شهر تهران 100 کیلومتر و با شهر کرج 63 کیلومتر فاصله دارد. این شهر در یک منطقه نسبتاً کویری با آب و هوای نیمه خشک واقع شده‌است. مساحت آن متجاوز از 800کیلومتر مربع و در مسیر جاده تهران به استان‌های غربی ایران واقع است. مطابق آخرین سرشماری، جمعیت آن 25000 نفر است. از طرف شمال به ارتفاعات «حلقه‌دره» و محدوده شهرستان نظرآباد و از طرف جنوب به ارتفاعات «قزل‌باش» و محدوده شهر ملارد و از طرف شرق به رودخانه شور و محدوده شهر کرج و از طرف غرب به محدوده شهر بوئین زهرا محدود می‌شود.

در سال 1331 در اشتهارد شهرداری تأسیس شده ولی تا پیروزی انقلاب اسلامی در آن پیشرفت چندانی بوجود نیامد. پس از انقلاب اسلامی شهر به سرعت روبه پیشرفت گذاشته و اخیراً با احداث بزرگترین شهرک صنعتی کشور در این منطقه که ظرفیت آن حدود دو هزار واحد صنعتی کوچک و بزرگ می‌باشد سرعت رشد شهر افزایش یافته و به منطقه‌ای مهاجر پذیر تبدیل گردیده که جمعیت زیادی از مناطق مختلف در آن سکونت یافته‌اند.

سوابق تاریخی
با توجه به اشیاء عتیقه‌ای که از زیر خاکهای «دیده بان» با خط کوفی و غیره به دست آمده، به نظر می‌رسد که قصبه اشتهارد حداقل در قرن‌های دوم و سوم وجود داشته‌است.

بعضی از مردم اشتهارد عقیده دارند که در گذشته این سرزمین تبعیدگاه بوده‌است.

آثار تاریخی
اشتهارد دارای چندین اثر تاریخی ارزشمند است که تعدادی از آنها در سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده‌است که چند نمونه از آن به شرح ذیل می‌باشند:

«دیزبون» که در اصل «دیده‌بان» می‌باشد قلعه‌ای بسیار قدیمی و بلند بوده‌است. در اوایل سال 1344 هیاشی کاکی زاکی مدیر کل فنی ژاپونی در مرکز تعلیماتی حرفه‌ای کرج از شهر اشتهارد دیدن کرد. وقتی در محل دیده‌بان حاضر شد با توجه به آثاری که در آنجا از نظر علمی و خاک شناسی مشاهده و یافته قدمت محل فوق را به 1000 سال قبل تخمین زده‌است.

امامزاده‌ام کبری و ام صغری: در ضلع شمالی میدان امام خمینی اشتهارد بنای بارگاهی محکم و مجلل قراردارد که به امامزاده‌ام کبری و ام صغری معروف است. مردم محلی و مسئولین اداره اوقاف آنها را دو بانو از منسوبین امام موسی کاظم می‌دانند. بنای امامزاده تشکیل شده‌است از یک ایوان ورودی رو به شمال، یک تالار مستطیل شکل به عنوان نمازخانه و محل دعا و اطاقی مربع شکل که ضریح امامزادگان در آن قرار دارد. ساختمان بنا با آجر و کاشی تزئین شده و گنبد مدور آن کاملاً کاشیکاری است. از آنچه از کاشیهای گنبد باقی مانده‌است نشان می‌دهد که در کمرگاه گنبد دور تا دور، سه ردیف کتیبه شده‌است که در ردیف اول به خط کوفی نوشته شده «یا رسول‌الله» و در ردیف دوم در میان لوزی شکل به خط ثلث نوشته شده «الله محمد علی» و در ردیف سوم به خط کوفی به طرز بسیار جالب و ظریف نوشته شده «الله محمد». در خصوص زمان اولیه ساخت بارگاه تاریخ دقیقی در دست نیست ولی سنگ نوشته موجود حکایت از آن دارد که در سال 1089 هجری قمری شخصی به نام «میرزا حسابی» بانی تعمیرات اساسی ساختمان بوده‌است. بر دیوار جنوبی تالار سنگ قبری نصب شده که تاریخ چهادهم ذی‌الحجه 991 بر آن حک شده‌است. وجود این سنگ قبر در دیوار قدمت بنا را حداقل تا آن دوره به عقب می‌برد. دکتر بیات نیز در کتاب خود آن را مربوط به دوره صفوی می‌داند. بنای امامزادگان با شماره 753 در سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده‌است. گلزار شهدای انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی در این مکان قرار دارد. در سالهای اخیر توسط اداره اوقاف و سازمان میراث فرهنگی تعمیرات اساسی در ساختمان امامزادگان صورت گرفته‌است و در زمینه زیباسازی محوطه آن نیز شهرداری اشتهارد با همکاری بنیاد شهید کرج اقداماتی انجام داده‌است و نیز آقای ایرج اشتهاردی نیکوکار مقیم اسپانیا بانی ساخت دیوار جنوبی آن به شکل سنتی هستند که در حال حاضر توسط شهرداری اشتهارد در دست ساخت می‌باشد.
حسینیه صیادیه: ضلع غربی بارگاه‌ام کبری و ام صغری متصل به بنای باشکوهی بنام حسینیه صیادیه‌است. ورودی حسینیه بر خلاف ورودی امامزاده‌ام کبری و ام صغری رو به جنوب است و دارای سر دری آجری و دری چوبی است. برای ورود به حسینیه باید از یک هشتی گذشت و به حیاط آن راه یافت. اطراف حیاط حسینیه غرفه‌هایی در دو طبقه برای استقرار مردم ساخته شده که بین فامیل‌های مختلف محل تقسیم شده و هر یک از ایشان در ایام عزاداری در آن مستقر می‌شوند. صحن حسینیه نیز محل تجمع هیأت‌های سینه‌زنی و عزاداری است. مصالح ساختمانی بکار رفته در قسمتهای قوسی حسینیه از آجر و گچ است. در زلزله سال 1341 شبستان اصلی آن آسیب دیده و بعد از آن طی دو مرحله بازسازی گردیده‌است. بنای حسینیه مربوط به اواخر دوره صفویه یا اوایل دوره قاجاریه می‌باشد.

امامزاده سلیمان: در فاصله شش کیلومتری شرق اشتهارد در زمینهای کوشک‌آباد (گوشآوا) بنای آرامگاهی مجلل برپاست که به امامزاده سلیمان معروف است. امامزاده سلیمان تشکیل شده از یک حیاط بزرگ که بنای آرامگاه در میان آن قرار دارد. در ضلع غربی حیاط آب قناتی جریان داشته که محل شستشو و وضو گرفتن زوار امامزاده بوده‌است که در حال حاضر به دلیل خشک شدن قنات وجود ندارد. ساختمان و بنای امامزاده مشتمل بر یک ایوان که رو به شمال باز می‌شود و قسمت ورودی به امامزاده‌است و تالاری مستطیل شکل و ستون‌دار که محل ادای نماز و دعاست و اطاقی مربع شکل کوچک که ضریح فلزی امامزاده در میان آن واقع شده و زیارتگاه اصلی است. سقف اطاق اخیر گنبدی و سقف تالار مستطیل شکل به صورت ضربی پوشیده شده‌است. تاریخ بنای اولیه آن مشخص نیست اما در سال 1341 خان نایب تعمیرات اساسی در ساختمان آن انجام داده و در سالهای اخیر نیز عده‌ای از نیکوکاران و اداره موقوفات و سازمان میراث فرهنگی اقداماتی در تعمیر ساختمان آن انجام داده‌اند و شهرداری اشتهارد نیز تعمیرات اساسی در زمینه محوطه بنای امامزاده و همچنین احداث سرویس بهداشتی و غیره انجام داده‌است. اخیراً پیکر پنج شهید گمنام در صحن امامزاده دفن شده‌است.

محلات شهر اشتهارد
شهر اشتهارد دارای هفت محله قدیمی به نامهای پایین محله (جیر محله)، محله صیادیه، محله قاضیان، چال محله (چله محله)، فارچی آباد (پارچی آوا)، خیابان بزرگ (پیله خیاوون)، خیابان کوچک (خوردک خیاوون) و همچنین از محلات کوچکتر می‌توان از ام اصغر، رضه، چول و پشت قلعه را نام برد.

بعد از انقلاب شهرک‌هایی بنام‌های شهرک وحدت، شهرک طالقانی و شهرک الغدیر در اشتهارد احداث شده‌است. هر کدام از این محلات دارای مسجد، حمام و گورستان اختصاصی می‌باشند و سه محله دارای یک تکیه برای عزاداری امام حسین می‌باشد که یکی از آنها ساختار قدیمی دارد و احتمالاً از دوره صفویه‌است.

مناطق و دهستانهای اطراف اشتهارد
در اطراف اشتهارد مناطق و دهستانهایی بنام‌های مرادتپه(دارای 2 تپه باستانی به نامهای پیله تپه و خوردیکه تپه)، صحت آباد، جعفرآباد، قزل حصار، رحمانیه، مهدی آباد، فرد آباد، مختارآباد، عبدالله آباد، کوشک آوا، مروت آوا، اوپشته، گنگ، جارو، نکوجار، قرقرک (محل دفن فریدون فروغی) و بوجعفر و... مجموعاً به تعداد 22 روستا وجود دارد.

زبان مردم اشتهارد
گویش مردم اشتهارد زبان محلی است که شبیه مجموعه زبانهای محلی معروف به تاتی است که از زبان‌های ایرانی است. مشابه این گویش در مناطق مختلفی از کشور از جمله آذربایجان، تالش، یزد، تاکستان، بویین زهرا و حتی بعضی از کشورهای دیگر وجود دارد.

قدمت کلمات و نشانه‌های زبان اشتهارد را می‌توان در مکاتب گویش اشتهاردی دارای دستور زبان بسیار مشخص و محکمی دانست. چرا که فقط با شنیدن می‌توان با نوع جنسیت دختر یا پسر و مرد یا زن آن پی برد. همچنین اشیاء و اجسام نیز مذکر و مونث در نظر گرفته می‌شود و صفت قبل از موصوف می‌آید. با بررسی و تأمل در کتاب تاریخ طبری و یا متون قدیمی دیگر مثل اوستا می‌توان کلمات بسیاری را یافت که آن کلمات در حال حاضر بدون کوچکترین تغییر در آواشناسی بطور معمول بین مردم اشتهارد محاوره می‌شود.

جلال آل احمد در مورد زبان مردم اشتهارد در کتاب تات نشینان بلوک زهرا مطالبی را بیان کرده‌است.

پیشینه و شخصیتهای علمی و مذهبی شهر اشتهارد
اشتهارد از قدیم به دارالمؤمنین معروف بوده‌است وجود شخصیتهای مذهبی همچون ملا ابوالحسن اعلمی صاحب رساله «ریاض الاحکام» و ملا علی احمد مجتهد در دهه‌های گذشته و همچنین حجت الاسلام و مسلمین سید عبدالله برهانی و حاج شیخ یحیی تقوی در دهه‌های اخیر در رشد باورهای دینی و مذهبی مردم مؤثر بوده‌است چنانچه در دوران جنگ ایران و عراق با داشتن جمعیتی حدود پنج هزار نفر بیش از 120 شهید و 12 آزاده و صدها جانباز نثار اسلام و انقلاب نموده که به نسبت جمعیت شهر در شمار شهرهای تراز اول کشور در این زمینه قرار گرفته‌است. علمایی چون میرزا حبیب‌الله اشتهاردی از اساتید حوزه نجف و سامرا و حاج غلامرضا سلطانی نماینده شهید مردم شهر کرج و اشتهارد در مجلس شورای اسلامی و اولین امام جمعه اشتهارد را داشته‌است. و از علمای معاصر مجتهد و امام جماعت حرم حضرت معصومه آیت‌الله مرحوم شیخ علی پناه اصلانی اشتهاردی، حجت الاسلام مرحوم محمد محمدی اشتهاردی محقق و نویسنده 200 جلد کتاب، حاج شیخ حسین گنجی خطیب که صدا و سیما بارها در مناسبتهای مختلف از سخنرانیهای ایشان استفاده کرده‌است، ولی الله خلج که از شاعران معاصر فارسبی وتاتی زبان است که اخیرا در همین شهر مجالس شعر وموسیقی برگذار کرده‌است را می‌توان اشاره کرد.

اشتهارد در لغت‌نامه دهخدا
دهخدا در لغت‌نامه خود در صفحه 264 در جلد اول می‌نویسد: اشتهارد قصبه بزرگی است از بخش کرج شهرستان تهران، 78000 گزی باختر کرج، سر راه کرج به بوئین زهرا، جلگه معتدل، سکنه 6267، شیعه فارس و زبان مخصوص که ریشه آن فارسی است. آب آن از 21 رشته قنات که یکی شیرین و بقیه لب شور است. محصول عمده غلات (گندم و جو) بنشن (خواربار از قبیل نخود، لوبیا، ماش و عدس) چغندرقند، پنبه و جالیز. شغل مردم آن زراعت و کسب صنایع دستی کرباس و پارچه نخ بافی. دارای دبستان شش کلاسه و پاسگاه ژاندارمری و محضر رسمی می‌باشد. بنای امام‌زاده و مسجد و تکیه آن قدیمی است. کارخانه تصفیه پنبه و آسیاب موتوری دارد

گرمدره(تهران)

  • جمعیت :
    12827
  • کد تلفن :
    261

گَرمدَرّه شهری است در استان تهران ایران. این شهر در بخش مرکزی از توابع شهرستان کرج قرار دارد. شهر گرمدره در کیلومتر 22 جاده مخصوص تهران کرج واقع شده‌است.
جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 12,827 نفر بوده‌است.
شهر گرمدره از سال 1383 بنا به تصویب هیأت وزیران به سطح شهر ارتقاء یافت. حریم شهر گرمدره که عمدتاً از شمال به ارتفاعات البرز و از جنوب به باغ‌ها و اراضی مستعد کشاورزی محدوداست و در سایر نقاط زمین‌های آن کاربری صنعتی دارند.
شهر گرمدره امکانات آبی خوبی ندارد و شهرداری آن با مشکل تأمین آب آشامیدنی ساکنان روبه‌رو هستند

مشکین دشت(تهران)

  • جمعیت :
    43858
  • کد تلفن :
    261

مِشکین‌دَشت شهری است در استان تهران ایران. مشکین‌دشت در بخش مرکزی شهرستان کرج قرار دارد.
روستای مشکین‌آباد در سال 1375 خورشیدی در تقسیمات کشوری به شهر ارتقا یافت و از آن پس مشکین‌دشت نامیده شد.
از محلات آن می‌توان به شهرک بعثت اشاره کرد.
با توسعه شهر مشکین‌دشت و گسترش مناطق مسکونی در سال‌های اخیر، تعدادی از واحدهای دامی در داخل محدوده شهری قرار گرفته‌اند.

 

 



تاريخ : شنبه ٢٠ اردیبهشت ۱۳٩۳ | ٩:۳۸ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.