استان آذربایجان غربی در شمال غرب ایران، با گستردگی ۳۷ هزار و ۵۹ کیلومتر مربع، حدود ۲/۲۵  درصد مساحت کل کشور را تشکیل می‌دهد که از این حیث در رتبه سیزدهم قرار دارد. این استان از شمال به جمهوری آذربایجان و ترکیه، از غرب به کشورهای ترکیه و عراق، از شرق به استان آذربایجان شرقی و استان زنجان و از جنوب به استان کردستان محدود می شود. مرکز آن شهر تاریخی ارومیه است و از شهرهای مهم آن می توان: بوکان، پیرانشهر، تکاب، خوی، سردشت، سلماس، ماکو، میاندوآب، مهاباد  و نقده را نام برد.

 موقعیت جغرافیایی

وجود رشته‌کوه‌های مرکزی ترکیه و عراق، «ارتفاعات گردنه قوشچی»، کوه‌های باستان، ارتفاع مور شهیدان، ارتفاعات گردنه کله شین،  کوه بینار ارومیه، کوه قندیل، دره حاجی ابراهیم و کوه ترغه بوکان باعث شده این استان به یکی از مناطق کوهستانی کشور با آب و هوای سرد کوهستانی تبدیل شوددریاچه ارومیه. آب و هوای استان آذربایجان غربی تحت تأثیر جریان  هوای مرطوب اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه است. با این وجود، ورود توده هوای سرد از شمال در برخی از ماههای زمستان، هوای مدیترانه‌ای این استان را متأثر و موجب کاهش قابل توجه دما در آن و بارش برف در ارتفاعات و نواحی کوهستانی می‌شود.
در فصل گرما و طی جاری شدن آب های حاصل از ذوب برف کوهستان های مرتفع این استان، رودخانه های متعدد در دره های منطقه جریان می یابند. رودخانه هایی که در پی این تحولات جوی بوجود آمده اند، عبارتند از: آق چای، آجرلوچای، آواچار چای، ارس، باراندوزچای، روضه چای، زاب گرژال، زولاچای، زرینه رود- جغاتو-، سیمینه رود – تاتائو-، ساروق چای، ساری چای، شهر چای، گدار چای، قادر رود -قادار -، مهاباد رود، لاوین چای، نازلوچای. 
دریاچه ارومیه به عنوان بزرگترین دریاچه ایران و همچنین مهمترین حوزه آبریز کشور، در این استان قرار دارد. محل تامین آب این حوزه آبریز، رودخانه های زرینه رود، سیمینه رود، گدار، باراندوز، شهرچای و نازلو چای است. این دریاچه بعد از بحرالمیت، دومین دریاچه آب شور در دنیا به شمار می آید .

 

پیشینه تاریخی

آثار به دست آمده از تپه های باستانی مانند: تپه حسنلو، تپه حاجی فیروز، تپه جلبر و غیره گواه بر قدمت هزارساله این سرزمین است. آنچه مسلم است، این است که این سرزمین قبل از ورود مادها محل سکونت انسان های نخستین و غارنشین بوده است. چراکه غیر از آثار بدست آمده از تپه های باستانی، اشیای به جای مانده در غارها چون: غار تمتمه و  غار آزبخ، شاهد بر این امر است. قبل از ورود مادها به ایران و استتپه حسنلوقرار آنان در منطقه آذربایجان دولت های مختلفی حکومت می کردند که از آن جمله می توان به دولت آشور، دولت اورارتو، دولت هوریان کادوسی، دولت کاسی ها اشاره کرد. سرزمین آذربایجان پس از تصرف مادها به ماد کوچک شهرت یافت. ماد بزرگ شامل ری، عراق عجم تا کردستان و کوه های زاگرس بود. با روی کار آمدن دولت هخامنشیان، ماد کوچک به عنوان یکی از ساتراپ ها دولت تعیین شد.

به عقیده برخی از باستان شناسان در زمان حمله اسکندر مقدونی سرداری به نام  «آتورپات» توانست این سرزمین را از تهاجم سربازان یونانی حفظ نماید که بعد از این واقعه به پاس قدردانی از زحمات وی ماد کوچک را «آتورپاتن» یا «آتورپاتگان» نامیدند. آذربایجان در زمان سلوکیان و اشکانیان نیز دارای خودمختاری نسبی بود.
برخی از آنان معتقدند: از آن جا که حوادث متناوب یکی بعد از دیگری آذربایجان را آماج تهاجمات پیاپی قرار داد. بعد از سلجوقیان، دورِ سلسله جنبانی ترکان آتابای یا اتابکان آغاز و با نفوذ این اقوام و گسترش زبان ترکی، سیطره ی زبان آذری، محدود و رفته رفته رو به کاهش نهاد.
حکومت ترکمانان «آق قویونلو » و  «قراقویونلو » و اسکان آن ها در آذربایجان بیش از پیش موجب رونق ترکی و تضعیف زبان آذری شد. جنگ ها و عصیان هایی که در فاصله ی برافتادن و برخاستن صفویان، پیش آمد، سربازان ترک بیشتری را به این سرزمین سرازیر کرد همچنین وجود قزلباش های ترک نیز مزید بر علت شد و زبان ترکی را در منطقه رونق داد.

اقوام و زبان

اقوام ساکن در استان آذربایجان غربی به طور عمده به دو گروه تقسیم می شوند. گروه اول؛ ترک های آذری زبان ساکن در دشت‌های پیرامون دریاچه ارومیه، دشت‌های شمال و جنوب شرقی استان. گروه دوم شامل کردهایی هستند که در بخشهای مرتفع غربی و جنوبی استان ساکن و به زبان کردی تکلم می نمایند .
باید اضافه کرد کنار این دوگروه، اقلیت های دیگری نیز زندگی می کنند. اقلیتی از کردهای اهل تسنن که بیشتر در شهرهای مهاباد، سردشت، پیرانشهر متمرکز هستند، و اقلیتی از مسیحیان، آشوریان، ارامنه که در مرکز استان - شهر ارومیه – سکونت دارند.

 

موقعیت اجتماعی و اقتصادی

خصوصیات و ویژگی های طبیعی و اقلیمی آذربایجان غربی باعث رونق این استان در بخش های کشاورزی و دامپروری و شیلات شده است. بارش کافی نزولات جوی ، وجود حوزه های آبریزی، جریان رودخانه های فصلی و دائمی، کوهستانی بودن منطقه که خود در وسعت مراتع استان نقش مهمی دارد، این منطقه را به یکی از مناطق مستعد کشاورزی و دامداری تبدیل کرده است.
اما با وجود زمینه های مستعد ذکر شده، بررسی ترکیب کارگاه های موجود در استان نشان می دهد دو گروه صنعتی کانی های غیرفلزی و غذایی – دارویی بالاترین و بیشترین تعداد اشتغال را دارد.
مطالعات انجام شده در استان آذربایجان غربی نشان می دهد که این منطقه دارای معاون و منابع زیرزمینی غنی است که هنوز مورد بهره برداری قرار نگرفته است. معادنی که هم اکنون فعال است بیشتر شامل معادن مصالح و سنگهای ساختمانی است. علاوه بر این معادن، می توان به معادنی چون گرانیت، میکا، زرنیخ، تالک، تراورتن، طلا، خاک نسوز و پوکه معدنی اشاره کرد.

سوغات 

مهمترین سوغاتی این استان در بخش های مختلف به قرار زیر است:

بخش شیرینی و کشاورزی: قرابیه، بستنی خشک یا سوت شیرینی، نقل بید مشک، حلوای گردو، عسل، لبنیات، کشمش، سیب، انگور، عرق گیاهان دارویی.

بخش صنایع دستی: قالی، گلیم، جاجیم، رودوزی، سوزن دوزی، پولک دوری، برک، شال و کمر پشمی، باشلوق.

از دیگر سوغاتی این استان نباید صنعت چرم و معرق چوب و رنگرزی و چاپ های سنتی را فراموش کرد.

 

جاذبه های طبیعی -  گردشگری 


کاظم-داشی

 

ارومیه : آبشار سولوک، پارک جنگلی ارومیه، دامنه کوه سیرداغ، ساحل دریاچه ارومیه، ساحل دریاچه مارمیشو، کاظم داشی یا صخره کاظم واقع در دریاچه ارومیه، طبیعت دره قاسملو

 

 

 

 

 

 پارک-ساحلی-بوکان

 

بوکان : پارک ساحلی بوکان، جلگه سردرآباد، حاشیه رودخانه زرینه رود، حوض گوره، غار روستای قلعه چی، غار کول آباد، غار مکران قران، غار کونه کوتر در روستای ینگیجه، غار کونه کوتر روستای سهولان، غار روستای اشکوتان معروف به غار سید جمال الدین، طبیعت دره کوسه.

 

  

 

 

 

پیرانشهر : آبشار دلاوان، آبشار خرپاپ، آبشار هنگ آباد، تفریح گاه دره آب خوره، دامنه کوه قندیل، دامنه کوه کلات شاه، دامنه کوه بادین آباد، دامنه کوه حاجی ابراهیم، جنگل های سرسبز پردانان، جنگل خدرآباد، جنگل قبر حسین، حاشیه رودخانه زاب کوچک، حاشیه رودخانه بادین آباد، قله کوه مرتفع قندیل، طبیعت منطقه کوهستانی دوله نی، طبیعت دشت پیران، طبیعت دره سیاه، طبیعت منطقه کانی خدا، طبیعت دره کهنه لاهیجان، طبیعت دره نه.

 

 

 

تکاب : آب سرد معدنی روستای اغول بیک، آب گرم تخت سلیمان یا ایستی سو، آب گرم و آبشار قینرجه، دامنه کوه چهل چشمه، دامنه کوه زندان سلیمان، چمن متحرک چملی که به صورت جزیره ای متحرک در داخل آب دریاچه چملی واقع در روستای بدرلو تکاب واقع شده است، غار کرفتو.

 

 

 

 

خوی : دامنه کوه چله خانه، دامنه کوه اورین، چشمه آب رازی، چشمه آب کلوانس، چشمه آب دسته دره، چشمه آب زارعان، حاشیه رودخانه قوتور، حاشیه رودخانه آغ چای، حاشیه قودوق بوغان، غار علی شیخ، طبیعت ییلاق حاجی بیگ، طبیعت قره دره، طبیعت منطقه جهنم دره یا دره قیریس

 

 

روستای-بیوران

 

 

سردشت : آبشار شلماش، آبشار رزگه، آبشار چکوو، دامنه کوه باژار، سرچشمه روستای بیوران، چشمه گراوان، چشمه کانی خاتون، چشمه کانی بیریان، چشمه کانی شاخه، چشمه کانی ریحان، حاشیه رودخانه زاب، طبیعت تنگه گرژال، طبیعت دشت کلوی، طبیعت روستای بیوران.

 

 

 

 

زولاچای

 

 

سلماس : آبشار خورخورا، دامنه و قله کوه هراویل، دامنه و قله کوه پیر چوپان، دامنه و قله کوه آق داغ ، دامنه و قله کوه پونجالیق، دامنه و قله کوه قارنی یاریخ ، چشمه آب گرم ایستی سو، چشمه آب گرم دریک، چشمه آب معدنی سرد میناس یا چشمه دام داما، حاشیه رودخانه زولاچای، ساحل تفریحی دریاچه ارومیه، غار قارنی یاریخ، غار دریک، غار قرنلیق آغل، طبیعت تالاب آق زیارت، طبیعت دره دریک، طبیعت دره تمر، طبیعت دره زولا چای.

 

 

 

 

کلاهک سنگی

 

 

ماکو : آبشار دیزج، تالاب بورالان، تالاب قره بلاغ، تالاب کتیکور، تالاب یاریم قیه، چشمه ثریا، دره سو دره سی، دره باغین یا دره زنگمار، دریاچه بارون کلاهک سنگی، رودخانه ساری سو، رودخانه قره سو، رودخانه زنگبار یا زنگمار، رودخانه ارس، روستای طهماسب کندی، چشمه آب گرم باش کند، چشمه آب گرم چالدران، چشمه آب گرم شوط، چشمه آب معدنی گازدار، قلعه جوق، کوخ چرگین، کوه تیکمه غار سومه دارن، منطقه ییلاقی قره خاچ.

 

 

زرینه رود

 

 

میاندوآب :  جنگل آیدشه، جنگل باداملو، چشمه زندان سلیمان، حاشیه رودخانه زرینه رود، حاشیه رودخانه سیمینه رود، حاشیه تالاب چنگیز گولی، غار بورینگ، طبیعت دره دلمه، طبیعت دره علی یار، طبیعت دشت باروق، طبیعت دشت میاندو آب شرقی، طبیعت دشت میاندو آب غربی

 

 

 

 

رودخانه-ی-مهاباد

 

 

مهاباد :  حاشیه رودخانه مهاباد، حاشیه رودخانه بیطاس، حاشیه رودخانه کانی سیب در بخش خلفیان، حاشیه تلاب قوپی باباعلی، حاشیه تالاب برازان، حاشیه تالاب گروس، حاشیه تالاب داشخانه، حاشیه تالاب قره قشلاق، حاشیه تالاب چنگیز گلی، حاشیه دریاچه مهاباد، چشمه آب معدنی گراوان، غار آهکی برده بور، غار آب رفته منطقه منگور، غار سهولان، غار قلعه شاه، غار کارگی، غار مام قوچان، غار اشکوتان، غار شوران

 

 

 

 

سلطان-یعقوب

 

 

نقده : تالاب بین المللی یادگارلو، تالاب حسنلو، دامنه کوه قره داغ، دامنه سلطان یعقوب، دامنه کوه بابا حسن، دامنه کوه خرنگ، چشمه رش سرشاخان، چشمه آب معدنی روستای شیخ معروف، حاشیه رودخانه گدار، غار اژدها، غار سولدوز، طبیعت دشت نقده، طبیعت دره گدار، طبیعت دره سلطان یعقوب، طبیعت بال دره سی 

 

 

 

جاذبه های تاریخی

 

مسجد-جامع-ارومیه

 

 

ارومیه : ۹ پله بنای یخچال، بازار قدیم، بقعه دیزج تکیه، بنای سه گنبد ،حمام های قراچه، حمام آخوند، حمام علی شهید، حمام قوشالار، مسجد جامع، مقبره های روستای تمتمان، موزه ارومیه، موزه تاریخ طبیعی ارومیه.

 

 

 

 

 

تپه-قالایچی

 

بوکان : اطاق های سنگی روستای بی بی کند،  ایوان سنگی روستای آغجیوان، تپه باستانی روستای احمد آباد، تپه آسیاب کهنه روستای احمدآباد، تپه کلک آبی، تپه سیخان بزرگ، تپه سیخان کوچک، تپه مورچه روستای تکان تپه، تپه کلتپه، تپه قره کند، تپه روژبیانی، تپه داربسر، تپه گرده خزبنه، تپه گرده شین، تپه آشی، تپه محمود روستای ارمنی بلاغی، تپه کانی کوزه له، تپه قلایچی، قلعه ناچیت، قلعه تپی، قلعه سردار بوکان، قلعه قالایچی یا قلعه چین، قلعه سنگی روستای سماقان فرهاد تراش، مسجد جامع حمامیان.


 

پل قالاتاسیان

 

 

پیرانشهر : قلعه شین آوا، قلعه موت آوا، قلعه شای، قلعه جلدیان، قلعه پسوه، کتیبه برده مافوره، داشان قلعه روستای تاریخی خورنج، پل قالاتاسیان، گورستان پیرانشهر، قبر حسین قاضی، گورستان محمود آباد، تپه سلوه، تپه گردکان، تپه خالدار، تپه لیک بن، تپه گردکشانه، تپه پسوه، تپه گرد گرد کسبیان، تپه سروکانی، تپه خورنج، تپه مهنگ آباد، تپه بهنجی، تپه اشکوات، تپه یادنیاوه، تپه گردترکس

 

 

 

مسجد-جامع--تکاب

 

 

تکاب : آتشکده آذرگشسپ، بقعه ایوب انصاری، تخت سلیمان، زندان تخت سلیمان، زندان برنجه، زندان نبی کندی، چهارستون تاریخی معروف به چهارطاق یا کلیسای چهار طاق، مسجد جامع روستای اوغول بیگ، قلعه بلقیس، مسجد جامع تکاب، قلعه ساری قورخان، قلعه اربابی بزرگ، کوره خانه قدیمی، نور تپه روستای اوغول بیگ

 

 

 

دروازه-سنگی

 

خوی : امام زاده سید بهلول، بازار قدیم، بقعه ذهیبه، بقعه شیخ نوایی، بقعه پیر ولی یا پوریای ولی، پل خاتون، پل کیسان، دروازه سنگی، حمام خان بیگ، خانه کبیری، سنگ نبشته بسطام، قیز قلعه سی یا قلعه دختر، قلعه بسطام، کاروانسرای خان، کاروانسرای میرزا هاشم، کلیسای مهلذان، کلیسای وانگ خسروآباد، کلیسای ماریوخنه یا گولان، مسجد داش آغلیان، مسجد ملاحسن، مقبره آقا میر یعقوب، مقبره میرهادی، مقبره میربهلول، مناره شمس  تبریزی، موزه خوی

 

 

 

سردشت : بازارچه های مرزی کیله و بیژوه در منطقه آلان، پل قلا تاسی، تپه تاریخی رَبَط، حمام قدیمی سردشت، شهر تاریخی موسی سیر رَبَط، قلعه رش، غار تاریخی قلاتاسیان، قلعه باستانی رَبَط، محوطه تاریخی ساوان

کلیسای-هفت-وان

 

 

سلماس : امام زاده برگشاد، امام زاده کهنه شهر، برج کهنه شهر، تپه باستانی هفت وان معروف به تپه تبان، تپه باستانی درشک، تپه باستانی پکاجیک، تپه دیمان، تپه گرده سرده، دریاچه مصنوعی و باستانی کهنه شهر، زیارتگاه گوزلی دره، زیارتگاه قلباق، سد قدیم خاندام، سنگ نگاره خان تختی، مسجد امام حسن شهر دیلمقان، قلعه قارنی یاریخ، قلعه هدر، قلعه چهریق، قلعه دریک، قلعه میناس در کوه پیر چاوش، کافیر قلعه سی، قلعه قارچی بیع، کلیسای هفت وان، مقبره مار یعقوب.

 

 

پل-تاریخی-میرزا-رسول

 

 

میاندوآب : آتشکده آذرگشسب، پل میرزا رسول، داش تپه، قلعه بختک،  قلعه هلاکوخان، گوی تپه ، لیلان ، مسجد طاق ، موزه میاندوآب.

 

 

 

 

آرامگاه-بداق-سلطان

 

 

مهاباد : باغ مکائیل یا پارک ملت، تپه باستانی کانی سیب، تپه ماهوری آزاد و باجه وند، دخمه فقرگاه،حمام تاریخی میرزا رسول، حمام لج، مسجد جامع، مقبره بداق سلطان،  میدان استر، موزه مردم شناسی مهاباد.

 

 

 

 

دژ-بسطام

 

ماکو : اجاق حضرت ابوالفضل، بقایای شهر تاریخی بسطام، بیمارستان قدیمی ارتش، پل تاریخی بشگوز یا پنج چشم، پل قدیمی کشمش تپه، تپه باستانی کشمش تپه، دخمه سنگر ایوان فرهاد یا فرهاد دامی، عمارت کلاه فرنگی کلیسای ننه مریم، کاخ موزه ماکو، کلیسای تاتاووس، مسجد حضرت ابوالفضل مشهور به گوی مسجد.

 

 

 

 

تپه-حسنلو

 

 

نقده : تپه حسنلو، تپه محمدیار، تپه نظام‌آباد، تپه گرد دینخواه، تپه دلینجی ارخی، تپه کویک، تپه مملو، تپه محمدشاه، تپه میرآباد، ساخسی تپه، تپه گرد قورخ، تپه شیخ معروف، تپه حاجی فیروز، تپه تادر، تپه کهریزه عجم، تپه ورزنه، تپه شیخ احمد، تپه بارانی عجم، تپه امینلو، تپه اسلام آباد، تپه تابیه، تپه قلات، تپه حسینعلی خان، تپه قارنا، تپه آقابیگلو، تپه عجملو، عقرب تپه، تپه دالما، تپه پیزدلی، تپه قبرستان آغ جزوه، سلمان تپه، تپه ماواران، پل میمند، موزه نقده.

آواجیق(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    1692
  • کد تلفن :
    462

آواجیق یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر کوچک و مرزی در بخش دشتک شهرستان چالدران قرار دارد.
آواجیق از نظر جغرافیایی، غربی‌ترین شهر ایران است.بر پایه نتایج سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر 1,649 نفر بوده‌است.گورستان تاریخی پیر احمد کندی آواجیق از آثار قدیمی آن است.

ارومیه(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    583255
  • کد تلفن :
    441
  • سایت شهرداری :
    www.urmia.ir

ارومیه یکی از شهرهای ایران و مرکز استان آذربایجان غربی و نیز مرکز شهرستان ارومیه است. این شهر طبق سرشماری سال 1385 با 577,307 نفر جمعیت، دهمین شهر پرجمعیت ایران محسوب می‌گردد.

وجه تسمیه
واژه ارومیه از ترکیب دو واژه آشوری اور (شهر) + میه (آب) تشکیل شده‌است. ارومیه به صورت اورمو، اورومیه و اورمیه تلفظ می‌شود.

جغرافیا
ارومیه در جلگه گسترده و سرسبزی به درازای 70 کیلومتر و به پهنای 30 کیلومتر واقع شده که اطراف آن تا کیلومترها پوشیده از باغات انگور و سیب و کشتزار است. دریاچه ارومیه در شرق و دریاچه مارمیشو در غرب این شهر قرار دارد. این شهر به علت آب و هوای معتدل و داشتن مناظر زیبا، یکی از شهرهای گردشگری ایران محسوب می‌شود. جمعیت این شهر 577,307 نفر می‌باشد و نیز جمعیت شهر در سال 2005 میلادی، 787,254 نفر پیش‌بینی شده‌است. بلندی ارومیه از سطح دریا 1332 متر است.

مردم
ساکنین شهر ارومیه را آذربایجانی‌ها، کردها، آشوری‌ها و ارمنی‌ها تشکیل می‌دهند که اغلب در یک محله در کنار هم زندگی می‌کنند.
طبق یک مطالعه دیگر از ترکیب قومی خانوارهای نمونه و مورد بررسی در سطح شهر ارومیه که حدود سال 1379 انجام گرفت نشان می‌دهد که ترک‌زبانان 85,7? درصد خانوارهای نمونه را به خود اختصاص داده و کردزبان‌ها حدود 10,5? بوده‌اند. در این آمارگیری نمونه‌ای درصد آشوری‌ها، فارس‌زبان‌ها و ارمنی‌ها در شهر ارومیه به ترتیب 1,7، 1,6 و 0,5 بود.

اکثر ترک‌های ارومیه شیعه مذهب می‌باشند ولی تعداد زیادی ترک‌های سنی حنفی و شافعی مذهب نیز در داخل شهر و در بیش از 25 روستا از جمله، بالو، قولنجی، کهریز، گل‏تپه، گجین و ولینده زندگی می‌کنند. در ارومیه تعدادی ترکهای اهل حق نیز زندگی می‌کنند.مذهب کردهای ساکن ارومیه نیز اکثرا سنی است.

تاریخچه

پارسیان در مهاجرت خود از ایران‌ویج نخست در غرب و جنوب دریاچه ارومیه ساکن شدند ولی پس از آن به مهاجرت خود ادامه دادند و تا سرزمین پارس (استان فارس) پیش رفتند. جلگه ارومیه در دوران باستان در قلمرو مادها، آشوریان، و دیگر اقوام نیز قرار داشته‌است.

شاه عباس بزرگ پس از بیرون راندن عثمانی‌ها از خاک ایران در صدد برآمد طوایفی را برای مرزداری قدرتمند در بخش غربی کشور مستقر سازد. شاه عباس برای این منظور ایل افشار ساکن ابیورد خراسان و دیگر نقاط را در نظر گرفت.او کلبعلی سلطان ایمانلوی افشار را احضار نموده به لقب خانی و ریاست کل ایل افشار منصوب نمود. سپس دستور داد که ایل افشار که شمار زیادی داشتند و در ولایات عراق، فارس، کرمان و خراسان سکنی داشتند، با تمام امکانات خود حرکت کرده در جلگه ارومیه ساکن شوند.

در این جابجایی هشت هزار خانوار از شش ایل بزرگ این طایفه در جلگه ارومیه استقرار یافتند و حکومت این ناحیه در اختیار کلب علی خان قرار گرفت.متن فرمان شاه عباس یکم خطاب به کلب‌علی خان که سبب این جابجایی ایلی شد در دست است.

همین پیشینه سبب شد تا شماری از سران این طایفه به‌ویژه پس از تأسیس ارتش جدید در ایران، در مناصب فرماندهی حضور داشته باشند.

حمل‌ونقل
فاصله ارومیه تا تهران در صورت عبور از پل شهید کلانتری (پل میان‌گذر دریاچه ارومیه) 780کیلومتر است. همچنین فاصله ارومیه تا تبریز 135 کیلومتر می‌باشد.
شهر ارومیه دارای فرودگاه فعال بین‌المللی است. پروازهای داخلی فرودگاه ارومیه به تهران و مشهد و پرواز خارجی به ترکیه، عربستان و دبی دایر می‌باشد. استان آذربایجان غربی با سه کشور ترکیه،عراق و آذربایجان همسایه می‌باشد و کنسولگری ترکیه در این شهر مشغول فعالیت می‌باشد.
تعداد خودرو در ارومیه به ازای هر هزار نفر 80 دستگاه است و این رقم در تهران 60 دستگاه می‌باشد.

مناطق دیدنی
مجتمع تفریحی چی‌چست، پارک جنگلی ارومیه، بند، کوه «سیرداغ»، دریاچه ارومیه، دریاچه مارمیشو، دره قاسملو، مجتمع تجاری تفریحی باری، مسجد جامع، بنای سه گنبد، پل شهید کلانتری، آبشار سولوک ,جاده امامزاده.خیابان استادان.خیابان شیخ تپه و ...

سوغات
حلواگردویی - نقل - عرق بیدمشک

محصولات کشاورزی
انگور و سیب از عمده محصولات کشاورزی شهر ارومیه می‌باشد.
سایر محصولات کشاورزی: گردو، تخمه آفتابگردان و کدو، هلو، زردآلو ، شلیل ،سیب ، گیلاس

اهالی سرشناس
غلامرضا حسنی امام جمعه ارومیه و نماینده ولی فقیه در استان
سید پرویز فتاح وزیر نیرو در دولت نهم
صادق محصولی وزیر کشور در دولت نهم
علی عبدالعلی زاده وزیر مسکن و شهر سازی در دولت آقای خاتمی
مسعود پزشکیان وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی
اسکندر نعمتی که در به پیروزی رساندن انقلاب جمهوری اسلامی ایران و جنگ نقش داشت و شاگردان زیادی را پرورش داد.

اشنویه(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    30632
  • کد تلفن :
    444

اْشنَویه (به کردی: شنو= ?ino) یکی از شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز شهرستان اشنویه است که در قسمت غربی این استان جای گرفته است. بر پایه سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با 29,896 نفر بوده است.
شیخ عبدالعزیز (برادر شیخ عبدالعظیم) از بزرگان آن است. محمد امین زاده بلدی ملقب به امین اشنوویی از شاعران سرشناس اشنویه است.

ایواغلی(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    3488
  • کد تلفن :
    462

ایواوغلی یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. ایت شهر مرکز بخش ایواوغلی در شهرستان خوی است. بر پایه سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با 3,282 نفر بوده است.

این شهر در نزدیکی سه‌راهی به همین نام قراردارد. در ایواوغلی تاکستان‌های فراوانی وجود دارد. در حال حاضر جاده ترانزیتی ایران اروپا از کنار این شهر می‌گذرد.

باروق(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    4050
  • کد تلفن :
    482

باروق یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است. این شهر در بخش باروق شهرستان میاندوآب قرار دارد.
روستای باروق در تاریخ 28 تیر 1383 تبدیل به شهر شد.

بازرگان(اذربایجان غربی)

بازرگان یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان ماکو جای دارد.

شهر مرزی بازرگان در شمالغربی ایران و شمالی ترین نقطه آذریایجان غربی قرار گرفته و ازنظر موقعیت جغرافیایی واقتصادی از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا از طرف شمال در یک کیلومتری کشور ترکیه و از طرف شمال شرقی باجمهوری خود مختار نخجوان هم مرز است و نکته دیگری که حائز اهمیت است این است که مهمترین گمرک زمینی کشور در این شهر قرار دارد و بعنوان دروازه اروپا یا پیشانی ایران بشمار می رود که روزانه صدها مسافر داخلی و خارجی ( توریست و گردشگر ) و صدها کامیون ترانزیتی و سواری از این شهر مرزی و قدیمی دیدن و تردد می نمایند.

از جمله افرادی که به این شهر وارد شده ودرسفر نامه خود از شهر بازرگان نام برده اوژل فلاندل سیاح معروف فرانسوی است که در زمان قاجاریه و در زمان حیات علی خان سردار ماکو به ایران سفر کرده و از بازرگان در کتاب خود یاد کرده است.

بازرگان که از سال 1365 از طریق نمایندگی شهرداری و زیر نظر شهرداری شهر ماکو اداره می شد. با توجه به موقعیت حساس مرزی بودنش و گسترش عمران در این محل نمایندگی تکافوی نیاز منطقه نبود، بهمین علت به جهت دارا بودن ظرفیت های بالقوه و قرار گرفتن مهمترین گمرک زمینی کشور در این منطقه و عبور جاده ترانزیت از وسط بازرگان و همچنین مکاتبات مکرر از سوی اهالی شریف منطقه، نمایندگی شهرداری بازرگان در نیمه دوم سال 1375 با مجوز رسمی وزارت کشور ایران به شهرداری مستقل با درجه 2 شهرداری فعالیت خود را رسماً آغاز نمود و در سال 1378 بدلیل گسترش فعالیتها و حجم زیاد پروژه های عمرانی از درجه 2 به درجه 5 ارتقاء یافت.

بر پایه سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با 9,047 نفر بوده است.گمرک بازرگان منبع اصلی درآمد مردم این منطقه بحساب می‌آید.

زبان گفتاری در این شهر مرزی ترکی آذربایجانی است .مردم آذری بازرگان شیعه مذهب هستند

بوکان(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    150703
  • کد تلفن :
    482
  • سایت شهرداری :
    www.boukan.ir

شهر بوکان مرکز شهرستان بوکان در استان آذربایجان غربی ایران است. زبان مردم این شهر کردی سورانی است.

نام شهر
روایات زیادی در مورد ریشه نام این شهر وجود دارد از مشهورترین آنها این است که در قدیم مردم این شهر در هنگام مراسم عروسی به چشمه آب بزرگ و مشهور این شهر که کردها آن را «حه‌وزه گه‌وره» (Hewze Gewre) به معنی «آبگیر بزرگ» می‌نامند، (و این چشمه‌ به‌ صورت چشمه‌ای جوشان است که آب آن از سفره‌های زیرزمینی تأمین می‌شود؛) می‌آمدند و از آنجا که به کردی واژه «بوک»، به معنی عروس است این منطقه را که بعدها به شهر تبدیل شد «بوکان» (جمع بوک = عروس‌ها) نامیدند.

اما این نظریه تنها در صورتی درست است که ما این اسم را با لهجه فارسی تلفظ کنیم یعنی «بوکان Bookan»، این در حالی است که ساکنین این شهر و اکثر مردم کردزبان آن را بصورت «بوکان Bokan» ادا می‌نمایند.

در نظریه‌ای دیگر، گفته می‌شود که به هنگام حمله سپاه مغول به این مناطق، یکی از فرماندهان سپاه چنگیز، نام خود (بوکان) را بر روی این روستای کوچک (در آن زمان) نهاد. گفته می‌شود کوهی در مغولستان به نام بوکان وجود دارد که از همین فرمانده چشمه می‌گیرد.

نظریه‌ دیگر در مورد وجه‌ تسمیه شهر چنین است: شهر بوکان به دور چشمه‌ بزرگ حه‌وزه‌ گه‌وره‌ شکل گرفته‌است و به چنین چشمه‌هایی در زبان کُردی «کانی Kani» گفته می‌شود. همچنین واژه «بو Bo» در زبان کردی کاربردهای مختلفی دارد که اغلب در شکل ترکیبی به‌ کار برده می‌شود؛ مانند بو کوی؟(کجا؟)

اما چگونگی ترکیب این کلمات و شکل گیری واژه بوکان بر اساس این نظریه چنین است: در زمانهای قدیم هنگامیکه زنان قصد شستن وسایل خانه را داشتند آنها را با خود برداشته و به سمت رود یا چشمه‌ای در نزدیکی محل اقامتشان بوده می‌بردند و در آنجا کارشان را انجام می‌دادند. به همین ترتیب اهالی ساکن اطراف بوکان، جهت شستن و نظافت ظروف و وسایل خود به طرف این کانی یا حوض می‌رفتند و هنگامی که کسی سراغ نفری را که جهت انجام این امور به «کانی» رفته بود، می‌گرفت، نزدیکان وی در پاسخ می‌گفتند: «او به کانی رفته‌است» و به زبان کردی «چوه بوکانی» یعنی به «چشمه‌» رفته‌است. بدین ترتیب واژه «بوکانی» به افرادی گفته می‌شد که رفت و آمد زیادی را به «کانی» مزبور انجام می‌دادند و سپس کم کم در آنجا ساکن شدند.

امروز حوض گوره (حه‌وزه گه‌وره)، در مرکز شهر واقع است و با آب گوارا و بی پایان خود آب نیمی از شهر را تأمین می‌کند. و نزد اهالی شهر از نوعی دلبستگی و جایگاه خاصی برخوردار است.


آثار باستانی
بوکانتپه تابانی در روستای احمد آباد محال فیض الله بیگی مربوط به دوره پارتی و ساسانی
تپه آسیاب کهنه روستای احمد آباد محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول پیش از میلاد
تپه کلک آبی در روستای باغچه محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول پیش از میلاد
تپه سیخان کوچک در روستای ساریقامیش محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول پیش از میلاد
تپه سیخان بزرگ در روستای باغچه محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول قبل از میلاد
تپه موچه در روستای تکان‌تپه محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول قبل از میلاد
تپه کلتپه در روستای کلتپه بوکان مربوط به اقوام هزاره اول قبل از میلاد
قلعه تپی در روستای تپی مربوط به دوره نیریزد و هزاره و پانصد سال پیش از میلاد
تپه قره کند در روستای قره‌کند محال آختاچی مربوط به هزاره اول پیش از میلاد
تپه روژبیانی در روستای عزیزکند مربوط به دوره برنز پیش از میلاد
تپه داربسر در روستای داربسر در محال آختاچی مربوط به دوره اشکانیان
زمینهای جره واقع در روستای شیخلر محال آختاچی مربوط به دوره اشکانیان و ساسانی
گردی خلیسکه واقع در روستای سراب محال مربوط به دوران اقوام پارینه‌سنگی
تپه گرده‌خزینه در روستای سراب مربوط به دوران کالکوتیک
تپه گرده‌شین در روستای سراب مربوط به اقوام دوران کالکوتیک
تپه آشی در روستای قره‌موسالو مربوط به اقوام برنز پیش از اسلام
گوک‌تپه در روستای گوکتپه مربوط به نیمه دوم هزاره اول قبل از میلاد
تپه گرده‌شین در روستای رحیم خان محال مربوط به دوره برنز قبل از میلاد
تپه محمود در روستای ارمنی بلاغی مربوط به اقوام اواخر دوره نوسنگی
گرد عثمان قلعه در قلعه در روستای ساریقامیش مربوط به هزاره یکم پیش از میلاد
تپه کانی‌کوزه له در روستای کانی کوزه‌له مربوط به دوره کالکوتیک پیش از میلاد
قلعه ناچیت در روستای ناچیت بوکان مربوط به دوره برنز پیش از میلاد
تپه مقصود در روستای ملالر بوکان مربوط به دوره کالکوتیک
تپه عبدالله تپی سی در روستای عبدالله تپی سی مربوط به دوره برنز پیش از میلاد
تپه گرده‌مالان در روستای کهنه‌ملالر مربوط به هزاره یکم پیش از میلاد
تپه گرد عربلو در روستای علی‌کند مربوط به هزاره یکم پیش از میلاد
تپه سردارآباد در روستای سردارآباد مربوط به اقوام پارتی و ساسانی پیش از میلاد
قلعه سردار بوکان در بوکان
قلعه قالای چی (قلعه چین)در روستا قلایچی بوکان 800 ق م و مربوط به حکومت ماناها


اماکن دیدنی
غار روستای قلعه‌چی نزدیک بوکان
غار کول‌آباد میان بوکان و میاندوآب
غار مکری قران در روستای خراسانه
غار کونه‌کوتر در روستای ینگیجه بوکان
غار کونه‌کوتر در روستای سهولان
ایوان سنگی روستای آغجیوان
قلعه سنگی روستای سماقان فرهادتراش دارای نه اتاق سنگی
جلگه سردرآباد
حوض گوره چشمه‌ بزرگ آب و استخر دیدنی بوکان
مسجد جامع حمامیان
اطاقهای سنگی روستای بی‌بی‌کند
پارک ساحلی بوکان
پارک کوی محمدیه (معروف به پارک حسن زیرک)

نامداران بوکان
حسن زیرک خواننده نامی کرد
سردار عزیز خان مکری وزیر جنگ آقا ناصر الدین شاه قاجار
مقبل هنر پژوه کوهنورد معروف و یار اوراز
محمد و یاسین قریشی کاریکاتوریستان و نویسندگان معروف بوکان
قاله مه ره موسیقیدان محلی! و محبوب

 

پلدشت(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    8672
  • کد تلفن :
    462

پلدشت یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است. این شهر مرکز شهرستان پلدشت است. بر پایه سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با 8,584 نفر بوده است که به زبان ترکی آذربایجانی و کردی تکلم می‌کنند.

جغرافیا
پلدشت در کناره رود ارس واقع شده‌است. رود زنگبار نیز دقیقا از مرکز شهر می‌گذرد و به ارس می‌ریزد. بر خلاف ماکو که دارای طبیعتی کوهستانی است، پلدشت دارای آب و هوای نیمه خشک است. زمستان بسیار سرد و تابستان نیز گرم است. این شهر در یک دشت مسطح مابین دو دشت شیبلو و زنگنه واقع شده‌است. نام این شهر هم از این مورد نشات گرفته‌است. البته آن سوی رود ارس، کاملاً کوهستانی است که این خود یکی از موارد جالب و دیدنی این منطقه به حساب می‌آید. حاشیه رود ارس در اطراف این شهر پوشیده از جنگل است که زیبایی خاصی به آن داده‌است. ضمنا محیط مناسبی برای چرای حیوانات به حساب می‌آید.

اقتصاد
کار اصلی مردم این شهر کشاورزی و دامداری است. اما در چند سال گذشته و بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و تشکیل جمهوری آذربایجان، پلدشت از نظر تجاری اهمیت پیدا کرد و اکثر مردم به کار تجارت روی آوردند. یک بازارچه مشترک مرزی نیز در این شهر ایجاد شده‌است . البته در چندین سال گذشته به دلیل رفع مشکل کم آبی که با احداث سد ماکو و انتقال آب آن به اراضی پلدشت و روستاهای اطراف حاصل شده‌است، کشاورزی دوباره رونق پیدا کرده‌است.

پیرانشهر(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    58177
  • کد تلفن :
    444
  • سایت شهرداری :
    www.picity.ir

پیرانشهر(خانا)(به کردی پیران شئر به ترکی آذربایجانی Xana یا خانا) یکی از شهرهای با اکثریت کردنشین استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان پیرانشهر در شمالغربی ایران است. موقعیت جغرافیایی این شهر در ناحیه کوهپایه‌ای‌ قرار دارد که تپه‌ماهورهای آن را بوته‌های همیشه سبز چای در ردیف‌کاری‌های منظم هندسی پوشاندهاسد.

شهر پیرانشهر در جنوب غربی استان آذربایجان غربی و در کنار مرزهای جمهوری اسلامی با عراق واقع شده و به دلیل داشتن ?600?میلی متر بارندگی در سال از زیباترین و سرسبزترین شهرهای کشور بشمار می‌رود.این شهر بدلیل قرار گرفتن در مسیر جاده ترانزیت جمهوری اسلامی با کشور عراق و دیگر کشورهای حوزه دریای مدیترانه، یکی از بزرگ‌ترین مراکز تجارت خارجی در جمهوری اسلامی است.

وجهه تسمیه
نام شهر خانای آذربایجان، کلمه ای با منشا ترکی-آلتائی است. سبب این نامگذاری، بافت معماری شهر مرکب از ساختمانهای گلی و خشتی، ردیفکاریهای منظم خانه های گلی و یا بوته های چای در تپه ماهورهای آن و وجود دیواره ای کوهستانی در غرب آن است

ریشه شناسی
نام شهر خانا(قانا، کانا) کلمه ای ترکی-آلتائی است. در ریشه شناسی آن چند نظریه مطرح شده است:

1-"خانا" در زبان ترکی معاصر آذربایجان به معنی تل خاک در تاکستانها، هر یک از کرتهای بزرگ در تاکستان که به صورت تلی از خاک بوده و شاخه های تاک به ردیف روی آنها کاشته می شوند، ردیف تل خاک و کرت و ..... است. از همین ریشه است کلمه "قانالیق" در زبان ترکی به معنی تاکستان. در ترانه مردمی ترکی "ائوله ری وار، آی آمان خانا خانا"، کلمه خانا به معنی ردیف بکار برده شده است (خانه هایی دارد، ردیف ردیف). "قانا" در زبان مغولی، به معنی دیوار شبکه ای شکل گئرها است. قاناها از به هم متصل شدن قطعات حصاری شبکه ای ایجاد می شوند. هر قطعه حصاری از میله های چوبی که در نقاط تقاطع با شبکه های چرمی به هم بافته شده اند تشکیل می گردد. (گئر Ger، که ریشه کلمه خره گه ترکی نیز می باشد، به معنی چادر نمدی موغولی و معادل یورت ترکی است. مغولهای کوچرو سراسر سال را در گئر می گذرانند و آنرا بر انواع دیگر مسکن ترجیح می دهند. گئر در قطب شمال گرم و در تابستانها خنک است، پس از جمع شدن می تواند در پشت یک حیوان حمل شود و دوباره در عرض نیم ساعت برپا شود. خرگهX?rg? -خره¬گهX?r?g? کلمه ای ترکی به معنی چهارچوب شبکه ای شکل پوشش چادرها، و خانه و چادرهائی که از این چهارچوبها ساخته می شوند است. این کلمه ترکی به صورت خرگاه به زبان فارسی وارد شده است).

2-در زبان ترکی پسوند-کلمه ای ترکی (اورال آلتائی) به شکل قانqan که دلالت بر جای و مکان دارد موجود است. این پسوند-کلمه و مشتقات آن (کانkan ، گانgan ، جانcan ، وانvan ، غان?an ، انan ، ...) به حد وفور در ترکیب نامهای اماکن جغرافیائی سراسر آذربایجان و ایران و مناطقی که روزگاری تحت حاکمیت ترکان بوده بکار رفته است. یکی از فرمهای این پسوند، به شکل قاناqana و -خانا است. هرچند نام شهر "خانا" از این پسوند مشتق نشده است، اما بسیاری از دیگر اماکن جغرافیائی آذربایجان و مناطق پیرامونی آن، دارای پسوند –خانای مذکور در نام مرکب خود می باشند.

3-در زبان سومری که از سوی برخی از صاحبنظران زبانی پروتوتورک شمرده می شود، کلمه ای با فرمهای قانا Qana، قانQan و کانKan به معنی محل، موضع، مکان، جا؛ جایگاه، چهارچوب، تکیه گاه، گنجه؛ ناحیه، قلمرو، عرصه، منطقه؛ بسته، دسته، قوطی و .... وجود دارد. در این زبان همچنین کلمه دیگری به شکل قانا Qâna، قانQân و به معنی بخشی از مزرعه، قسمتی از خاک، کشتزار، سطح مسطح، واحد سطح، .... موجود است.

4-در زبانهای سامی به ریشه ای مشابه قانا برخورد می شود. از آن جمله است کلمه "کانو" در زبان آکادی، "کانا" در زبان عبری و "کانیا" در زبان آرامی به معنای "نی". کلمه "قنات" و مشتقات آن در زبان عربی (مانند مقنی) نیز گرفته شده از همین کلمه سامی است. (معادل قنات عربی در زبان ترکی آستارخAstarx =آستAst +آرخArx و در فارسی کاریز است). برخی، واژه کانا و کانال-کانالیس لاتینی را نیز مشتق از همین کلمه سامی دانسته اند. هرچند به نظر نمی رسد که نام شهر خانا در ارتباط با این ریشه سامی بوده باشد، اما بین کارکرد قنات و معانی خانای ترکی-آلتائی (تل خاک، پشته و دیوار) ارتباطی جالب توجه موجود است: "از مهمترین مشکلات در هنگام حفر قنات، مواجه شدن با زمین های ریزشی و ماسه ای و سست است که مبارزه با ان از جمله با کول بست کردن دیواره ها می باشد. برخورد به دیواره هائی از سنگ های بزرگ در هنگام حفر قنات نیز از دیگر مشکلات است. قنات پس از حفاری، همواره نیاز به مراقبت، و لایروبی و تعمیر دارد، ریزش دیواره ها و سقف دیواره ها و دهلیز، جلوی جریان طبیعی آب را می گیرد و با انباشته شدن این مواد در دهلیز، دیواره ی چاه ها خیس خورده و ریزش را تشدید می کند. در مواردی که ریزش زیاد باشد مجرا بسته شده و آب از چاه ها بالا می آید و این امر سبب ریزش چندین پشته می گردد که در چنین شرایطی خسارت فوق العاده ای به قنات وارد می آید".

5-برخی منابع نام شهر "خانا" را بر گرفته شده از کلمه "خانXan " ترکی به معنی ارباب دانسته اند. در واقع نیز یکی از قدیمیترین فرمهای کلمه "خان" در ترکی باستان، "قانا-خانا" است. چنانچه خانا-قانا در میان ترکان بولقار، در القابی چون "خانا سو بیگی"، "خانا بویلا قولوب" (نک. بیله سوار)، ... به معنی عالیرتبه ترین خانهااست.

6-عده ای مکانی در آذربایجان ذکر شده در متون تاریخی به شکل "خان خاصبک" را مطابق با خانای امروزی دانسته اند. ظاهرا نام این مکان برگرفته شده از اسم امیری ترک بنام "خان خاصبک" است: "مکانی که یاقوت حموی (ج 1، ص 626) در قرن هفتم آن را شهری از آذربایجان به نام «خان خاصبک» در کنار بَسْوَی ضبط کرده، می تواند اشاره به خانه (پیرانشهر امروزی) باشد". در این نام، "خان" همان کلمه ترکی ذکر شده در بند 5 و "خاصبک" به معنی شخص نیک و درستکار است. در تاریخ ترک و آذربایجان شخصیتهای چندی با نام خاصبک وجود داشته اند. یکی از اینها، نصرت الدین ارسلان آبه (آبا) خاصبک پسر آق سنقر (1174-1135)، از سرشناسان سلاله ترکی-آذربایجانی احمد یلیان (آغ سونقوریان) و از مشهورترین چهره‏های این خاندان است که بیش از چهل سال فرمانروایی کرده است. دیگری امیر اسفهسالار فخرالدین اینانج بلکا (بیلگه) خاصبک است که انوری قصیده ای در مدح وی سروده است:

شیر چرخ از بیم شیر رایتت افغان‌کنان
کالامان ای فخر دین اینانج بلکا خاصبک

تازه شهر(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    8275
  • کد تلفن :
    443

تازه‌شهر(با نام قدیم کهنه شهر) یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان سلماس جای دارد.

تکاب(اذربایجان غربی)

تکاب یکی از شهرهای‌ استان آذربایجان غربی در است.

اقتصاد و صنایع
بیشتر در آمد مردم این شهر از کشاورزی و دامپروری است و کمتر واحد صنعتی در شهر تکاب به چشم می‌‌خورد. بزرگ‌ترین معدن طلای خاورمیانه با ذخیره 80 تن طلای خالص در روستاهای آقدره و زره‌شوران تکاب قرار دارد. از صنایع دستی این شهر می‌‌توان به فرش افشار اشاره کرد که شهرت جهانی دارد و به فرش آهنین معروف است و خانواده‌های بسیاری از بافت این فرشهای دستباف امرار معاش می‌‌کنند. در زمانی که بازار فرش دستباف رونق خوبی دااشت بیش از 18 هزار نفر به طور مستقیم به کار فرش بافی اشتغال داشتند[نیازمند منبع]. فرش دستباف افشار تکاب به نوعی سوغات این شهر هم محسوب می‌‌شود.

وضعیت سیاسی
تکاب نماینده مستقلی در مجلس شورای اسلامی ندارد و نمایندگان این شهر به طور مشترک با شهرهای میاندوآب و شاهین‌دژ انتخاب می‌‌شود.

سرشناسان
از سرشناسان بنام شهر می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:
سید ایوب انصار ( روحانی ، وفات 850 هجری قمری )
میرزا محمد حسین نجات ( روحانی ادیب و شاعر)
حجت الاسلام آقاشیخ محمد باقر احسانی چهارطاق ( روحانی مبارز)
سید کاظم رشتی ملقب به نجیب الاشراف ( ادیب و عالم)
شهریار صدیق افشار ( دانشمند و فیزیکدان برجسته )
حسن انوری (محقق و ادیب بنام جزو چهره‌های ماندگار سال87 )
میرزا عبدالحسین خان صدیق افشار ( خوشنویس)
اباصلت صادقی (خوشنویس)
حسین معصومی اغولبیک (شاعر)
میرزا حبیب افشار (شاعر)
میرزا عباسعلی خان افشار ( شاعر )
طاهر توکلی افشار (شاعر) علی امینی (خوشنویس)
فتحعلی تحسینی(ادیب)
حسینعلی قادری ( شاعر )
یدالله مدنی ( شاعر )
اسماعیل فرج اللهی ( شاعر )
عبدالعلی قدمی ( شاعر )
یدالله صبوری ( شاعر )
علی آقا اسلامی ( شاعر )
سید ابوالحسن هاشمی ( شاعر )
پروفسور ذبیح الله قاسملوی
افبال افلاکی کوهنورد صعود کننده به قلل 8000 متری و دبیر فدراسیون
حاج شیخ مهدی واعظ (امام جماعت فقید مسجد جامع تکاب)
حاج شیخ عزیزالله خسروی(امام جماعت فقیدمسجدجامع تکاب)
حاج حسام الدین نظریان(استادخوشنویس)
استادعلی نقی محمدی(استادخوشنویس)

مناطق گردشگری
از مناطق دیدنی و گردشی این شهر می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد:تخت سلیمان و آتشکده آذرگشسپ که به عنوان چهارمین اثر باستانی ایران در فهرست جهانی آثار فرهنگی یونسکو ثبت شده است. این محوطه باستانی با قدمت 3500 ساله جزو ده اثر بزرگ ملی در دست بازسازی می‌باشد.
کوه زندان سلیمان : کوهی استوانه‌ای شکل تو خالی که در زبان مردم محلی زندان سلیمان نامیده می‌شود
آبگرم تخت سلیمان(ایسدی سو) : با چشمه‌های آب گرم که برای درمان بیماریهای روماتیسمی بسیار مفید است
چمن متحرک چملی : جزیره‌ای متحرک در داخل آب دریاچه چملی واقع در روستای بدرلو تکاب که از مناطق بسیار زیبا ولی در عین حال گمنام و ناشناخته می‌باشد
قلعه بلقیس که بر روی کوه مرتفع بلقیس قرار دارد (ارتفاع 3335)
مسجد جامع تکاب با قدمت بیش از صد سال با معماری زیبا ثبت شده در آثار لیست آثار ملی
بنای ساختمانی معروف به قلعه که در داخل شهر قرار دارد و به یکی از اربابان قدیم شهر تعلق داشته است.
بقعه ایوب انصاری
قلعه ساری قورخان
همچنین غار کرفتو که متعلق به شهر سقز است فاصله نزدیکی با شهر تکاب دارد.
آبگرم و آبشار قینرجه در روستایی به همین نام واقع در جاده تخت سلیمان.
چهار ستون تاریخی معروف به چهار طاق(کلیسای چهار طاقی) در روستای چهارطاق.
زندان تخت سلیمان
زندان برنجه
زندان نبی کندی
کوه چهل چشمه (وجود آثار تاریخی کشف نشده در آن)
غار جدید الکشف در 35 کیلومتری تکاب
غار کرفتو


ازآثار باستانی و دیدنیهای شهرستان تکاب مسجد جامع تاریخی روستای اغولبیک که در 5 کیلومتری شهرستان تکاب واقع گشته ، که 7سال زودتر از مسجدجامع تکاب بنا شده و همچنین یخچال طبیعی بی نظیر قدیمی که قدمت آن به بیش از یک قرن می‌رسد می‌توان اشاره نمود.و آثار تاریخی زیادی که متاسفانه با بی توجهی مسئولین ازبین رفته و یا نیز در حال از بین رفتن است که از جمله آن می‌توان به حمام قدیمی که در روبروی مسجد جامع بنا شده بود و قلعه اربابی بزرگ و بی نظیر و کوره خانه قدیمی و ... می‌توان اشاره نمود. آب سرد معدنی روستای اغولبیک که در دربند واقع گشته خواص درمانی بسیار مفید دارد و سالانه مردم زیادی از روستا های اطراف و شهرستان تکاب به آنجا می‌آیند. نور تپه که یکی از آثار قدیمی و تاریخی روستای اغولبیک که هم زیارتگاه و هم کوره آجر پزی ، که آجر مسجد جامع اغولبیک در آنجا تولید می‌شده است و یکی از آثار ثبت شده میراث فرهنگی می‌باشد.

چهاربرج(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    7955
  • کد تلفن :
    482

چهاربرج شهری است در بخش مرحمت‌آباد شهرستان میاندوآب استان آذربایجان غربی ایران. بر پایه سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با 7,940 نفر بوده است.

خوی(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    181465
  • کد تلفن :
    461
  • سایت شهرداری :
    www.khoycity.ir

خوی یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز شهرستان خوی است.
خوی دومین شهر بزرگ استان پس از ارومیه است. جمعیت این شهر بر پایه سرشماری سال 1385 برابر با 178,708 نفر بوده و نرخ باسوادی این شهرستان هفتاد درصد می‌باشد.

خوی یکی از کهن‌ترین مراکز تمدن در شمال غرب ایران و کانون حوادث تاریخی بسیاری بوده که توسط دکتر محمدامین ریاحی به‌تفصیل در کتاب تاریخ خوی مورد تحقیق قرار گرفته است. خوی به‌دلیل واقع شدن در مسیر جاده ابریشم و جاده تجارتی شرق و غرب، مورد بازدید بسیاری از جهانگردان و ایرانشناسان واقع شده‌است. از منابع تاریخی و سفرنامه‌ها از جمله سفرنامه ناصرخسرو مطالب قابل توجهی درباره خوی بدست می‌آید.

وجه تسمیه
نام قبلی شهر هوی ذکر شده‌است.کتاب تأملی بر نام شهر‌های آذربایجان خوی را تغییریافته کلمه قویون (گوسفند) به قوی و بعد به خوی دانسته است.نیاز به نقل قول دقیق از کتاب نظریه‌ای است که خوی کلمه‌ای ارمنی و به معنی قوچ آمده است. اما کسروی معتقد است نام شهر خوی به معنی قوچ نیست زیرا در کتب ارمنی خوی را هیر نامیده‌اند.

آثار تاریخی و مذهبی
آثار تاریخی زیادی در منطقه خوی قرار دارد از جمله دروازه سنگی، مسجد مطلب خان، برج شمس تبریز، پل خاتون، بازار خوی، کارونسراهای خوی اطراف آن، پل قطور، ساختمان شهرداری پیشین، کلیسای‌ مهلزان‌، کلیساهای‌ مارخنه‌ و سورپ‌ نشان‌، کلیسای‌ سورپ‌ سرکیس‌، مسجد شاه «سید الشهداء» خوی، مسجد ملاحسن‌ و...
شهرستان خوی دارای اماکن متبرکه زیادی است که می‌توان به امامزاده سید بهلول واقع در محله امامزاده، بقعه مبارک شیخ نوائی و بقعه متبرک میر فتاح اشاره کرد.

شکارگاه‌های تاریخی
خوی به خاطر دارا بودن شکارگاه‌های زیاد مورد توجه شاه اسماعیل صفوی بود. شاه اسماعیل به خاطر آب و هوای خوش خوی زیاد به این شهر سفر می‌کرد و نقل است که جمجمه قوچ‌هایی که در عمارت برج شمس تبریزی مشاهده می‌شود توسط شاه اسماعیل شکار شده‌اند. شاه اسماعیل با الهام از طبیعت زیبای خوی شعر می‌سرود

طبیعت
خوی در میان کوه‌های بلند واقع شده‌است به همین دلیل آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان بسیار سرد است. آب و هوای این شهرستان در فصل بهار بسیار دلچسب است. کوه چله‌خانه در مجاورت این شهرستان قرار دارد و نیز کوه اورین که برای مردم این شهر کوهی با ارزش و تاریخی است. منطقه بکر جهنم دره یا به قولی دره قیریس که یک دره کاملاً بکر با کوه‌ها و صخره‌هایی است که از وسط شان راه عبوری دارند و ارتفاع آنها گاهی به ارتفاع یک برج ده طبقه می‌رسد که در بالا به همدیگر چسبیده‌اند. در این دره سر سبز جانورانی مانند خرس قهوه‌ای، آهو، و گوزن وجود دارند.

محصولات
سال‌ها پیش به دلیل نوع خاک مزارع خوی پنبه در آن کاشته و بهره برداری می‌شد. و این مزارع سبب به وجود آمدن نساجی در خوی شد.ولی کم کم مزارع پنبه جای خود را با آفتاب گردان(گونه باخان)داد.
تخمه آفتابگردان از محصولات اصلی این شهرستان است و همچنین عسل مرغوب این شهرستان از دیگر محصولات غذایی می‌باشد.فرشهای نفیس دستباف از دیگر تولیدات این شهر می‌باشد.یکی از نقشهای ماندگار فرش ایرانی «نقش ماهی» است.

سرشناسان
از خاندانهای معروف این شهرستان خاندان دنبلی را می‌توان نام برد سالیان متوالی در آذربایجان حکومت داشته‌اند.
از شخصیتهای معروف این شهرستان می‌توان به آیت‌الله خویی، عباس زریاب خویی و محمدامین ریاحی اشاره کرد.

ربط(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    8229
  • کد تلفن :
    444
  • سایت شهرداری :
    www.rabatcity.ir

ربط شهری است در بخش مرکزی شهرستان سردشت استان آذربایجان غربی ایران.
شهر ربط با جمعیت 4615 نفر در استان آذربایجان غربی در شهرستان سردشت واقع شده است.این شهر محل سکونت ایل گورک مکری می‌باشد. شهرربط دارای فواصل زیر با شهرهای ذیل می‌باشد:
ربط-سردشت 16 کیلومتر ربط-بوکان 85 کیلومتر ربط-مهاباد 105 کیلومتر ربط- ارومیه 210کیلومتر ربط-پیرانشهر 95 کیلومتر ربط-بانه 62 کیلومتر ربط-سقز 130 کیلومتر

سردشت(اذربایجان غربی)

سردشت (یا به‌ لفظ محلی: زردشت)، از شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان سردشت است. بر پایه سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با 37,115 نفر بوده

سرو(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    1700
  • کد تلفن :
    443

سِرو یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است. این شهر در بخش صومای برادوست شهرستان ارومیه جای دارد.

سلماس(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    81342
  • کد تلفن :
    443
  • سایت شهرداری :
    www.salmas.ir

سلماس یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است. این شهر مرکز شهرستان سلماس است. این شهر در زمان دودمان پهلوی «شاپور» نامیده می‌شد.

پیشینه تاریخی
از دیدگاه تاریخی، دیرینگی این شهر به دوران اورارتویی (هزاره پیش از میلاد) باز می‌گردد. سلماس پایتخت دوم حکومت اورارتوییان بود که نام باستانی آن اولهو (=اولخو) بود. در سال 1309 خورشیدی زمین‌لرزه‌ای به مقیاس 7 ریشتر این شهر را که دیلمقان نامیده می‌شد ویران می‌کند. شهر جدید سلماس در کنار ویرانه‌های دیلمقان، با اصول شهرسازی مدرن، و با ایمنی بالایی (نقشه خیابان کشی شطرنجی) دوباره بنا می‌شود و نام شاپور به خود می‌گیرد. پس از انقلاب نام این شهر به سلماس برگشت پیدا می‌کند.

تاریخ سیاسی
این شهر در دوران مشروطه یکی از مراکز اصلی فعالیت مشروطه خواهان بوده‌است و شخصیت‌هایی چون حیدر خان عمواوغلی(کمونیست) طراح اقدامات راهگشا درانقلاب مشروطیت در تهران و تبریز ازجمله طراح ترورهای امین السلطان و محمدعلی شاه و شجاع الدوله مراغه‌ای، سعید سلماسی و... از مشروطه خواهان بنام کشور از این شهرستان بودند. سلماسی ها از دیرباز نقش عمده‌ای در تحولات کشور داشته‌اند، سلماس یکی از معدود شهرهای آذربایجان بود که همه ساکنان آن مشروطیت را قبول داشته و شهیدانی همچون حیدرخان عمواوغلی(کمونیست) و سعید سلماسی از پیشتازان جنبش مشروطه ایران بوده‌اند.

اقتصاد شهر
سلماس شهر باغات سیب است و سیب گلعذان آن یکی از مرغوب‌ترین سیب‌های جهان در نوع خود می‌باشد و نیز سلماس یکی از قطبهای تولید عسل طبیعی در کشور بوده و گردوی ایسی‌سو نیز خالی از لطف نیست. قریه سوره در قسمت غربی شهرستان سلماس نیز دارای باغات سیب است و در اقتصاد این شهر موثر بوده‌است. شغل اکثریت ساکنان سلماس باغداری، تجارت، ایجاد صنایع تبدیلی و تولیدی، مشاغل اداری، کشوری و لشکری است. از طرف دیگر هویچ از محصولات عمده سلماس است که در روستای صدقیان به فراوانی تولید می‌شود.

جاذبه‌های گردشگری
مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهرستان سلماس؛ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه
آبشار خورخورا
کلیساهای هفتوان
خسروا
قلعه چهریق
قلعه قارنی‌یاریق
آب گرم ایسی‌سو
سنک نگاره خان‌تختی
تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد
قلعه کوراوغلو هدر
تپه مغانجوق

 

سیلوانه(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    1378
  • کد تلفن :
    443

سیلوانه (سیلوانا هم می‌نویسند) شهری است در بخش سیلوانه شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی
چنین آمده است که سیلوانه (سیلوانا) کلمه ای با ریشه ای ایتالیایی و به معنی جنگل و بیشه سبز و نیز به معنی مکانی از بهشت است . آری بی گمان این تعبیر چندان به دور از واقعیت نبوده است. از هر زاویه ای که نگاه کنیم سیلوانه شهر شهید پرور، شهر مومنان با مردمی غیور و مهمان نواز و جاذبه های گیرا و چشم انداز های چشم نواز است که دیدگان را به خود خیره و خرد را از این همه زیبایی و قدرت لایزال حضرت دوست به ستایش وا می دارد .آری سیلوانه همان سرزمین چشمه های جوشان رودها و جویباران روان و سرزمین آبهای زلال و گوارای معدنی است که کوههای سر به فلک کشیده و بلند و دره های سرسبز و عمیقش نه تنها محل گردش و تفریح بلکه تامین کننده روزی ساکنان کوهپایه نیزاست . چهار فصل سال با زیبایی ها طبیعتش کاملا محسوس است . آبشار های خروشان و چشمه های آبگرم و دره های عمیق و باغات میوه و... با این همه زیبایها که از خالق یکتاست ساخته بشر نیز مزیدی بر سایر زیباییهایش گشته که می توان به سد شهر چای اشاره نمود که جایگاه سیلوانه را از بسیاری از جهات دگرگون و در تمامی روزهای هفته گردشگران بسیاری را به خود جذب می نماید. مشخصات شهر: سیلوانه یکی از شهر های زیبای استان آذربایجان غربی است.در جنوب غربی استان و در فاصله 30 کیلومتری غرب شهرستان ارومیه و در دامنه ارتفاعات بلند مشرف بر خط مرزی ایران و ترکیه و در قسمت میانی ان واقع شده است. در سال 1327 به عنوان مرکز بخش رسمیت پیدا کرد و در سال 1367 توسط رژیم بعث عراق مورد بمباران قرار گرفت و شهدای و مجروحان زیادی تقدیم انقلاب نمود . در سال 1379 طی مصوبه هیات محترم وزیران به عنوان شهر شناخته شد و در اردیبهشت 1380 شهرداری آن به طور رسمی شروع به فعالیت نمود شهرها و کشورهای همسایه: از شرق به شهر ارومیه و با دهستان باراندوز از توابع بخش مرکزی ارومیه و از غرب با شهر شمزینان ترکیه و از شمال با شهر سرو و دهستان برادوست از بخش صومای برادوست از سمت جنوب در داخل کشور با منطقه ی دشتبیل شهرستان اشنویه نیز با منطقه خاکورک کردستان عراق

 

سیمینه(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    986
  • کد تلفن :
    482

سیمینه شهری است در بخش سیمینه شهرستان بوکان استان آذربایجان غربی
سیمینه در گذشته روستایی بود با نام قره‌موسالو. سیمینه بین شهرهای بوکان و میاندوآب قرار گرفته است.
در سال ۱۳۸۵ خورشیدی شهر سیمینه با جمعیت حدود1000 هزار نفر کم‌جمعیت‌ترین شهر استان آذربایجان غربی بود. روستای رحیم خان بوکان بااینکه یک روستاتلقی می‌شود ازسیمینه پرجمعیت تر است وبه عنوان بزرگترین روستای شهرستان بوکان تلقی می شود.سیمینه کم جمعیت ترین شهرایران است.

شاهین دژ(اذربایجان غربی)

شهر شاهین‌دِژ واقع در بخش مرکزی شهرستان شاهین‌دژ در استان آذربایجان غربی است. این شهر در 72 کیلو متری شمال غرب شهر تکاب و در 60 کیلو متری جنوب شرق شهر میاندوآب قرار دارد.
این شهر بین 36 درجه و40 دقیقه عرض شمالی و46 درجه و34 دقیقه طول شرقی در ارتفاع 1406 متری از سطح دریا واقع شده‌است.
جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 34204 نفر و 8671 خانوار بوده است

محلات شهر
خرمده, قزلناو, کشتارگاه, شهرک آزادگان, شهرک جانبازان, شهرک فرهنگیان

شوط(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    19787
  • کد تلفن :
    462

شوط یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر در مرکز شهرستان شوط و در 4 کیلومتری کناره جنوبی رودخانه زنگبار جای دارد. جمعیت شهر شوط در سال 1385 برابر با 19,759 نفر بوده‌است.

شوط از سوی شمال غربی با ماکو، از شمال شرقی با پلدشت از طرف جنوب غربی با چالدران و از سوی جنوب شرقی با قره‌ضیاءالدین همسایه‌است.

نامگذاری
وجه تسمیه شهر برگرفته از کلمه «آشوط» ارمنی است. با این حال امروزه هیچ ارمنی زبانی در این شهر ساکن نیست.این ناحیه در ادوار طولانی ساکنان ارمنی زبان داشته‌است که هنوز نام‌های شهرها و آبادی‌های بسیاری دراطراف شوط و ماکو می‌توان پیدا کرد که ریشه ارمنی دارند. مثل تمام روستاهایی که به «جوق» ختم می‌شوند: باغچه جوق، آوا جوق، قلاع جوق. در زمان حاکمیت پهلوی نام شهر در اسناد دولتی به شاه آباد تغییر یافت.اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 بار دیگر شهر به همان نام سابق خود نامیده شد. با توجه به اینکه از خروج ارامنه از این منطقه قرن‌ها می‌گذرد ولی این نام بی تردید خود نشان از قدمت و سابقه دیرین سکونتی شهر دارد.

از بناهای تاریخی و فرهنگی شهر در دوره‌های گذشته چیز مهمی برجای نمانده‌است. شاید تنها بنای قابل ذکر «بنای عمارت خان» در روستای خوک (آخرین آبادی خان نشین منطقه) واقع در 5 کیلومتری شوط می‌باشد که نمونه بارزی از بناهای عمارتی اواخر قاجار و اوایل پهلوی است که بعلت استفاده شخصی و مسکونی در حال تخریب است.

جاذبه‌های طبیعی
از جاهای دیدنی این شهر، آبگرم معدنی ایسی سو می‌باشد. این آبگرم در بالای تپه‌ای قرار گرفته که از دو جای تپه، آبگرم و از وسط آن آب سردی از دل خاک بیرون می‌آید

فیرورق(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    8260
  • کد تلفن :
    462

فیرورق شهری است در بخش مرکزی شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی ایران.
جمعیت این شهر در سال 1375 خورشیدی 8050 نفر سرشماری شد.و در سال 1386 در حدود 11 هزار نفر برآورد می‌شود.
فیرورق در حدود 8-10 کیلومتری شمال غرب شهر خوی قرار گرفته و باغ های انبوه و طبیعتی سرسبز دارد. نام محلی این شهر «پره» می‌‌باشد. در آنجا آب فراوان است و باغداری رونق بسیار دارد. دره فیرورق (پره) که در آن پارک هایی نیز ساخته شده از دره‌های سرسبز شهرستان و تفرج‌گاه مردم در روزهای تعطیل است. پارک جنگلی داغلارباغی (باغ کوهستان) نیز از اماکن دیدنی این شهر است.
این شهر دارای دانشگاه پیام نور است که از سال 1386 آغاز به پذیرش دانشجو کرده است. برای این دانشگاه 12 رشته به تصویب رسیده است.

تاریخچه
وجود ویرانه‌های یک کاروانسرای قدیمی در نزدیکی فیرورق نشان می‌دهد که این منطقه در مسیر کاروانرو قدیمی قرار داشته است.
امیران دُنبُلی که مدتی در این منطقه حکومت راندند باغی به نام باغ هفت‌طبقه نیز در فیرورق ساختند. این باغ که توسط محمدبیگ دنبلی پسر کوچک شهبازخان ساخته شده یکی از سکونت‌گاه‌های امیران دنبلی به‌شمار می‌آمد.
سکونت‌گاه مرتضی‌قلی خان دنبلی نیز مدتی در فیرورق بود. نادرشاه افشار پس از شکست دادن عثمانیان و بیرون راندن ایشان از تبریز در سال 1109 حکومت خوی را به مرتضی‌قلی خان که پسر بزرگ شهبازخان دنبلی واگذار نمود.
حاج میرزا محمدعلی موحد (1272 تبریز-1344 خوی، مدفون در بقعه شیخ نوایی) از فرهنگیان معروف منطقه، چند سال بعد از تاسیس مکتب‌خانه در زاویه مسجد شهانق به استخدام وزارت معارف درآمد و در سال 1305 روانه فیرورق گردید و در آن‌جا مدرسه چهارکلاسه حکیم قطران را ایجاد نمود.
 

گذرى بر تاریخچه شهر فیرورق فیرورق از سه محله معروف و قدیمی.پیره-ینگجه-تپه باشی که هر کدام دارای کوچه ها و میادین و محلاتی کوچک مانند.میدان.سقاواباشی. حامام آلتی.یوخاری محله. آشاقی محله. ناخیر کوچه سی محمد بیگ کوچه سی. نماز گاه.دانیخ قا پوسی و... تشکیل گردیده اند. در زمان شاه اسماعیل صفوی،میان ایران وعثمانی در منطقه چالدران در چند کیلومتری غرب فیرورق جنگ سختی در گرفت.سپاهیان شاه اسماعیل برای رسیدن به منطقه چالدران از جاده ابریشم که ازفیرورق عبور می کرد در حرکت بودند. فرماندهی طلایه داران سپاه(پیره محمد استاجلو)سردار معروف شاه اسماعیل بودند که در فیرورق و در کنار دو چشمه معروف و پرآب درمان بولاغی وشاه بولاغی که معروف به <قلعه چه رضا>بود اردو زدند ومدت زیادی در آنجا ساکن شدند وجهت آبادانی فیرورق خدمات زیادی انجام دادند که از جمله آنها می توان احداث حمام(محمد بیگ) که بعدها به (حمام سید)معروف شد را نام برد که این حمام در خیابان انقلاب فیرورق روبروی طاباغاباغی وجود دارد که چند پله از سطح خیابان پایین تر و به سبک قدیم و در زیر زمین ساخته شده وهنوز نیز باقی وتا چند سال پیش قابل استفاده عموم بوده و اکنون بعلت امنیت جانی ودیگر عوامل بسته شده و انتظار دارد مسولین محترم نسبت به مرمت این بنای باستانی اقدام لازم انجام دهند. وهمچنین وجود ویرانه های یک کاروانسرای قدیمی در نزدیکی فیرورق نشان می دهد که این شهر در مسیر کاروان رو قدیمی قرار داشته است،شهباز خان دنبلی پیش از عهده داری دفاع خوبی در برابر هجوم عثمانی ها و کشته شدن در جنگ با آنها در سال۱۱۳۶هجری قمری مقیم انجا بود.محمد بیگ پسر کوچک شهباز خان دوم پسر عموی احمد خان دنبلی حکمران لایق وشایسته خوی باغ هفت طبقه ای در (پره) احداث کرده است واین شهر یکی از سکونتگاه های امیران دنبلی به شمار می آید.به نقل از کتاب های تاریخی محمد بیگ معادل بیست هزار تومان خرج خاکریزی طبقات وساختمان دیوار پیرامون طاباغا باغی کرد اما فرصت اتمام آن را نیافت در دو قسمت دیوار جنوبی دو قلعه کوچک جهت دیده بانی ونگهبانی ساخته سده بود این باغ با اینکه مالک خصوصی داشته ودارد هم اکنون نیز در اختیار خانواده فروتن است از گردشگاه های شهر فیرورق می باشد ودریاچه ای کوچک یا استخری در وسط آن قرار داشت که متاسفانه از بین رفته وهم اکنون با اینکه در آن تغییراتی بوجود آورده اند ولی آثار دیوار در بسیاری از نقاط وطبقات آن باقی مانده است.خلاصه با توجه به شخصیت والا وبه احترام آن سردار شجاع ودلاور یعنی پیره محمد استاجلو نام محله بزرگ فیرورق به (پیره)مشهور ونامگذاری گردید.پیره یعنی پیر دانا،سخن دان وعالم وفیرورق در اصل(پیره لیق)یعنی مکان دانایان بوده وبه مرور زمان به فیرورق تبدیل ومعروف شده است وچون اهلی این شهر از زمانهای قدیم به ریش سفیدان وعالمان که با توجه به دایر بودن مکتب خانه ها وداشتن عالمان و مردان خدا و احترام آنان(پیره لیق)را یعنی اهمیت به علم ودانش ودیانت وایمان وتقوی را پیشه خود ساخته و در زمینهای زر خیز خود به امر کشاورزی وباغداری و دامپروی و کسب وتجارت ودیگر مشاغل مورد نیاز جامعه همچون زنجیری نا گسستنی و در کنار هم فعالیت ودر آبادانی شهر فیرورق،شهر فرزانگان وپیران ودانایان کوشا هستند. در زمان سردار ماکو ،بعلت طرافداری مردم فیرورق از نهضت مشروطه،حکومت وقت به سردار ماکو دستور حمله به فیرورق را داد تا زهر چشمی از مردم گرفته و طرفداران نهضت مشروطه را قلع وقمع نمایند،لشکر اعزامی سردار ماکو که از راه علمدار بدل آباد راهی فیرورق بودند با موانع زیاد از جمله پر بودن راهها از درختان تبریزی که جهت ایجاد مانع بریده ودر راههای ورودی ریخته بودند ودفاع مردم مسلح به رهبری میر اسماعیل کو کمری و اسد اله خان نتوانستند کاری از پیش ببرند وپس از شکستی سخت،پشیمان و سر افکنده به مقر خود باز گشتند

 

 

قره ضیاالدین(اذربایجان غربی)

 

 

قره‌ضیاءالدین شهری است در شهرستان چایپاره استان آذربایجان غربی

وجه تسمیه ی قره ضیاء الدین
1-چایپاره : نام اولیه این منطقه ، چورس بوده که بعداً به چایپاره تغییر نام یافته است در مورد وجه چایپاره دو نظر وجود دارد:عده‌ای بر آنند که نام اصلی بخش چایپاره همان « چهار »‌ « پاره » است ، و آن به این دلیل است که در قدیم این منطقه از چهارقسمت تشکیل یافته بود ، ولی عده‌ای نیز بر این عقیده هستند که همان چایپاره درست است و دلیل آن این که رودخانه ( آغچای ) با مسیر حرکت غرب به شرق ، این بخش را به دو قسمت مساوی تقسیم می‌کند ( چای ، به معنای رودخانه و پاره به معنای تکه و قسمت می‌باشد )

2- قره ضیاءالدین : این وجه از دو قسمت مجزا تشکیل یافته است ، یک قسمت آن « قره » که در اصل « قرا » بوده است و معنای لغوی « قرا ء » روستا های می‌باشد که کلمه قرا با گذشت زمان و به جهت سهولت تلفظ به قره تبدیل شده است و بخش دوم آن بوده است . حال عده‌ای نیز بر این عقیده اند که همان « قره ضیاءالدین » صحیح است . قسمت های قره ضیاءالدین امروزی ترکیبی از روستا های « میرز ا کندی » « آوک » و « حاچا » می‌باشد که در حال حاضر اراضی مربوطه به آوک به « آوک یرلری » و مزارع مربوط به حاچا به « حاچا یرلری » معروف هستند .

مناطق گردشگری منطقه چایپاره
قلعه اوراتوئی روستاهای بسطام:
قلعه مذکور متعلق به تمدن اوراتویی سده 800 ق . م واقع در غرب شهر قره ضیاءالدین به مسافت 7 کیلومتر از شهر قره ضیا ءالدین به مسافت 7 کیلومتر از شهر فاصله دارد . برابر سنگ نوشته‌ای که در بالای درب قلعه مخروجه دژ بسطام به طول 72 و به عرض 16 سانتی متر به خط میخی بدست آمده چگونگی احداث قلعه مذکور چنین توصیف شده است.« روسا پسر ارگشتی این معبد را برای خالدی خدا بر پا کرد به نیروی خدا روسا پسر ارگشتی سخن می‌گوید : این سرزمین خالی بود و چیزی در اینجا بر پا نشده بود و همانطوری که خدای به من فرمان داده است من در اینجا بنا ساختم و این جا را شهر روسا نامیدم روسا پسر ارگشتی می‌گوید هر کس که این نبشته را منهدم کند و به آن زیان رساند یا آن را بشکند خالدی خدای او را به وسیله خدای هوا و خدای آفتاب و خدایان دیگر بر خواهد انداخت و در زیر آفتاب نامی از خود نگاه نتواند داشت منم رو سا پسر ارگشتی شاه نیرومند شاه کشور ها سرور شهر توشیا . هر چند سنگ نوشته‌های دیگری از تمدن اوراتویی از منطقه بدست آمده اما از متن سنگ نوشته مذکور چنین بر می‌آید که روسا پسر ارگشتی قلعه بسطام را معبدی برای خالدی بنا کرده است که نام اولیه آن روزاهلنی بوده است ولی از آنجا که زیر بنای این شهر را روسا پسر ارگشتی گذارده است در منابع ارمنی این قلعه بنام شهر روسا معروف گردیده است که پروفسور هینتس هم برابر این اطلاعات شهر مزبور را روسا نامیده است .

علاوه بر موارد فوق در قلعه بسطام آثار مربوط به ارمنیان نیز موجود می‌باشد که در نظر عام آنها بنام اوراتویی معروف است ولی واقعیت چنین نیست زیرا در حفاریهای محوطه قلعه قرون وسطی در ارتفاعات قلعهبسطام سنگی با لبه‌های نامنظم به دست آمده که نقش صلیب ارمنی بر روی آن حک شده است . با انحلال و شکست اوراتوها از دولت های همسایه ، ارمنیان تازه وارد تمدن اوراتوی در منطقه شدند و در ول اقامت طولانی خود در منطقه آثار تاریخی چندی از خود بجا گذاشته اند که نمونه‌هایی از آن تا بحال باقی است که از جمله آنها یک قلعه و یک اطاق به نام بوزخانه در قسمت جنوبی شرقی روستای مذکور می‌باشد .قسمتی از روستای بسطام که چینه‌های قلعه اوراتوی بسطام مشاهده می‌شود .

قرمزی مسجد چورس :
در دوره صفویه شهر های مرزی ایران به دلیل حمله‌های مکرر نظامیان عثمانی ارزش و اعتبار خود را از دست دادند و از آنجا شهر خوی نیز در منطقه مرزی دو کشور واقع بود ویران و مرکزیت آن به روستا ی چورس انتقال یافت .با رونق روستای چورسکه امنیت و آبادی آ ن از زمان سلطان خان سوء باشی آغاز و تا دوره ایوب خان و پسرش مرتضی قلی خان بزرگ ادامه یافت و با انعقاد معاهده قصر شیرین ( ذهاب ) در سال 1049 ه ق ، با صلح نسبی که میان دو کشور ایجاد شد با رونق راههای تجاری قدیم ( جاده خوی ، طرابوزان شاخه‌ای از جاده ابریشم ) چورساز این رونق اقصادی بهره‌ها برده و بنا هایی در آن روستا ساخته شد که از بنا های زیبای آن دوره می‌توان به مسجد اقعی ( قرمزی مسجد ) چورس اشاره نمود . تارونیه ، بازرگانی و جهانگرد مشهور فرانزوی در دوره صفویه با مشاهده چورس درباره عظمت آن می‌نویسد : ( از کوتیکار می‌رود به خلوت به کوجیا به دارکاون به سلیمان سرا این چهار مکان آخری عبارت است از 4 کاروانسرا که بالنسبه راحت هزتند از سلمان سرا می‌روند به کورس و بیگ آن خراج گذار شاه ایران است و در قلعه‌ای کهنه در دو کیلومتری آن اقامت دارد و در آنجا باید برای هر مال التجاره 9 عباسی حق گمرگ ادا کرد و بعلاوه سوغات برای بیگ عبارت است از چند کله قند و جعبه‌های شیرینی و کوزه‌های مربا ، زیرا که تعارف نقدی خلاف احترام است و بشرافت بیگ بر می‌خورد در کورسشراب خوب یافت می‌شود و ازآنجا به دو هاقلی ( اوغلی ) .... ( 2 ) ( 3 ) صلح قصر شیرین با دولت عثمانی آرامش نسبی در ایران برقرار کرد و کاروانهای تجاری از راه عثمانی نوید رونق اقتصادی را برای چورس داده و باعث عمران و آبادی منطقه گردید.

مشخصات مسجد مرتضی قلی خان معروف به ( قرمزی مسجد ) در روستای چورس :
مسجد بنایی است به طول و عرض 19 * 91 متر و با زیر بنایی به مساحت تقریبی 360 متر مربع دارای چهار ستون سنگی در داخل مسجد که طاقها و گنبد های مسجد بر روی این ستونها استوار است تماماً سنگی و به صورت هشت بعدی و در بالای ستونها چهار بعدی و بزرگتر می‌باشد ارتفاع هر ستون 2 متر و محیط ستونها در پایین 60/2 و در بالای ستون 33/3 متر می‌باشد ارتفاع سقف ازکف مسجد در محل قوس هر ستون و دیوار 4 متر و در وسط گنبد ها حدود 6 متر می‌باشد کنده کاری مختصری نیز که به ستونها شکل یک گل را می‌دهد دیده می‌شود طاق مقرنس مسجد از آجر پخته ساخته شده و دیوار های ضخیم آن از درون مسجد از سنگ به « قرمزی مسجد » ناشی از همین قرمز رنگ بودن تمام آجرها می‌باشد .

زیارتگاه حضرت ابوالفضل العباس :
مهمترین زیارتگاه منطقه چایپاره ، زیارتگاه حضرت ابو الفضل واقع در روستای حمزیان می‌باشد . در مورد تاریخچه این زیارتگاه نقل است : دو نفر مالک ملک فعلی این مکان بودند که در مورد چگونگی تقسیم آن با یکدیگر اختلاف پیدا کرده و به همین خاطر یکی از آن دو نفر سهم خود را وقف حضرت عباس می نماید ولی شریک دوم ، سهم خود را جدا نموده و شروع به به حصار کشی می‌کند در حین حصار کشی این شخص متوجه می‌شود سنگی که قبلاً در دیوار نهاده رها نموده و به محل اصلیش برگشته است این واقعه سه روز متوالی اتفاق می افتد که سر انجام این شخص از عمل سنگ متحیر گشته و سهم خود را وقف حضرت عباس می‌کند . در حال حاضر در این زیارتگاه تقدس یافته است.علاوه بر مناطق تاریخی فوق قسمت شمالی بزطام با مناظر زیبای طبیعی با جریان رودخانه آغ چای منظره بسیار دلربایی بوجود آورده است که در نهایت منتهی به پروژه سد آغچای می‌گردد.

پل دوقوز گوز ( نه دهنه کسیان ) :
این پل مهمترین پل ارتباطی در محور جاده حمزیان بوده که این جادهمنطقه چایپاره ، ماکو ، شوط و پلدشت را با شهرستان خوی و سایر شهرستانها در دوران پیشین بخصوص در زمان رضا شاه و اوایل دوره پهلوی دوم وصل می‌کرد این پل در دوره رضا شاه توسط مهندسین خارجی بطول 50 متر و به ارتفاعغ 7 متر بر روی رودخانه آغ چای احداث و در اوایل دوره محمد رضا شاه توسط احمد خان بیات ماکد مرمت گردید ولی با احداث جاده ترانزیتی ایران – اروپا ، جاده حمزیان و به تبع آن پل مزبور ارزش و اهمیت خود را از دست داد ولی بخاطر سبک معماری خاص خویش به یکی از آثار تاریخی منطقه تبدیل گردید . ( مطالبی برگرفته از کتالب چایپاره درگذر تاریخ نوشته عادل باقری )

 

 

 

قوشچی(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    3020
  • کد تلفن :
    443

قوشچی یکی از شهرهای بخش انزل شهرستان ارومیه در استان آذربایجان غربی ایران است.

قوشچی در فاصله حدود 52 کیلومتری شمال غربی ارومیه واقع شده‌است. قوشچی مرکز بخش انزل بوده و جمعیت آن بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 حدود 2943 نفر با 832 خانوار می‌باشد. جمعیت این شهر در سال 1375 برابر با 3093 نفر بوده‌است. از کل جمعیت شهر در سال 1385 تعداد 1593 نفر مرد و 1350 نفر زن می‌ باشند.

تا حدود 2 دهه پیش بیشتر درآمد مردم ان از محل زراعت و دامداری بوده و عمده محصول آنها بادام گردو و انگور و غلات بود. اما بدلیل خشکسالی‌های متوالی که باعث خشک شدن قناتهای پر اب و جاههای عمیق آن شد در حال حاضر کشاورزی در منطقه در حال از دست دادن رونق خود است. بیشتر درآمد و اشتغال مردم که زبانزد همگان است از محل کامیون‌داری می‌باشد.

در حال حاضر بسیاری از جوانان این شهر مراحل خوبی از سطح سواد آکادمیک را گذرانده و مشغول بکارهای مختلف می‌باشند. این شهر در کنار ساحل دریاچه ارومیه واقع شده و مجتمع تفریحی و توریستی باری در مجاورت این شهر یکی از زیباترین و مدرنترین مجموعه در نوع خود در کشور است.

علاوه بر آنکه قوشچی نام شهری در استان آذربایجان غربی می‌باشد، در لغتنامه دهخدا نیز در سرواژه «قوشچی» چنین آمده‌است:«قوشچی. (اِخ) نام یکی از دههای بارفروش مازندران. (ترجمه ? مازندران و استرآباد رابینو ص 159).»

کشاورز(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    3554
  • کد تلفن :
    482

شهر کشاورز شهری است در بخش کشاورز شهرستان شاهین‌دژ استان آذربایجان غربی که در 30 کیلومتری شمال غرب شاهین دژ قرار دارد.
جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 3538 نفر و 940 خانوار بوده است

گردکشانه(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    1544
  • کد تلفن :
    444

گِردَکْشانه شهری است در بخش لاجان شهرستان پیرانشهر استان آذربایجان غربی ایران.
این شهر در میان شهرهای نقده و پیرانشهر واقع شده و جاده ارومیه به مهاباد از آن می‌گذرد.
شهر گردکشانه با ادغام سه روستای گردکشانه، اندیزه و سروکانی تأسیس شده است.گِردَک و گرده در گویش محلی به معنی تپه است و در نامگذاری روستاهای منطقه زیاد به‌چشم می‌خورد.مردم گردکشانه کردزبان و از ایل‌های ملکاری و مامش هستند.

در قدیم
فرهنگ جغرافیایی ایران در جلد چهارم خود می‌نویسد: گِردَکشانه دهی است از دهستان لاهیجان بخش حومه شهرستان مهاباد، واقع در 50 هزار گزی جنوب باختری مهاباد و 10 هزار گزی شمال باختری راه شوسه خانه به نقده. هوای آن معتدل و دارای 135 تن جمعیت است. آب آنجا از رودخانه آواجیر تامین می‌شود. محصول آنجا غلات، توتون و حبوبات و شغل اهالی زراعت و گله‌داری و صنایع دستی آنان جاجیم بافی و راه آن ارابه‌رو است

ماکو(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    42560
  • کد تلفن :
    462
  • سایت شهرداری :
    www.maku.ir

ماکو یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است. این شهر در نزدیکی مرز ایران و ترکیه قرار دارد. شهر ماکو مرکز شهرستان ماکو است.

تاریخ
نام ماکو نامی باستانی است و به دوران ماد می‌رسد. ایرانیان ماد از زمان پادشاهی ایشتوویگو در این منطقه ساکن شدند و آن را مادکوه (کوه مادها) نامیدند. این نام بعداً به صورت ماکو درآمد.
در منطقه ماکو بازمانده‌های یک شهر بزرگ قدیمی که دامبات و خاورزمین نام داشت دیده می‌شود.
گله‌داران ساسانی از ساکنان این منطقه بودند و عشایر کنونی منطقه که ساکان نامیده می‌شوند این شهر ویرانه را هنوز خاورزمین می‌نامند.
در دوره‌های بعدی ماکو بخشی از ایالت واسپورکان ارمنستان شد گروهی محل شهر کنونی ماکو را محل قبلی دژ قابان دانسته‌اند. در جلد ششم فرهنگ معین (به تالیف جعفر شهیدی) ‌آمده است: "ماکو در قدیم قلعه‌ای بود به نام قابان که چون محل دزدان بود شاه عباس آن را خراب کرد. بنای شهر ماکوی امروزی را می‌توان از سال 1012 ه.ش. دانست.". در دوره‌های بعد، اعراب و ترکان سلجوقی بر منطقه چیره شدند.

به هنگام انعقاد عهدنامه گلستان، در مورد ماکو میان روس و عثمانی رقابت بود. در پی آن به مردم و خان‌های ماکو اختیار داده شد تا به هر سو که مایلند ملحق شوند و آنان الحاق به ایران را انتخاب کردند. از این حیث خوانین ماکو به‌ویژه تیمورپاشا و اقبال‌السلطنه طرف رعایت و ملاحظه قاجاریه بودند.

محمدیار(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    8036
  • کد تلفن :
    443

محمدیار یکی از شهرهای شهرستان نقده در استان آذربایجان غربی ایران است. مردم این شهر به ترکی آذربایجانی  و کردی سخن می‌گویند

محمودآباد(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    6033
  • کد تلفن :
    482

هر محمودآباد از شهرهای ایران در استان آذربایجان غربی در 5 کیلومتری شمال غرب شاهین دژ قرار دارد. این شهر جزء بخش مرکزی شهرستان شاهین‌دژ است.
جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 5817 نفر و 1507 خانوار بوده است

 

 

 

مهاباد(اذربایجان غربی)

 

 

مَهاباد یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است. این شهر سرسبز است و در میان چندین کوه واقع شده‌است.
جمعیت این شهر طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران در سال 1385 برابر با 133,154 نفر می‌باشد.

زبان گفتاری مردم شهر مهاباد گویش سورانی کردی با لهجه، مُکریانی است. از بزرگان مهاباد می‌شود به ماملی خواننده شهیر کرد و هژار و هیمن از شاعران معروف اشاره کرد.
از جمله آثار تاریخی این شهر می‌شود به فقرگاه و غار آبی سهولان اشاره کرد. فاصله این شهر با پیرانشهر 60 کیلومتر می‌باشد. تا سال 1338 پیرانشهر از شهرهای تابع شهرستان مهاباد بود.

پیشینه
دیرینگی این شهر دست کم به دوران صفوی بازمی‌گردد. شهر مهاباد در کالبد فعلی توسط صارم‌بگ از ملوک کُرد ساوجبلاغ مکری در اوایل سده‌ 11 هجری در بخش شمال نزدیک به خم رودخانه مهاباد (محلات باغ سیسه و دباغیان) فعلی بنا گردید.

قدیمی‌ترین منطقه مهاباد «باغ سیسه» نام دارد که یکبار هم بر اثر سیلاب ویران شده‌است و امروزه دارای معماری قدیمی و بافت آن رو به فرسایش است.
سیل و آسیب‌های دیگر باعث انتقال خانه‌ها به قسمتهای جنوبی و ایجاد محلات تازه در حوالی میدان چهارچراغ (شهرداری فعلی) گردیده‌است.

شهر مهاباد به حالت متروکه درآمده بود تا این‌که بداق‌سلطان حکمران مهاباد دوباره به آبادانی آن پرداخت. بازرگانی در این شهر در دوره قاجار گسترش یافت و مبادله کالا با شام و بیروت انجام می‌شد که بیشتر در سراهای موصلیان، کریمخان و کاشی‌ها در بازار مهاباد و کاروانسرای سیمون، همدانی‌ها، تاجرباشی و کوسه صورت می‌گرفت.

مهاجرت به شهر در طول دهه 55-1345 خورشیدی افزایش چشمگیر داشت و تراکم جمعیتی آن را بالا برد. بیشتر این مهاجرت‌ها از دیگر شهرهای کردنشین منطقه بوده‌اند. پس از گسترش شهر بسیاری از باغ‌های پیرامون مهاباد مسکونی شدند که امروزه این امر در نام تعدادی از محلات این شهر که با واژه باغ همراه است دیده می‌شود.
امروزه تمرکز ادارات، بانک‌ها و سازمانهای دولتی و مغازه‌ها و فروشگاه‌ها بیشتر در امتداد خیابان‌های جمهوری اسلامی، سید نظام، طالقانی، بلوار توحید و جام جم است. محلات کارمندی شهر بیشتر در نیمه شمالی و مناطقی که ورود و خروج کالاها در آن بیشتر صورت می‌گیرد در نیمه جنوبی شهر قرار دارد.

نخستین لوله‌کشی آب در سال 1340 خورشیدی در شهر مهاباد آغاز به کار کرد و تصفیه‌خانه آب مهاباد نیز در سال 1353 به راه افتاد. پیش از آن در اغلب منازل و مساجد قنات و چاه شخصی وجود داشت.

امروزه تمامی معابر شهر آسفالت است و شهرک صنعتی که در کیلومتر 18 جاده مهاباد-میاندوآب قرار دارد و 9 واحد آن به بهره‌برداری رسیده‌است برای 184 نفر ایجاد اشتغال کرده‌است.

چهره‌های معروف محمد قاضی، مترجم 65 اثر ادبی به فارسی
عبدالرحمن شرفکندی (هَژار)، نویسنده و مترجم به زبان‌های فارسی و کردی سورانی
هیمن مکریانی، شاعر به زبان کردی سورانی
معروف کوکه‌ای شاعر پارسی‌گو و کردی‌گو (گویش مکری سورانی)
ملا غفور دباغی شاعر و مثل سرای مشهور

دانشگاه‌ها
1. دانشگاه آزاد اسلامی با مدیریت دکتر صلواتی 2. دانشگاه پیام نور با مدیریت دکتر عیسوی 3. دانشکده بازرگانی ( با مدیریت دکتر مولوی) 4. دانشگاه جامع علمی و کاربردی ( در حال تاسیس - با مدیریت آقایان مصطفی نژاد و داوودی)

آثار دیدنی و جاذبه‌های گردشگری
دریاچه سد مهاباد، مسجد جامع، آرامگاه بداق سلطان، آب معدنی گراوان، شهر بازی، پارکهای ملت-سید قطب-استاد مجدی-اقاقیا-میخک و از همه دیدنی تر پارک مکائیل و غار سهولان می‌باشد.

ایل‌های منطقه
مهمترین ایل این شهر منگور می‌باشد.اکثریت جمعیت این ایل در دو دهستان منگور غربی و منگور شرقی سکونت دارد. دهستان منگور غربی تابع پیرانشهر و دهستان منگور شرقی از توابع مهاباد می‌باشد.

آب و هوای مهاباد
شهر مهاباد با قرار گرفتن در شمال غربی جمهوری اسلامی ایران دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است. تابستان‌ها گرم و زمستان‌ها بسیار سرد می‌باشد. بهار قشنگ ترین فصل دراین منطقه‌است. در پاییز بیشتر شاهد هوای بادی همراه با گرد و غبار هستیم. گرمای تابستان باعث علاقه شدید مردم به ورزش شنا شده‌است

 

 

میاندوآب(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    ۱۳۵،۸۸۰
  • کد تلفن :
    481
  • سایت شهرداری :
    www.miandoabcity.ir

شهری است که در استان آذربایجان غربی که از طرف جنوب به بوکان همکنار بوده و از طرف غرب رو مهاباد است ساکنان ترک هستند.

ساکنین شهر ترک زبان و روستاهای شمالی و شرقی آن نیز ترک زبانند و در برخی از روستاهای غربی و جنوبی را مردمان کرد ساکنند.در جنوب دریاچه ارومیه و جنوب شرقی استان آذربایجان غربی واقع شده.میاندوآب به ترکی , قوشا چای نامیده می‌شود. این شهر بین دورود زرینه رود و سیمینه رود واقع است.شهر میاندواب بعد از ارومیه وخوی سومین شهر پرجمعیت و بزرگ میاندوآب می‌باشد

میرآباد(اذربایجان غربی)

میرآباد یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است. میرآباد در بخش وزینه در شهرستان سردشت جای دارد. بر پایه سرشماری سال 1385، جمعیت این شهر برابر با 4,502 نفر بوده.
موسس میراباد ملا خلیل کو ره عومری است که در سال 1259به دنیا امده است اودر خانواده ای دین دار وتحصیل کرده به دنیا امد اودرتمام عمرخویش مشغول نوشتن وخواندن کتاب بوده است ودرسال1307 علیه رزیم طاغوت به مبارزه برمیخیزد وبعد از اعلام جنگ با رضاشاه مدتی از ایران فرار میکند اما رضا شاه به دنبال وی میفرست ومیگوید که باید به میهن خویش بازگزدی اما ملاخلیل دوشرط را برای بازگشت را میگوید و به رضا شما میگوید اگر برگردم باید دوشرط مرا بپذیری یک این است که که نباید در حجاب زنان اجباری درکار باشد و باید زنان حجاب را رعایت کنندو دومین درخواستش این بود که باید زندانیان سیاسی را ازاد کنند رضاشاه ان دو شرط راپذیرفت وملاخلیل به میراباد بازگشت و....وملاخلیل توانست توطئه ی انگلیسی ها را برای کنارگذاشتن حجاب زنان باطل کندو... وسرانجام ملاخلیل در سال1334هجری شمسی در سن 75 سالگی جان به جان افرین تسلیم کرد ودرروستایی در نزدیکی میراباد به خاک سپرده شد همچنین میراباد دارای جاذبه های طبیعی زیاد میباشد که عبارت اند از: پل قلعه تاسیان در نزدیکی شهر میراباد دشت وزینه تفرجگاه خضراباد وهمچنین رودخانه ی زاب کوچک از ان شهر میگذرد لازم به ذکراست که جنگلهای سرسبزمیراباد دارای آوازه ی ایرانیست که جز چهار مناطق حفاظت شده ی استان میباشد

نالوس(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    2488
  • کد تلفن :
    444

نالوس شهری است در بخش نالوس شهرستان اشنویه استان آذربایجان غربی ایران.
شهر نالوس در 10 کیلومتری جنوب شهر اشنویه قرار دارد.
روستاهای پـِیروت‌آباد، چپرآباد، سوجه، دِه گرجی، دِنْخِه، سردره و حسن‌آباد در پیرامون نالوس قرار گرفته‌اند.

درگذشته‌، مسیحیان‌ و به‌ ویژه‌ نسطوریان‌ در این‌ منطقه‌ نفوذ داشته‌اند.گورستان ویرانی به نام قبرستان بدرالدین در شرق نالوس وجود دارد که ویژه مسیحیان بوده است. جنگلی نیز به نام جنگل شخال در پیرامون شهر واقع شده است.

چپرآباد واقع در یک کیلومتری شهر نالوس از نقاط دیدنی است که در دو سوی رودخانه‌ای قرار دارد. آب این رودخانه از کوه‌های روستای کانی‌رش سرچشمه می‌گیرد.

منطقه میرآباد با 190 هکتار جنگل طبیعی با آبشار شطره و آب معدنی و چشمه هلوچه از دیگر دیدنی‌های پیرامون نالوس هستند.

در قدیم
فرهنگ جغرافیایی ایران در جلد چهارم خود می‌نویسد: نالوس دهی است از دهستان حومه بخش اشنویه شهرستان ارومیه ، در 9 هزارگزی جنوب شرقی اشنویه بر سر راه ارابه رو اشنویه . در دره سردسیر با هوایی سالم واقع است و 649 تن سکنه دارد. آبش از چشمه است . محصولش غلات ، حبوبات و توتون ، شغل اهالی زراعت و گله داری و صنعت دستی آنان جاجیم بافی است . راه ارابه رو دارد و در تابستان از راه اشنویه با ماشین می‌توان رفت

نقده(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    73438
  • کد تلفن :
    443

شهر نَقَده در شهرستان نقده در جنوب استان آذربایجان غربی ایران واقع است.
فاصله این شهر از مرکز استان یعنی ارومیه 95 کیلومتر است. به استناد آمار سرشماری نفوس ومسکن سال 1375 جمعیت شهرستان 110257 نفر و 20781خانوار بوده و در مجموع 65 درصد جمعیت شهری و 28 درصد جمعیت روستایی و 7 درصد جمعیت عشایری هستند. برآورد جمعیت شهرستان درحال حاضر111357 نفراست.در دهه 1350 خورشیدی، از جمعیت آن زمان این شهر، 12 هزار نفر آذری شیعه و 8 هزار نفر کرد و اهل تسنن بودند.

نوشین(اذربایجان غربی)

  • جمعیت :
    6764
  • کد تلفن :
    443

نوشین‌شهر شهری است در بخش نازلو شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

نوشین‌شهر در 25 کیلومتری شهر ارومیه در جاده ارومیه به سلماس قرار دارد. این شهر تا پیش از سال 1375 محل کارخانه قند اورمیه بود و به همین نام شناخته می‌شد.این کارخانه در سال 1328 ساخته شده بود.

صنایع
چندین گاوداری و مرغداری، کارخانجات تولیدی تصفیه روغن، پنیرسازی، معادن سیمان سفید، سنگ گچ و سیلوی 500 هزار تنی گندم و طرح شهرک صنعتی شماره 3 در کنار دریاچه اورمیه از امکانات صنعتی این شهر است.
این شهر از شمال به مزارع گندم (که به صورت دیم و آبی آبیاری می‌شوند) از جنوب به جلگه رود نازلوچای (که عمدتاً کشاورزی آبی داشته وچغندر، آفتابگردان، کدو و ... می‌کارند) ختم می‌شود.باغ‌های سیب، انگور، گیلاس، هلو،زرد آلو و ... در دو سمت شرقی و غربی این شهر وجود دارد که تامین کننده نیاز کارخانجات موادغذایی آن است. تعداد زیادی کارخانه فراورده‌های دامی، غذایی وانواع کمپوت و کنسروسازی در حومه این شهر وجود دارد



تاريخ : یکشنبه ٢۱ اردیبهشت ۱۳٩۳ | ٩:٥۳ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.