استان خراسان رضوی در شمال شرق ایران با مساحتی حدود ۱۴۴ هزار و ۶۸۱ کیلومتر مربع، جزو چهارمین استان بزرگ کشور محسوب می شود. این استان از شمال و شمال شرق با کشور ترکمنستان، از غرب با استان های خراسان شمالی و سمنان، از جنوب با استان های خراسان جنوبی و یزد و از شرق با کشور افغانستان همسایه است. مرکز استان خراسان رضوی شهر مقدس مشهد است و از شهرهای مهم آن می توان نیشابور، سبزوار، کاشمر، تربت جام و سرخس را نام برد.
 

موقعیت جغرافیایی 

استان خراسان رضوی از نظر موقعیت جغرافیایی به دوبخش شمالی و جنوبی تقسیم شده است که نواحی شمالی آن دارای دشت های حاصلخیز کشاورزی و دامپروری است و بخش جنوبی آن از دشت های کویری با تپه های کم ارتفاع با پوشش گیاهی فقیرتشکیل شده است. در این منطقه، چند رشته کوه وجود دارد که دو رشته کوه هزار مسجد و بینالود از دیگر کوه ها مرتفع و پر امتداد است.
آب و هوای این استان در ناحیه معتدل شمالی قرار گرفته و به طور کلی متغیر است و دمای هوا از شمال به جنوب افزایش می یابد ولی از بارش سالانه کاسته می شود. استان خراسان رضوی در مناطق مختلف دارای شرایط اقلیمی متنوعی است به طوری که  مناطق کوه پایه ای دارای آب و هوای نیمه بیابانی ملایم، نواحی جنوبی « گرم و خشک » و مناطقی چون قوچان، نواحی جنوب بینالود، ارتفاعات هزار مسجد و قسمتی از شهرستان مشهد دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است.
 

پیشینه تاریخی

استان خراسان رضوی قسمت کوچکی از خراسان تاریخی است. سرزمینی که در گذشته بخش گسترده ای را دربر می گرفت و قلمرویی یکپارچه داشت. اما امروزه خراسان بزرگ به سه استان شمالی، رضوی و جنوبی تقسیم شده است.
باستان شناسان معتقدند، پیشینه استان خراسان به حدود ۸۰۰ هزار سال قبل می رسد یعنی به زمان پیش از ورود آریایی ها به  فلات ایران. به اعتقاد آنان ساکنین اولیه این منطقه را اقوامی از آسیایی ها تشکیل می داد. این اقوام بومی آسیایی با وجود مقاومت های فراوان در برابر «پارتیان» که شاخه ای از آریایی های مهاجر بودند نتوانستند در مقابل قدرت منسجم آنان پایداری کنند و در نهایت شکست خوردند.
بعد از مهاجرت آریایی ها به سرزمین ایران، «پارتیان» در شمال و «ساگارتی ها» در جنوب خراسان سکنی گزیدند. این سرزمین در قرن ششم پیش از میلاد تحت تصرف هخامنشیان قرار گرفت اما پس از حمله اسکندر مقدونی به ایران و سقوط امپراتوری هخامنشیان، دولت سلوکی وابسته به حکومت یونانیان در ایران زمین و خراسان بر روی کار آمد. اما طولی نکشید که قبایل پارتی با یکدیگر متحد شده و بر علیه سلوکیان قیام کردند. با انقراض سلسله ی سلوکیان در ایران و پیروزی پارتیان سلسه اشکانیان بوجود آمد. سرزمین خراسان در عصر اشکانیان و ساسانیان یکی از چهار ولایت بزرگ ایران زمین یعنی؛ «اپاختر (شمال)»، «خراسان (شرق)»، «نیمروز (جنوب)» و «خاوران (مغرب)» به شمار می رفت. در طول تاریخ استان خراسان هموار عرصه دایمی ظهور و سقوط قدرت ها و حکومت هایی چون حکومتهای ترک، تازی، تاتار، قجر، قبچان، مغول، ترکمن و افغان بوده است. پس از جنگ هرات در سال ۱۲۴۹هـ. ش، خراسان به دو قسمت تجزیه شد و قسمت غرب رودخانه هریررود جزو ایران و شرق رودخانه ضمیمیه افغانستان شد.
این سرزمین چون در شرقی ترین ناحیه ی ایران واقع شده بود و خورشید زودتر از سایر نقاط در آن طلوع می کرد «خورآسان» گفته می شد و «خور» به معنای «خورشید» و «آسان» به معنی ظاهر شدن بود. واژه رضوی در نام این استان، به قرار گرفتن مقبره امام علی بن موسی الرضا (ع) در مرکز این شهر، اشاره می کند.
 

اقوام و زبان

خراسانیبا توجه به پیشینه تاریخی خراسان می توان گفت این منطقه جزو مراکز پراهمیت و بزرگ جمعیتی ایران محسوب می شود. با نگاهی به تاریخ این سرزمین پهناور و قرار گرفتن شهرهای مهمی چون مرو، سمرقند، بخارا،  هرات، بلخ و بامیان در محل و همچنین هجوم اقوامی چون مغول ها،  تیموری ها، ازبک ها و تاتارها همواره جمعیت آن دستخوش تحولات زیادی می شده و از این رو باعث شده که این منطقه محل زندگی اقوام مختلفی از نژادها و قومیت ها البته با فرهنگ ایرانی شود. به دلیل وجود اقوام مختلف، تنوع زبان در این استان وجود دارد به طوری که در قسمت وسیعی از شمال این منطقه محل سکونت ترک ها، کردها و ترکمن ها به ترتیب با گویش  ترکی، کردی و ترکمنی است. در بخش شرق و جنوب خراسان نیز بلوچ ها  ساکن هستند. طوایف و گروه های دیگر در ترکیب جمعیتی استان خراسان وجود دارد که عبارتند از: عرب ها در جنوب خراسان، اسماعیلیان در حوالی بیرجند و نیشابور، بختیاری ها در نوخندان، درگز، هزاره ها در شمال و شرق خراسان، تاجیک ها در شرق خراسان و مشهد،  حیدری ها در تربت حیدریه .
 

موقعیت اجتماعی و اقتصادی

استان خراسان رضوی، مهمترین و اصلی ترین کانون زیستی در شرق ایران است و به عنوان مرکز ثقل فعالیت های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور در این منطقه محسوب می شود. این استان به دلیل قرار داشتن «بارگاه مقدس امام رضا (ع)» و نیر به دلیل مجاورت با کشورهای ترکمنستان و افغانستان و همچنین رواج گردشگری دینی باعث رونق فعالیت های بازرگانی و معدن فیروزه نیشابورگسترش مسائل سوق الجیشی شده است.
ازگذشته های دور، بخش بزرگ تولیدات خراسان را، فرآورده های کشاورزی و صنایع دستی به خود اختصاص داده است. از این رو بخش بزرگ کالای صادراتی استان خراسان در سطح ملی، فرآورده های کشاورزی چون: گندم، زعفران، زرشک، کشمش، پوست دام بوده، و به دلیل وجود زمین های مرغوب زارعی و آب فراوان در دشت ها و دره های حاصلخیز این استان امکان تولید فراورده های سردسیری، نیمه گرمسیری و گرمسیری مانند گردو، بادام، سیب، گلابی، پسته، خرما و مرکبات را فراهم کرده است.
در مورد هنر های دستی می توان به: فرش، فیروزه تراشیده شده، پوستین و غیره اشاره کرد. علاوه بر این ها، زایران «حرم مقدس امام رضا (ع)»، مقداری از کالای ناحیه ای خود را برای فروش به مشهد می آورند و به هنگام بازگشت، سوغات و بخشی از نیازهای مصرفی خویش را از آنجا خریداری می کنند، که این خود عامل موثر در افزایش رونق بازرگانی در خراسان، به ویژه شهر می شود.
همچنین خراسان از مهم ترین مناطق پرورش دام در ایران به شمار می آید. پرورش دام دراستان به شکل های گوناگون چون کوچ نشینی، رمه گردانی، روستایی و تلفیق دامداری و دامپروری صنعتی دیده می شود. مهم ترین دام هایی که درخراسان پرورش داده می شوند، گوسفند، بز، گاو، گاومیش و شتر است. فعالیت گاوداری به شیوه صنعتی برای تولید شیر و گوشت در خراسان از اهمیت زیادی برخوردار است.
خراسان رضوی از مهم ترین مراکز صنایع دستی ایران محسوب می شود. از صنایع دستی این استان می توان به فیروزه، پوستین دوزی و فرش بافی اشاره کرد. ذخیره های زغال سنگ، مس، روی، آهن، منگنز، خاک نسوز، منیزیت، گل سفید، سنگ های ساختمان، مانند مرمریت، تراورتن، سنگ آهن و گچ، دراستان یافت می شود. کاوش های پیرامون طبس، از وجود ذخایر بزرگ اورانیوم، رادیوم و توریم خبر می دهد. این منابع از لحاظ تأمین انرژی، از ارزش اقتصادی بالایی برخوردارند.
 
 
 

رشتخوار(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    5601
  • کد تلفن :
    532

رشتخوار شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش مرکزی شهرستان رشتخوار قرار دارد و مرکز این شهرستان است.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 5601 نفر بوده است

رضویه(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    3243
  • کد تلفن :
    512

رضویه شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش رضویه شهرستان مشهد قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 3243 نفر بوده است .

روداب(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    3740
  • کد تلفن :
    572
  • سایت شهرداری :
    www.rodab.ir

رودآب شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش رودآب شهرستان سبزوار قرار دارد.
شهر رودآب در جنوب باختری شهر سبزوار واقع شده و جاده آسفالته‌ای از سبزوار به آن می‌رسد.
جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 3740 نفر بوده‌است.

در قدیم:
در لغتنامه دهخدا به نقل از فرهنگ جغرافیایی ایران جلد 9 در مورد این آبادی آمده‌است: قصبه قلعه نو رودآب مرکز دهستان فروغن بخش ششتمد شهرستان سبزوار، واقع در 32 هزار گزی باختر ششتمد و 6 هزار گزی جنوب کال شور. این ده در جلگه واقع و گرمسیر است. سکنه آن 802 تن است. آب آن از قنات و محصول آن غلات، پنبه، زیره، و شغل اهالی زراعت است. راه ارابه‌رو دارد. در دهستان فروغن آبادی‌ای به‌نام فروغن وجود ندارد بل‌که نام بلوکی است که مرکز آن قصبه نورود آب است و دبستان دارد.

اقتصاد:
در منطقه پروند در حوالی رودآب کارخانه سیمانی به نام کارخانه سیمان لار قرار دارد. فاصله این کارخانه از شهر سبزوار ?70?کیلومتر است

ریوش(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    5090
  • کد تلفن :
    532

ریوش یکی از شهرهای شهرستان کاشمر در استان خراسان رضوی ایران است.

موقعیت جغرافیای شهر ریوش:
بخش کوه سرخ از توابع شهرستان کاشمر می باشد که از نظر جغـرافیائی در منطقه ای بسیار خوش آب و هوا با چشمه سارهای فراوان قـرار گرفته است. شهر ریوش (ری وش = مانند ری) مرکز بخش کوهسرخ در 30 کیلومتری کاشمرواقع شده است (دراستان خراسان رضوی).
این شهر در حاشیه جاده کاشمر- نیشابورقرار گرفته است. ریوش و به طور کلی کوهسرخ همانطور که از نام آن پیدا است منطقه‌ای کوهستانی ومرتفع است که همچون فلاتی نگین مانندازشش جهت با شش شهرستان مرتبط است.ازطرف شمال به نیشابور- ازجهت شمال غربی به سبزوار- ازسمت مغرب به بردسکن –ازناحیه غربی به خلیل آباد-ازسوی جنوب شرقی به کاشمروازسمت شرق وجنوب شرقی به تربت حیدریه متصل می‌شود.
ارتفاع متوسط شهرریوش ازسطح دریا 1704 متراست که درزمستان هاسرد وگاهی اوقات باسرمای بسیارزیاد وخشن ودرتابستان ها دارای آب وهوای بسیارمطبوع ودلپذیراست.بخش کوهسرخ باوسعتی معادل 2193 کیلومترمربع دارای 28 روستاوجمعیتی قریب به 50000 نفر رادرخودجای داده است .این بخش به دلیل اقتصاد سنتی ووابستگی آن به آب باران ومتعاقب خشکسالی های اخیرلطمات شدیدی به اقتصادمنطقه واردشده است که این امرباعث فلج شدن اقتصادبسیاری ازخانواده هاشده است .لذامهاجرت به شهرستان های همجواربه شکل گسترده صورت گرفته .بااین وجودوعلیرغم این لطمات کوهسرخ درتولید بادام رتبه دوم را درکشورداراست ودراستان خراسان اولین تولیدکننده بادام به شمارمی‌رود.قبل ازاین سهم عظیمی ازخشکبارخراسان دراین منطقه تولید می شد ولی متاسفانه به دلیل خشک سالی باغات زردآلووشفتالوآسیب های جدی دیده است .سیب زمینی سرخ وباغات جالیزی این منطقه زبانزد است وقالی بافی نیز که روزگاری شغل ومنبع درآمد یک سوم ازمردم منطقه بود به دلیل رکودقیمت آن درسطح کشوری ومشکلات آن درسطح کلان کشوری اکنون رونق خودراازدست داده است .البته جداازهمه این مسائل باتوجه به کشفیات کانی های معدنی ارزشمند درمنطقه می‌توان افق های روشنی رابرای منطقه متصورشد.معادن طلای کلاته تیموروچوبک چلپو- معادن سنگ ساختمانی ازنوع مرغوب درچندین نقطه که مشهورترین آن سنگ سنجدک می‌باشدکه معادن کائولن که معروف ترین آن کائولن مکی است خاک نسوز- خاک هاررنگی –سنگ آهن ومس باذخیره بسیارزیاد که معروفترین آن معدن تنورجه می‌باشد معادن آهک وگچ میکا وچندین معدن دیگرکه بعضی ازآنهادرمرحله بهره برداری هستندوتعدادزیادی ازآنهانیزمراحل اکتشاف راپشت سرگذرانده اند.
واماموقعیت شهرریوش همانطورکه دربالا اشاره شدبه تبع منطقه کوهستانی وناهمواراست به دلیل قرارگرفتن درحاشیه جاده اصلی ورودخانه اصلی منطقه شکلی نامناسب دارد هرچند این مواردبه زیبائی آن کمک کرده است ولی برای ارائه خدمات وانجام امورعمرانی مشکلات زیادی راموجب شده است

سبزوار(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    214582
  • سوغات :
  • کد تلفن :
    571

سبزوار یکی از شهرهای استان خراسان رضوی است که در غرب این استان، در شمال شرق ایران و در فاصله 200 کیلومتری غرب مشهد قرار گرفته‌است. این شهر سابقاً بیهق نام داشته‌است. پس از حمله مغول به ایران به دلیل دلاوری مدافعان فدایی موسوم به سربداران برای مدتی به نام سربداران نیز شناخته می‌شده‌است.

جمعیت سبزوار در سال 1385 برابر با 214,582 بوده‌است.

مشخصات و امکانات:
این شهر در گذشته در مسیر راه ابریشم قرار داشت.

این شهر در مسیر راه آهن تهران-مشهد قرار ندارد و نزدیک‌ ترین فاصله این راه‌آهن با سبزوار بیش از 30 کیلومتر است . ولی در سال‌های اخیر دومین فرودگاه سبزوار ساخته شد که در خرداد 1385 این فرودگاه دارای پروازهای بین‌المللی شد.

بعضی از کوه‌های اطراف سبزوار و قلاع و همچنین دهات نام شاهنامه‌ای دارند مثل کوه دو یا دیو، قلعه دو یا دیو، بلاش آباد بنام بلاش پادشاه اشکانی.

شهر سبزوار از تهران تقریبا 670 کیلومتر فاصله دارد.

مشاهیر سبزوار:
حاج ملا هادی سبزواری
ملاحسین واعظ سبزواری معروف به کاشفی
امیر شاهی سبزواری، مشهورترین شاعر سبزوار. - وفات 857 هـ./ 1452 م.
دکتر علی شریعتی
محمود دولت آبادی
قاسم غنی
ابوالفضل بیهقی
فریدون فرهی
دکتر سیادتی
ابن یمین
خواجه نظام‌الملک طوسی وی از دهقان زادگان بیهق (سبزوار) بود.از آنجا که دانش اندوزی اش در شهر توس(طوس) بود طوسی خوانده می‌شد.
ابوالحسن علی بن زید ابن محمد بیهقی معروف به «ابن فندق» و «فرید خراسان»
آیت الله العظمی سید عبدالاعلی سبزواری
چهره ماندگار حمید سبزواری

اسطوره‌ها و افسانه‌ها:
مردم سبزوار معتقدند جنگ ایرانیان و تورانیان در حوالی سبزوار اتفاق افتاده‌است.همین طور معتقدند گور سهراب در این شهر و در محل فعلی شهرداری سبزوار قرار داشته‌است و کلاه خود و زره مکشوفه در سال‌های گذشته به موزه آستان قدس رضوی تحویل شده و شهرداری سبزوار در حال حاضر بنای یادبودی بر آن نهاده‌ است. هر چند بسیاری داستان رستم و سهراب را اثری اساطیری می‌دانند. در تاریخ بیهقی (تاریخ مسعودی) مطالبی در این خصوص آمده‌است و در شرح مسافرت شاه طهماسب صفوی به خراسان و گذرش از شهر سبزوار به هنگام اجرای نمایش رستم و سهراب توسط کسانی که برای خیر مقدم به پیشواز شاه آمده‌اند از اینکه مردم سبزوار این گونه با شاهنامه و مضامین آن آشنایند متعجب می‌شود.

آموزش عالی:
دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
دانشگاه تربیت معلم سبزوار
دانشگاه آزاد اسلامی سبزوار
دانشگاه پیام نور
دانشکده فنی پسرانه امام خمینی
آموزشکده فنی دخترانه بقیه الله
مرکز تربیت معلم علامه طباطبایی

سرخس(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    34675
  • کد تلفن :
    512

سرخس یکی از شهرهای استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران است.این شهر مرکز شهرستان سرخس است.

مکان جغرافیایی:
این شهر در گوشه شمال شرقی ایران، در مجاورت ترکمنستان(شوروی سابق)، تقریباً بین دو نصف النهار 30 تا 60 و 15 تا 61 درجه شرقی و بین دو مدار 36 و 36 تا 40 درجه شمالی قرار گرفته است.حد طبیعی منطقه را در جنوب، رودخانه کشف رود و حد شرقی را رود تجن (از پیوستن رودخانه هریرود و کشف رود) و حدود طبیعی غربی و جنوب غربی را آخرین امتدادهای ارتفاعات کپه داغ مشخص می‌نماید.

قبل از اسلام:
از دوره قبل از اسلام سرخس اطلاع درستی در دست نیست اما فردوسی در شاهنامه و در داستان«جنگ هفت گردان»از سرخس چنین یاد کرده‌است.
به نخجیرگاه رد افراسیاب زیکدست کوه ودگر رود آب
دگر سو سرخس وبیابان به پیش گله گشته بر دشت آهو و میش
همچنین در داستان آگاه شدن افراسیاب از طوس وسپاه او می‌گوید:
میان سرخس است و باورد طوس ز باورد برخاست آوای کوس
اگر همانطور که اظهار نظر کرده‌اند که فردوسی ماخذی از تاریخ ایران شرقی در اختیار داشته، و از آن تاریخ در اشعار خود استفاده می‌کرده‌است، معلوم می‌شود که نام سرخس از دیرترین ایام تاریخ ما-که هنوز مبهم است-وجود داشته‌است.

سرخس در دورا ن اسلامی:
چنانکه تاریخ می‌گوید یزگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی پس از شکست از اعراب برای تجدید حیات سیاسی خود به شرق ایران آمد و بالاخره به دست آسیابانی در شهر مرو کشته شد.با توجه به استیلا و اقتدار اعراب بر خراسان و دیگر توابع، در این دوره مرو، شهری آباد بود و نیشابور نیز شهری بزرگ وآبادان،سرخس در نیمه راه این دو شهر از مزایا وسهم خوبی بهره می‌برد.جغرافی‌دانان و نویسندگان قرن سوم و چهارم به طور مستقیم و غیر مستقیم درباره سرخس چنین ذکر کرده‌اند که این شهر در آن زمان آبادانی چشمگیری داشته‌است.شاید بتوان فضل بن یحیی سرخسی وزیر با تدبیر مامون عباسی را در آبادانی سرخس، در دوره حکومت عباسیان موثر دانست.یعقوبی جغرافی‌دان قرن سوم هجری در کتاب تاریخ نیشابور صفحه 19 درباره سرخس چنین می‌گوید: سرخس سرزمینی باشکوه و شهر آن بزرگ و در بیابانی ریگزار واقع است و مردمی به هم‌آمیخته در آن سکونت دارند، عبدالله بن خازم سلمی در زمان خلافت عثمان آن را فتح کرد. صاحب حدود العالم در باره سرخس چنین می‌گوید: سرخس شهری است بر راه اندر و اندر میان بیابان نهاده و ایشان را یکی خشک رود(فصلی) است که‌اند میان بازار می‌گذرد و بوقت آبخیز اندرو آب رود وبس جای با کشت و برز است و مردمان قوی ترکیب‌اند و جنگی و خواسته ایشان شتر است.

دوران حکومت سلجوقیان:
سلطان سنجرسلجوقی ازسال 490 تا 552 هجری قمری سال‌ها در مرو پایتخت داشت.توقف وی در مرو، نه تنها در آبادانی آن جا اثر کرد بلکه در نتیجه امنیت و پیشرفت دراین زمان، در شهرهای دیگر ایران مانند سرخس که همسایه غربی مرو بود نیز محسوس بود.از آثار سلجوقیان می‌توان به دو اثر بسیار نفیس، بنام مقبره لقمان بابا و رباط شرف که در مسیر جاده ابریشم قرارداشت، نام برد.

مقبره لقمان بابا:
مقبره شیخ لقمان که از عرفای قرن چهارم هجری و معاصر ابوسعید ابوالخیر بود، بنایی است عظیم و بسیار با شکوه، این بنا از آجر ساخته شده‌است و دارای تزئینات گچی، گچ بری، و آجرکاری ممتاز می‌باشد که پس از گذشت بیش از هشتصد سال هنوز با ابهت و صلابت خود را در کنار شهر سرخس گردن فرازی می‌کند.

رباط شرف:
بنای بسیار جالب دیگری در حدود 40 کیلومتری شهر سرخس و در کنار جاده ابریشم (جاده قدیم نیشابور، سرخس، مرو) قرار دارد.این بنای زیبا، رباطی (کاروانسرای)است مشهور به رباط شرف و بی شک یکی از شاهکارهای دوران سلجوقیان به حساب می‌آید.رباط دارای دو بخش مجزا و دو حیاط مستقل می‌باشد که در هر یک از آن‌ها ایوان و طاق‌های متعددی و در هر یک مسجدی با محراب برای نمازگزاران وجود دارد.

سرخس در زمان افول حکومت سلجوقیان:
بعد از شکست و اسیر شدن سلطان سنجر سلجوقی به دست غزه‌های حوالی بلخ، بیابان‌نشین‌های ترکمن مانند مور و ملخ به خراسان ریختند و بلاد آباد آن که هر یک نمونه بارز عالم تمدن و از جهت عمارت و جمعیت، در آن زمان کم نظیر بود، پایمال سم اسبان این جماعت غارتگر شد.در این حادثه، سرخس خط مقدم این حوادث بود و از دستبرد غزان، مصون نماند و به‌ وسیله این قوم غارت شد.

سرخس در قرن هفتم و هشتم:
در قرن هفتم هجری، شهرهای خراسان در برابر سیل خروشان سپاهیان مغول از هم پاشیدند و به نیستی گرایید.تولی خان پس از تصرف مرو، از سرخس عازم نیشابور شد، که ظاهراً سرخس نیز از این تهاجم بی نصیب نمانده‌است. حمدالله مستوفی در نیمه اول قرن هشتم هجری، تقریباً 120 سال پس از حمله مغول، در باب سرخس می‌گوید:سرخس از اقلیم چهارم است.دور بارویش پنج هزار گام است و قلعه‌ای محکم از خاکریز دارد و هوایش گرمسیر است.

سرخس در دوران قاجاریه:
بعد از جنگ‌های ایران و روسیه، عباس میرزا پس از برقرار کردن امنیت نسبی در شرق ایران، مامور امنیت شمال شرق کشور شد و در سال 1248 به سوی سرخس رفت و با پا فشاری زیاد قلعه سرخس را از ایل سالور(ترکمن)گرفت، باروی آنجا را خراب کرد و اغلب مردم آنجا را کشت.

سرخس نو پا یا سرخس ناصری:
بعد از این که برج و باروی سرخس در زمان عباس میرزا به کلی خراب شد، در زمان ناصرالدین شاه و در فاصله تقریبی نیم میل در سمت چپ رودخانه تجن-در مکان تقریبی سرخس قدیم- قلعه عظیمی به شکل کثیر الاضلاع ساختند که به قلعه ناصری موسوم گشت. قلعه برای دفاع خود در برابر ترکمن‌های ناحیه مرو دارای 24 برج داشت که مجهز به وسایل استحفاظی و توپ جنگی بود. اولین اروپایی که از قلعه ناصری دیدن کرد، شخصی از کشور فرانسه به نام بلوک ویل (bloqu ville) در سال 1277 ه.ق بود.روسیه نیز بعد از اقدامات عباس میرزا و در زمان ناصرالدین شاه در سال 1301 ه.ق ،برای نفوذ خود در ترکمنستان، در محل خرابه‌های سرخس قدیم و در کنار رودخانه تجن، قلعه نظامی به نام سرخس روس بنا نهاد.اولین اروپایی که از سرخس روس دیدن کرده‌است، افسر فرانسوی جوانی به نام کنت دوشله(cont de cholet) است.

سرخس در آغاز قرن 14 هجری قمری:
وقتی سرخس چشم به قرن حاضر گشود، شهری کوچک بود، منزوی و دورافتاده که حد شرقی آن بر اساس توافق مرزی بین ایران وروسیه به رودخانه تجن محدود می‌شد.مقارن همان ایام روس‌ها زمین‌های را که در مغرب رودخانه از سال‌های پیش در اختیار گرفته بودند به ایران واگذار کردند.قسمتی از این اراضی در نوار مرزی به جنگل جهانبانی معروف است که هم اکنون در اختیار سرخس ایران می‌باشد.در سال 1346 جاده‌ای به طول 182 کیلومتر از مشهد تا سرخس کشیده شد و آسفالت آن تا سال 1350 مورد بهره‌برداری قرار گرفت که احداث این راه به منزله نقطه عطفی در تاریخ معاصر سرخس به شمار می‌آید.



 

انابد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    5968
  • کد تلفن :
    532

اَنابَد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران.این شهر در بخش انابد شهرستان بردسکن قرار دارد.

جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 5968 نفر بوده‌است .

در این شهر امامزاده سید هاشم قراردارد که مورد توجه و احترام مردم انابد و بردسکن می‌باشد.از سال 1380 شهرداری تشکیل واولین شهردار آقای امین‌الله مقصود بود که مدت 4,5 سال خدمت نمود و پس از وی دومین شهردار آقای مهندس حامد علوی می‌باشد.

در وجه تسمیه آن چند نظر قابل توجه‌است: اول اینکه این محل ابتدا به علت داشتن باغ‌های انار زیاد و مرغوب، انارآباد نام داشته‌است و به تدریج به انارباد-اناربد وانابد تبدیل شده‌است. نظر دیگر این است که این لفظ اشاره به آبادی دور است یعنی ابتدا «آن آبادی» بوده‌است و به تدریج آن آباد و اناباد و انابد شده‌است. نظر دیگر این است که ابتدا آن رباط (‌اشاره به کاروانسرا) بوده‌است که به مرور آنارباط-آناربط و انابط و انابت شده‌است.

باجگیران(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    837
  • کد تلفن :
    582

باجگیران شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش باجگیران شهرستان قوچان قرار دارد.

جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 837 نفر بوده‌است .

شهر باجگیران در شمال غربی کوه سَمْخُل (مرتفع‌ترین قله 2260 متر) واقع است. دره‌های کوه سمخل دارای مرغزار و جنگل است و در 78 کیلومتری شمال شهر قوچان و دو کیلومتری جنوب مرز ایران و جمهوری ترکمنستان قرار دارد.

در دوره قاجار این شهر به همت حاج علی اوغازی بنیاد شد که محل زمستانی کُردهای کوم کیلانلو بود.در 10 اردیبهشت 1308 زمین لرزه‌ای شمال شرقی ایران و ترکمنستان را لرزاند که براثر آن خانه‌های باجگیران آسیب دید.

باخرز(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    7396
  • کد تلفن :
    529

باخزر شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر مرکز بخش باخزر شهرستان تایباد است.

جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 7396 نفر بوده است.

بایک(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    4221
  • کد تلفن :
    532

بایک شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش بایک شهرستان تربت حیدریه قرار دارد.

جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 4,221 نفر بوده است.

قدمت بایک به زمان حمله مغول به ایران بازمی‌گردد که تعدادی از بزرگان نشابور با حاکم جدید این شهر به مخالفت برخاسته و راهی منطقه‌ای خوش آب و هوا شدند و در آنجا سکنی گزیدند که به تدریج این منطقه تبدیل به آبادی شد و نام بایگ را بر آن نهادند.

پیشه اکثر مردم بایگ ابریشم کشی می‌باشد بطوریکه طبق آمار در سال 1380 این شهر به تنهایی 80 درصد ابریشم کل کشور را تامین می‌کند با این وجود عده‌ای از مردم بایگ از راه کشاورزی نیز امرار معاش می‌کنند. از جمله محصولات کشاورزی این منطقه می‌توان به زعفران، بادام، گندم، چغندر قند، خربزه و... اشاره کرد.

روستاهای اطراف بایگ شامل بسک، حصار، رود معجن، خورشبر، فهندر، صنوبر، سرخ آباد و فدیهه (یا پیهه) می‌باشند که در این میان روستای فدیهه دارای معادن سنگهای قیمتی از جمله طلا، روستای رود معجن دارای آبشار بسیار زیبایی در میان صخره‌ها و حصار دارای طبیعتی بسیار دل انگیز است که هر ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به خود جلب می‌کنند. درآمد اکثر مردم بایگ به شدت وابسته به ابریشم است که این کمی برای مردم این منطقه بدلیل تک شغله بودن خطرناک است.

ابریشم کشی:
ابریشم کشی نیز درشهر بایگ موفق بوده و پیله‌های تولیدی منطقه و یا خریداری شده از گیلان و مازندران به شهر بایگ آورده می‌شود و در بیش‌تر خانه‌های این روستا با استفاده از دستگاه‌های ابریشم کشی (چرخانه) تبدیل به نخ ابریشم می‌شود.این هنر تنها در شهر بایگ برای حدود 1200 خانواده روستایی اشتغال با درآمد به وجود اورده‌است. پیله‌های خریداری شده از نقاط دور در این روستا ابریشم کشی شده و به شهرهای فرش‌بافی مانند: کاشان، اصفهان، نایین، کرمان … فرستاده می‌شود.

بجستان(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    11960
  • کد تلفن :
    535

بَجِستان، مرکز شهرستان بجستان، در استان خراسان رضوی واقع است.جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 11,960 نفر بوده است .

انار بجستان معروف است.

بردسکن(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    23142
  • کد تلفن :
    532

بَردَسکَن از شهرهای استان خراسان رضوی می‌باشد. این شهر مرکز شهرستان بردسکن است و در سال 1385، تعداد 23,142 نفر جمعیت داشته است.

بردسکن در قدیم بر سر یکی از راههای اصلی تجاری خراسان به دیگر نقاط ایران از طریق کویر قرار داشت .گرمترین دمای آن گاهی به 45 درجه و سردترین آن به 5 درجه سانتیگراد می‌رسد.

در کتاب‌های تاریخ نخستین بار اعتمادالسلطنه در ذکر راه‌های نیشابور به دیگر نقاط، از منزل چهارم از جاده سوم (طبس) به نام برداسکن سخن می‌گوید

بزغان ( فیروزه )(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    5207
  • کد تلفن :
    552

فیروزه مرکز شهرستان تخت‌جلگه در استان خراسان رضوی است.جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 5207 نفر بوده است

بیدخت(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    4947
  • کد تلفن :
    533

بیدُخت شهری است در بخش مرکزی شهرستان گناباد استان خراسان رضوی ایران. جمعیت آن براساس آمار سرشماری سال 1385 برابر با 4823 نفر بوده است.

این شهر در فاصله 272 کیلومتری جنوب شهر مشهد قرار گرفته است

تایباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    47535
  • کد تلفن :
    529

تایباد مرکز شهرستان تایباد در استان خراسان رضوی است.جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 47,535 نفر بوده است.
این شهر در 60 کیلومتری جنوب تربت جام و 225 کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع شده است. ارتفاع این شهر از سطح آب های آزاد 806 متر گزارش شده است.
شهر تایباد با سابقه و قدمت طولانی خود و دارا بودن آثار و بناهای تاریخی از جمله شهرهای کهن این مرز و بوم به حساب می‌آید.این شهر در مسیر ارتباطی تربت جام، فریمان، سنگان، خواف، تربت حیدریه به مشهد متصل می‌شود.

تاریخچه و علل پیدایش شهر تایباد:
در کتب تاریخی ( حبیب السیر و نفحات جامی ) تایباد از جمله مراکز قدیمی ایران زمین می‌باشد و در حدود 700 سال پیش جمعی از اقوام مغول در این آبادی که به نام مغول آباد بوده زندگی می کردند. این قوم به علت بروز بیماری طاعون در افغانستان محل سکونت خود را ترک و به جنوب ایران رفتند و روستای آنان مدتی ویران بوده تا این که شخصی به نام تائب به فکر تجدید بنا و عمران تایباد کنونی و سهل آباد آن عصر، می افتد. لیکن این بار هم به علت ناامنی های مرزی دیر یا زود به ویرانی کشیده شده و مردم ساکن آن به اطراف متفرق می‌شوند تا این که هنگام حمله حسام السلطنه به هرات و کوچاندن ایرانیان مقیم هرات به تایباد باز این ده ویرانه اعتباری پیدا می کند و چون مرکز حکام محلی قرار می گیرد از مناطق دیگر علما و دانشمندان به آن جا می‌آیند.

روند توسعه فیزیکی و مراحل توسعه شهر:
محدوده شهرستان تایباد در سالیان گذشته شاهد پیش آمدها و حوادث تاریخی فراوان بوده است. از جمله حوادث مهم گذشته حمله قوم مغول، اسکندر، عرب ها، تاتارها، ترکمن ها به این منطقه بوده است. در گوشه و کنار این شهر و روستاهای اطراف این شهرستان ترکیبی از تیره‌های تیموری، جلالی، یوسفی، یعقوبی، یحیایی و رسولی وجود دارد.
وجود قبرستان های طایفه‌ای وسیع در گوشه و کنار شهر و اطراف، نشان از وجود جمعیت های گوناگون در گذشته دور دارد. قبرستان ها از این جهت طایفه‌ای خوانده اند که هر تیره و هر خانواده بزرگ و گسترده برای خود گورستانی دارد.
نژاد مردم شهر تایباد ایرانی است و به علت نزدیکی به شمال شرق ایران تحت تأثیر این دو منطقه قرار گرفته است. زبان مردم شهر تایباد فارسی است و به گویش بیرجندی ‌صحبت می نمایند.
مردم شهر تایباد مسلمان و اکثریت آن ها اهل تسنن و حنفی مذهب می باشند. از جمله خصوصیات اعتقادی آن ها، پایبندی به اعتقادات مذهبی و فرامین دینی می‌باشد.
وجود مدرسه علمیه در شهر و طلاب علم که کار بحث و تحقیق و تفسیر و فقه حنفی را دنبال می کنند در استحکام اعتقادات دینی و اسلامی مؤثر می‌باشد. از مساجد قدیمی شهر که قدمت تاریخی دارند در ایام و مناسبت های مذهبی جهت اجرای مراسم مذهبی استفاده می‌شود

 

 

تربت جام(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    86240
  • کد تلفن :
    528

تربت جام نام یکی از شهرهای استان خراسان رضوی در ایران است. این شهر مرکز شهرستان تربت جام است.تربت جامی‌ها، مردمی از تبار آریایی و زبانشان فارسی با لهجه تربتی است.

بیشتر مردم این شهر پیرو مذاهب اهل سنت و شیعه جعفری هستند. تربت جام در سال 1385، 86,240 نفر جمعیت داشته است. این شهرستان از شمال به شهرستان سرخس، از غرب به شهرستان‌های فریمان ، مشهد و تربت حیدریه، از جنوب به شهرستان تایباد و از شرق به افغانستان محدود است. مسیر مشهد - دوغارون از شهرهای مشهد و تربت‌جام می‌گذرد که یکی از مسیرهای ارتباطی مهم از ایران به افغانستان می‌باشد.اقوام مختلفی در تربت‌جام زندگی می‌کنند که ترکمن‌ها ، اعراب ، بلوچ‌ها و فارس‌ها از مهم‌ترین آنها هستند.

درباره نام تربت جام:
تربت جام از روزگار باستان تاکنون به نام‌های گوناگونی چون بوزگان، بوزیگان، بوزجان، پوچکان، زام، سام، جام، تربت شیخ جام و تربت جام خوانده شده‌است. شهری باستانی به نام بوزیگان و یا بوزگان از سده 3 پ.م تا سده 2 هـ .ق، در کنار شهر کنونی وجود داشته که ظاهراً در اثر زلزله از بین رفته‌است. شهر کنونی از حدود سده 3 هـ .ق، ایجاد و اندک اندک گسترش یافته‌است. این شهر پس از بازسازی و آبادی دوباره، «بوزجان» یا «پوچکان» نامیده شده و کرسی ناحیه جام، (به گویش شمالی قهستان زام یا سام) گردیده‌است. شهر تربت جام نیز مانند شهر تربت حیدریه به نام شیخ بزرگی که در آن به خاک سپرده شده سرشناس است. شیخ احمد جام، ملقب به ژنده پیل، از عارفان نامی سده 5 ه.ق. بود و نام کنونی شهر به مناسبت تربت یا آرامگاه وی تربت شیخ جام و تربت جام نامیده شده‌است.

تاریخچه:
تربت جام از روزگاران کهن از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده‌است. اهمیت تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و بازرگانی آن، از سده 3-4 هـ .ق، نمایان گشته، و در زمان زندگی شیخ احمد جام (44-536 هـ .ق) یعنی سده‌های 5 و 6 ه.ق، شکوفا شده‌است. تربت جام در سده‌های 7 و 8 هـ .ق، هم زمان با یورش مغول‌ها و تیمور لنگ آسیب زیادی دید. تربت جام در دوران حکومت سلسله صفویه به ویژه شاه عباس بزرگ، اهمیت نظامی یافته و در آن، امنیت و آرامش برقرار بوده‌است. اما در اواخر این دوران و در زمان شاه سلطان حسین صفوی (1105-1135 هـ .ق) ازبک‌ها و افغان‌ها به مرزهای شرقی ایران، از جمله ناحیه تربت جام، دست اندازی کردند. سرانجام سرداری از شرق ایران، به نام نادر قلی افشار برخاست و افغان‌ها را از ایران راند و خود در 1148 هـ .ق، پادشاه ایران شد. در زمان نادرشاه افشار، ایران بار دیگر توانمند شد و نه تنها مرزهای شرقی آن، از یورش ازبک‌ها، افغان‌ها و ترکمن‌ها در امان ماند، بلکه به سال 1153 هـ .ق / 1740 م، آن سوی رود جیحون یا آمودریا و قلمرو اوزبک‌ها، یعنی خوارزم و بخارا هم مطیع نادر شاه و حکومت ایران شد. با درگذشت نادر شاه در سال 1160 هـ .ق، بار دیگر نا آرامی در خراسان آغاز گشت و تا اوایل سده 13 هـ .ق، ادامه یافت. کریم خان زند، که در شیراز بر ایران حکومت می‌کرد، به احترام نادر شاه افشار، خراسان را هم چنان در دست فرزندان نادرشاه باقی گذاشت. بعدها آقا محمد خان قاجار خراسان، از جمله تربت جام را، در 1210 هـ .ق گشود. فتحعلی شاه قاجار (1212-1250 هـ .ق) حقوق متحدان نخستین خویش، یعنی ترکمن‌ها که برای دستیابی به حکومت ایران، به قاجاریه کمک کرده بودند، نادیده گرفت و در نتیجه سرکشی ترکمان‌ها آغاز شد و در دوران ناصرالدین شاه (1264 – 1313 هـ .ق) شدت یافت و یکی از شوم ترین دوران‌های تاریخی را برای مردم خراسان، از جمله ناحیه تربت جام و دیگر شهرهای خراسان شرقی، پدید آورد.
استان تاریخی جام یا زام در شرق ولایت زاوه و شمال شرقی قهستان نزدیک به رودخانه هرات قرار داشت که کرسی آن در سده چهارم شهر بوژگان بود. بوژگان شهری بزرگ و دارای صد و هشتاد دهکده بود. ایرانیان آن را بوژگان می‌گفتند و در زمانهای گذشته آن را پوچکان نیز می‌نوشتند.
درباره جام حمدالله مستوفی در سده هشتم گوید:«غریب دویست پاره از توابع آنجاست. باغستان بسیار و میوه بیشمار دارد و آب شهر و ولایت مجموع از قنوات است و از مزار اکابر تربت ژنده‌پیل احمد جام آنجاست و در آنجا عمارتی و گنبدی عالی خواجه علاء الدین محمد ساخته و دیگر مزارات متبرکه بسیار است.»
ابن بطوطه گوید:«معرفترین اولیاء آن شهر ولی زاهد شهاب الدین احمد جامی است که اولاد و احفاد وی در حول و حوش آنجا دارای ضیاع و عقار هستند. احمد جامی آنچنان شهرت داشت که در پایان سده هشتم امیر تیمور قبر وی را زیارت نمود. امروز آن شهر که هنوز آبادی و رونق خود را از کف نداده معروف است به شیخ جام»

موسیقی:
موسیقی تربت‌جام قدمت و پیشینه‌ای طولانی در فرهنگ ایران دارد.دوتار مهم‌ترین و شایع‌ترین ساز در میان مردم تربت‌جام است که آن را به مهارت تمام ‌می‌نوازند.از دوتار نوازان برجسته تربت‌جام می‌توان با غلام‌علی پورعطایی و حسین سمندری اشاره کرد.

ره‌آورد:
خربزه معروف‌ترین سوغات و ارمغان تربت‌جام است.

صنایع دستی:
صنایع دستی شهرستان تربت جام را قالی‌بافی و قالیچه‌بافی ، کرباس‌بافی، پلاس‌بافی، جوال و خورجین بافی، بافتن دستمال و چادرشب و ظروف سفالین تشکیل می‌دهد. از روزگار کهن صنعت فرش بافی در این شهرستان رواج داشته‌است و جنبه صادراتی دارد. دار قالی‌ها معمولاً در خانه‌ها برپا می‌شود و کارگاه‌های قالی بافی نیز در این شهرستان به فراوانی وجود دارند. قالی‌ها با طرح قالی مشهد در رنگ‌های لاکی، قرمز دانه و قهوه‌ای نیز به بازار عرضه می‌شود. آرامگاه شیخ جام، پل خاتون، تپه جهانگیر آباد، تپه سراب، تپه شور قلعه، تپه صدر آباد، تپه طلایی، تپه قشه توت، تپه گرماب، تپه گلارچه، تپه گنج آباد، خواجه حسام، قلعه استای، قلعه زور آباد، قلعه فیض آباد، قلعه گبری، قلعه گوش لاغر، قنقر، کاریز دیوان، گلار صارم و مسجد خواجه عزیزالله مکان‌های دیدنی و تاریخی این منطقه را تشکیل می‌دهند.

افراد مشهور:
شیخ احمد جامی - عارف و صوفی نامی
عبدالرحمن جامی - عارف و شاعر قرن نهم
شاهزاده قاسم انوار - عارف
ابوالوفای بوزجانی - ریاضی‌دان و منجم
ابوذر بوزجانی

آثار تاریخی و تفریحی:
مجموعه مزار و موزه شیخ احمد جام همراه با معماری بسیار زیبا و دیدنی که در درون شهر قرار گرفته است از مهم ترین بناهای دیدنی شهر است. همچنین از آرامگاه شاهزاده قاسم انوار در محمودآباد یکی از روستاهای نزدیک تربت جام نیز می‌توان نام برد. علاوه بر این در اطراف تربت جام روستاهای با مناظر طبیعی و خوش آب و هوا وجود دارند که از جمله آنها می‌توان از رونج، ابدال آباد و بزد نام برد

تربت حیدریه(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    121300
  • کد تلفن :
    531

تربت حیدریه یکی از شهر های استان خراسان رضوی و مرکز شهرستان تربت حیدریه است.
تربت حیدریه در 140 کیلومتری جنوب مشهد و 1005 کیلومتری تهران است. شهر تربت حیدریه 53 کیلومتر مربع وسعت دارد و ارتفاع آن 1333 متر از سطح دریا می‌باشد. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال 1385 مرکز آمار ایران برابر با 119,360 نفر بوده‌است.
منطقه تربت حیدریه بزرگترین تولیدکننده زعفران در جهان محسوب می‌شود. بایگ، یکی از شهرهای تربت‌حیدریه مرکز ابریشم ایران نام گرفته و بالغ بر 80? ابریشم کشور در این محل تولید می‌شود. خربزه ،پسته و بادام نیز از دیگر محصولات کشاورزی این منطقه‌است.

تاریخچه:
تربت حیدریه در قدیم با نام زاوه شهرت داشته‌است و به مناسبت مقبره قطب‌الدین حیدر که از معاصرین عطار و از صوفیان قرن ششم هجری بوده بدین نام خوانده شده‌است. بنای زاوه را به زوطهماسب نسبت می‌دهند. تربت حیدریه پس از دوره صفوی به صورت شهر در آمد. در واقع شهر در حدود دویست سال پیش یعنی دوره حاکمیت اسحاق‌خان قرایی از خوانین و رجال سیاسی عصر قاجاریه رونق گرفت. اسحاق خان به مرمت و آبادانی شهر پرداخته و آن چنان تحولی در شهر بوجود آورد که این شهر تا مدتها به تربت اسحاق‌خان معروف بوده‌است. در دو انقلاب معاصر ایران یعنی انقلاب مشروطه در سال 1285 شمسی و انقلاب اسلامی 1357 شمسی تربت از شهرهای پیشتاز در این فرآیندها بوده‌است.

آثار باستانی:
رباط شریف آباد در کیلومتر 35 جاده مشهد-نیشابور و در دره شریف‌آباد
مقبره منسوب به ابوسعید ابی‌الخیر از عرفای قرن پنجم در مهنه
رباط بی‌بی در حاشیه روستای ظهیرآباد
مسجد جامع رشتخوار در حومه شهر رشتخوار و از دوره سلجوقی
مقبره شیخ مغولی حسن میرزا و شاه سنجان در سنگان، 25 کیلومتری تربت حیدریه
خرابه‌های جیزد در اکبرآباد رشتخوار مربوط به از صدر اسلام تا دوره تیموری
بنای مزار فردی به نام نظام‌الملک و مدفن شیخ ابوالوفای الخلوی کدکنی در کدکن
مزار بی‌بی حسنیه در داخل شهر تربت‌حیدریه
بقعه احمدرضا معروف به مزار بوری‌آباد
بقعه شاهزاده سلطان سلیمان از دوره صفوی
چهل تاقی بازه‌هور:بازه‌هور (بزدغور) محلی بین مشهد و تربت‌حیدریه در نزدیکی رباط‌ سفید است. بنای بازه‌هور از سنگ و گچ است و این چهارتاقی جزو آتشکده‌های دوره ساسانی به‌شمار می‌آید. ویرانه‌های دو قلعه تاریخی دیگر به نام قلعه‌دختر و قلعه‌پسر بر فراز کوهستان و بر دو سمت آتشکده هنوز موجود است.
مزار قطب‌الدین حیدر:این مزار مدفن قطب‌الدین حیدر عارف قرن ششم هجری (618-513 هجری قمری) و سرسلسله فرقه حیدریه‌ است، این بنا در داخل شهر تربت حیدریه واقع شده و از آثار دوره صفویان می‌باشد.
آرامگاه شیخ ابوالقاسم:این آرامگاه در سه کیلومتری جنوب شرقی تربت حیدریه و در امتداد جاده جنوب خراسان، بر بالای تپه‌ای بنا شده‌است. شیخ ابوالقاسم گرگانی از مشهورترین عرفای خراسان (فوت به سال 450 هجری قمری) و پنجمین قطب سلسله صوفیه معروفیه‌است.
مزار شاه سنجان:این مزار در کیلومتر 25 جاده تربت حیدریه به خواف و در شرق دهکده سنگان رشتخوار قرار گرفته‌است. مدفن یکی از مشایخ سلسله چشتیه و از خواص مریدان خواجه مودودچشتی (م.527) است که در سال 597 یا 93 یا 99 در سنجان وفات یافته و در همانجا مدفون گشته‌است.
حمام حاجی رئیس

شخصیت‌ها:
ابوسعید ابی‌الخیر
شفیعی کدکنی
قطب‌الدین حیدر

زعفران:
تربت حیدریه با تولید بیش از 50 تن زعفران خشک اولین منطقه از لحاظ تولید زعفران در دنیا است. ایران در مجموع با تولید 150-170 تن زعفران بزرگترین کشور تولید کننده زعفران در جهان محسوب می‌شود و استان خراسان رضوی بیشترین مقدار زعفران تولیدی کشور را دارا می‌باشد به نحوی که در سال 1386 بیش از 41هزار هکتار از اراضی این استان زیر کشت این محصول قرار گرفت. این شهرستان به تنهایی بیش از 90 درصد زعفران دنیا را تولید مینماید.

روستاها:
روستای رودمعجن در48 کیلومتری غرب تربت حیدریه :رودمعجن نام رودی است که از سلسله جبال چهل‌تن در 54 کیلومتری غرب شهرستان تربت حیدریه سرچشمه می‌گیرد. از این رود آبشاری به ارتفاع 28 متر پدید آمده‌است که از جاذبه‌های گردشگری این روستا محسوب می‌شود.
روستای سیوکی در 25 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان تربت حیدریه
روستای زرمهر در 32 کیلو متری تربت حیدریه

جغتای(خراسان رضوی)

جغتای مرکز شهرستان جغتای در استان خراسان رضوی است.جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 6833 نفر بوده است.

جنگل(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    6282
  • کد تلفن :
    532

جنگل شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش جنگل شهرستان رشتخوار قرار دارد. جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 6282 نفر بوده است

چاپشلو(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    2457
  • کد تلفن :
    582

چاپـِشلو شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش چاپشلو شهرستان درگز قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 2457 نفر بوده است .

پیشینه:
کردهای غرب ایران در قالب ایل بزرگ افشار در دوران صفویان (916 ه.ق) برای جلوگیری از حملات ازبکان به مناطق مرزی خراسان منتقل شدند و این مهاجران در منطقه روستاهایی به نام ایل‌های خود بر پا کردند از جمله چاپشلو و قراقوپونلو در درگز و ایده‌لو در کلات.
لغتنامه دهخدا به نقل از فرهنگ جغرافیائی ایران (جلد 9) درباره چاپشلو چنین می‌نویسد: "قصبه مرکز بخش چاپشلو. شهرستان درگز واقع در 10 هزار گزی جنوب باختری درگز. جلگه ، هوا معتدل با 1754 تن سکنه . محصولات عمده آنجا غلات ، میوجات ، بنشن ، پنبه ، شغل اهالی ، زراعت ، مالداری ، کسب ، صنایع دستی زنان ، قالیچه و گلیم و جاجیم بافی ، و راه آن ماشین رو است آب مشروبی اهالی از چشمه و قنات تامین می‌شود."
بر پایه برخی ادعاها، آب منطقه چاپشلو دارای طعمی شور است.
کتابخانه عمومی چاپشلو در سال 1358 تاسیس شده که دارای هفت هزار و پانصد جلد کتاب می‌باشد.

چکنه(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    1708
  • کد تلفن :
    552

چکنه شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش سرولایت شهرستان نیشابور قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 1,708 نفر بوده‌است

چناران(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    42004
  • کد تلفن :
    582

چناران از شهرهای استان خراسان رضوی در فاصله 50 کیلومتری شمال غربی مشهد واقع شده‌است. آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان سرد می‌باشد. تنوع گونه‌های قومی ساکن در این شهرستان شامل کرد، فارس، ترک، خاوری می‌باشد. از محصولات عمده کشاورزی این شهرستان سیب، گندم، چغندر و ذرت را می‌توان نام برد. چناران به شکل جدید در دهه 1330 پس از ساخته شدن کارخانه قند چناران و بر گرد آن شکل گرفت. پیش از آن، ناحیه چناران بیشتر به نام رادکان شناخته می‌شد. رادکان که یکی از قریه‌های توس قدیم بوده امروزه بخشی از شهرستان چناران است.

از روستاهای چناران می‌توان گلمکان ,اخلمد و قلقوچان را نام برد که با توجه به فاصله نسبتاً نزدیک تا مشهد به عنوان ییلاقات مشهد شناخته می‌شود.

میل رادکان، بازمانده از دوره سامانیان از جمله بناهای تاریخی آن است. از لحاظ سیستم شبکه آب شرب شهری دارای ده هزار انشعاب آب خانگی می‌باشد .

جمعیت:
براساس سرشماری سال 1385جمعیت آن 41,735نفر (10,179خانوار) بوده است.

خرو(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    11932
  • سوغات :
  • کد تلفن :
    552

خَرْوْ شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش زبرخان شهرستان نیشابور قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 16,932 نفر بوده‌است

خلیل آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    8424
  • کد تلفن :
    532

خلیل‌آباد یکی از شهرهای استان خراسان رضوی است.
جمعیت:
براساس سرشماری سال 1385جمعیت آن 8,409 نفر (2,324خانوار) بوده است.این شهر یکی از قطب های اصلی تولید انگور و کشمش با کیفیت جهت استفاده در داخل کشور و صادرات می باشد از مناطقی که دارای بهترین انگور ها در سطح خلیل آباد هستند می نوان نصر آباد ، کندر ، مزده ، محمد آباد ، دهنو و ... می توان نام برد

خواف(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    21856
  • کد تلفن :
    532

خواف شهری است در استان خراسان رضوی. این شهر مرکز شهرستان خواف است

داورزن(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    2541
  • کد تلفن :
    572

داورزن شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش داورزن شهرستان سبزوار قرار دارد.

جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 2541 نفر بوده است.

درگز(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    35443
  • کد تلفن :
    582

درگز یکی از شهرهای استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران است. نام پیشین این شهر محمدآباد بود. به استشهاد مستندات تاریخی، درگز قبل از ورود اسلام به ایران مرکز حکومت اشکانیان بوده‌است و پیش از آن هخامنشیان نیز بر آن سیطره داشته‌اند.
در حدود سال 243 قبل از میلاد وقتی که دارا پادشاه ایران در جنگ با اسکندر در اربل شکست خورد ، اسکندر به تعقیب او پرداخت و وی به ناحیه پارت یا خراسان کنونی پناهنده شد و در منطقه فعلی درگز به قتل رسید.
تیرداد پادشاه اشکانی وقتی به حکومت رسید در محل کشته شدن دارا با یادبود وی شهری به نام دارا بنا نهاد که بعدها درگز نامیده شد.
دارا در لغتنامه فرس قدیم به معنی پادشاه به کار رفته و از همین رو درگز را داراگرد نامیده‌اند. پس از سالها ، در حدود دویست سال قبل مطابق قرارداد آخان در 1272 هـ.ش مصادف با 1887 میلادی حاشیه حاصلخیز تجن تا نزدیکی عشق آباد ترکمنستان از این ناحیه جدا و ضمیمه ترکمنستان گردیده‌است.
بعدها در زمان آقا محمد خان قاجار این شهر دره گز یا محمد آباد نامیده شد که به تدریج به سبب کثرت استعمال دره گز به درگز تبدیل شد.
درگز که تا تهران 1150 و تا مشهد 255 کیلومتر فاصله دارد از شمال به مرز ایران و ترکمنستان از مشرق و جنوب شرقی به مشهد از جنوب به چناران و از مغرب به قوچان محدود و مختصات آن 37 درجه و 36 دقیقه عرض شمالی و 59 درجه و 6 دقیقه طول شرقی است. از اماکن دیدنی این شهر می‌توان به آب گرم الله‌اکبر و پارک ملی تندوره اشاره کرد.

تاریخچه:
شهر درگز ، شهری با سابقه درخشان تاریخی ، شهری که قبلاً به نام ابیورد معروف بوده و در تاریخ فکر و تمدن اسلامی به تعدادی از اندیشمندان و بزرگان برخورد می‌کنیم که عنوان ابیوردی را با خود داشته‌اند . شهری که خاوران نام داشته و از مناطق باستانی پارتهای قدیم در خراسان بوده ،در 3 کیلومتری همین شهر آثار و بقایایی موجود است که به پنج هزار سال قبل از میلاد می‌رسد ، یعنی سابقه شهرنشینی و مدنی درشهر درگز به حدو د هفت هزار سال پیش می‌رسد ، یعنی درگز وارث یک تمدن هفت هزار ساله می‌باشد .

جغرافیا:
شهرستان درگز از جمله شهرستانهای شمال استان خراسان است که بین29,58 تا37,59طول جغرافیایی و 43,37تا 55,36عرض جغرافیایی واقع شده‌است .
از شمال به جمهوری ترکمنستان و از شرق به شهرستان مشهد ، از جنوب به شهرستانهای چناران و قوچان و از مغرب به شهرستان قوچان محدود است .
وسعت آن 4194 کیلومتر مربع معادل 4/1 درصد مساحت کل استان است . درگز در فاصله 123 کیلومتری شهر قوچان و 258 کیلومتری شهر مشهد قرار گرفته‌است . ارتفاع آن از سطح دریا 480 متر می‌باشد .
این شهرستان با جمهوری ترکمنستان حدود 25/155 کیلومتر مرز مشترک دارد . شهرستان درگز عمدتاً کوهستانی می‌باشد و فقط دشت درگز در میان رشته کوههای هزار مسجد پست و هموار است . دو رودخانه دائمی به نامهای درونگرو حاتم قلعه ( زنگلانلو ) با آبی هر کدام حدود 800 لیتر در ثانیه و دو رودخانه فصلی به نامهای کال شور صداقت و گرنی در آن جریان دارند .
در کتابها و منابع و اسناد تاریخی از درگز با نامهای داراگرد – نیسایا ( نساء ) آپاوارتاکی ابیورد و نساباورد و نسادرون و ابیورد و خاوران یاد شده‌است .
درگز از سال 1329 در تقسیمات کشوری شهرستان شده‌است .
شهرستان درگز دارای چهار بخش ( مرکزی ، چاپشلو ، نوخندان و لطف آباد ) شش دهستان ( تکاب ، قره باشلو ، میانکوه ، دیباج ، درونگر و شهرستانه ) 4 شهر می‌باشد .

اطلاعات جمعیتی:
کل جمعیت شهرستان درگز80311 نفر می‌باشد . که از این تعداد جمعیت43745 نفر شهری و 36566نفر روستایی می‌باشند که 55 درصد راجمعیت شهری و 45 در صد را جمعیت روستایی تشکیل می‌دهند.
میزان موالید خام این شهرستان 18,4 درصد و میزان مرگ خام آن 6,8 درصد است که میزان رشد طبیعی جمعیت این شهرستان 1,1 درصد است .
میزان تراکم نسبی یا نفر در کیلومترمربع شهرستان 19,15 می‌باشد. از کل جمعیت شهرستان 1,6 درصد را جمعیت زیر یک سال و 7,5 درصد را جمعیت بالای 65 سال،تشکیل می‌دهند.

جغرافیای تاریخی و پیشینه شهرستان درگز:
شهر و ناحیه درگز از دوران پیش از اسلام تاکنون داراگرد ، نسیایا ، آپاوارتاکن ، باورد ، ابیورد ، اتک ،نسایا ، نسا ، درون ، خاوران و دریجز نامیده ‌شده‌است .
ناحیه درگز در گذشته یکی از نقاط مهم باستانی پارت و خراسان بود که به موجب قرارداد ننگین آخال 1261 هـ .ش / 1882 م ، از تجن تا نزدیکی عشق آباد ، از ایران جدا شده و جزء ترکمنستان گردید .
درباره نامگذاری این شهرستان ، تا کنون داوری‌های گوناگونی داده شده‌است . شماری گفته‌اند چون در این ناحیه بیشه و درخت گز زیادی وجود داشته ، به « دره گز » سرشناس شده‌است ، که این نامگذاری درست نیست .
داوری درست تر ، از سده 3 پ .م ، یعنی زمان اشکانیان است . پس از آن که اشکانیان علیه سلوکیان برخاستند ، اشک اول ( ارشاک ) در ضمن نبرد کشته شد ، ولی برادرش تیرداد به پیروزی رسید و شهری به نام داراگرد ، در پارتیای اصلی بنیاد گذارد . آپاوارتاکن ، که بعضی آن را پارتیای اصلی و شماری پارتیای ویژه نوشته‌اند، به ناحیه شمال پارت گفته می‌شود.
پیرنیا بر پایه نوشته‌های تاریخ و جغرافی نگاران پیشین ، پارت اصلی را کوهستان و دشت کردان در خراسان و اتک و به بیان دیگر بین بیابان مشهد و کویر خوارزم دانسته‌است .
بنابراین نواحی درگز ، بجنورد ، اسفراین ، قوچان ، شیروان و کلات در قلمرو پارت اصلی قرار داشته‌است . ایزیدورخاراکسی که در سده 3 پ .م می‌زیست ، محل شهر دارا را در شمال پارت تعیین کرده و به آن « آپاوارتانن » گفته‌اند . ژوستن ( سده 2 پ .م ) محل این شهر را در دامنه کوه زاپاتنن و پلین ، دانشمند رومی ( سده 1 پ . م ) در دامنه کوه آپاوارتن دانسته‌اند . ژوستن ،آپاروارتن ، کوه ابیورد که در گذشته باورت / بااورت و سپس باورد می‌گفتند ، دانسته‌است .
دایرة المعارف اسلامی ، ابیورد را سرزمین نیاکان اشکانی و محل شهر دارا را در آن جا تعیین کرده‌است . بنابراین بایستی شهر « دارا » در دامنه کوههای درگز قرار داشته باشد .
از آن جا که به گفته پلوتارک و تائیدهارولد لمب ، نویسنده کتاب قدم به قدم با اسکندر ، دارا ، آخرین پادشاه هخامنشی در این ناحیه کشته شده‌است ، اشکانیان نام پایتخت نخستین خود را « داراگرد » نهاده‌اند .« گرد » در روزگار کهن ، به معنای شهر بوده ، واژگان سیاوش گرد ، پیروزگرد ، بروگرد ( بروجرد ) ، بیژن گرد ، خسروگرد و… بیانگر نام سازنده و شهر است و داراگرد یعنی شهر دارا نیز روی همین معنا پدید آمده‌است .
در روزگار ساسانیان تغییرات زیادی در حد و حدود شهرهای این منطقه صورت می‌گیرد و ابیورد که شامل منطقه وسیعی بوده و تا دامنه کوههای درگز گسترده بوده‌است ، مرکزیت پیدا می‌کند .
حاکم ابیورد را « بهمنه » می‌نامیدند که به صلح تسلیم مسلمانان شد .پس از تسلط اعراب این سرزمین یکی از پایگاههای مهم مسلمانان قرار گرفت .
بعضی از محققان این چنین اظهار نظر کرده‌اند که در قلعه داراگرد که در زمان ساسانیان مرکز روحانیون زرتشتی و دارای ضرابخانه بوده‌است ، در اواخر قرن اول هجری قمری سکه ضرب شده‌است .
حدود منطقه ابیورد در این زمان از سرخس تا نسا گسترده بوده‌است . این سرزمین که در انتهای دشت قراقوم بر سر راه قبایل مختلف مهاجم دشتهای داخلی آسیا در ابتدای اولین خطه جلگه‌های حاصلخیز خراسان قرار گرفته است ، بنابر موقعیت طبیعی و نظامی از دیر باز محل کشمکشها و زد و خوردهای اقوام مختلف بوده‌است .
با سقوط سامانیان دفاع ولایات شمالی ایران در برابر حملات چادر نشین‌ها به سستی گرائید و هجوم صحرا نشینان آسیای مرکزی به خراسان فزونی گرفت . به روزگار سلطان محمود غزنوی ترکمانان ( غزان ) به منطقه نسا و ابیورد و درگز هجوم آوردند و در این شهرها سکنی گزیدند و ترکی شدن این نواحی آغاز گردید .
محققان محلی دوران سلجوقیان و اوایل خوارزمشاهیان را دوره شکوفایی خاوران ( ابیورد را از قرن 4 به بعد خاوران می‌گفتند )نامیده‌اند ، شیخ محمد شهرستانی ، انوری ابیوردی ، اسعد مهنه یی و … از این سرزمین برخاستند .
به همت اینان خاوران یکی از مراکز علمی شد .
به روزگار چنگیز ، پسرش « تولی » ابیورد را تصرف کرد و به نهب و تاراج اهالی پرداخت و آن شهر زیبا را که در آن عالمی از عمارات موج می‌زد با خاک یکسان نمود و اکثر مردم را از دم تیغ گذراند .
البته ابیورد در نهضتهای شیعه که در اواخر دوران بنی امیه در سراسر خراسان صورت گرفته بود سهمی بزرگ داشته‌است و نیز در قیامهای علیه حکام عباسی در قرن سوم هجری شرکت جستند .
در زمان خلافت هارون 185 ق . شخصی به نام ابوالخسیب بر ضد عباسیان و عامل آنان در خراسان قیام کرد و بر ابیورد تسلط پیدا کرد .
این شهر با این همه عظمت و بزرگی پس از هجوم مغولان و بعد از او تیمور ، رونق خود را از دست داد و از اواخر قرن هشتم که شهرها و آبادیهای این منطقه مورد تجاوز و اشغال ازبکان قرار گرفت دوران قدرت آن شروع گردید .
در اوایل عصر افشاری ساختن مسجد بزرگی در مولود آباد ( زادگاه نادر ) و برخی ساختمانها در شهر نشانی از گسترش و رونق درگز می‌باشد ، ولی ویرانی‌هایی که ناشی از تهاجمات اقوام همسایه بود ، همراه با عدم توجه حکومت مرکزی وخصوصاً جدایی قسمت آباد و تاریخی آن ( با 9 هزار خانوار جمعیت و 24 شهرک و روستا ) که نام ابیورد را نیز با خود دارد ، توانائی‌های این شهر را به فراموشی سپرد . اکنون اندک آثار به جا مانده در شهر درگز مربوط به حاشیه باز یکی از دامنه کوههای هزار مسجد ( درگز فعلی ) می‌باشد . در حالیکه آثار تاریخی بی نظیری از دوره اشکانیان و دوران اسلامی در آن سوی مرزها قرارگرفته‌است .

بناهای تاریخی

بندیان درگز:
یکی از آثار تاریخی شهرستان درگز می‌باشد که در سال 1369 به دنبال خاکبرداری وتسطیح زمینهای زراعی شناخته شد ومقدمات کاوش منطقه از سال 1373 آغاز شد.این اثر تاریخی از بناهای دوره ساسانی محسوب می‌شود که در 2کیلومتری شمال غرب شهرستان در کنار رودخانه درونگر واقع شده‌است وبه سبب آب بندی که در این ناحیه قرارداشته به بندیان معروف است .در نخستین فصل کاوش تالاری به ابعاد 8×10 متر خاکبرداری شد .که به احتمال زیاد دارای سقفی چوبی ومسطح بوده وبرفراز ستونها قرار داشته‌است .جالبترین قسمت تالار تصاویری است که به صورت گچبری دورتا دور این تالار نقش شده است وکتیبه‌هایی به خط پهلوی نیز کشف گردیده‌است .این نقش‌ها وتصویرها موضوعات متعددی را بازگو می‌کنند از جمله شکار ، جنگ ، صحنه‌های مذهبی وتفویض قدرت که در همه آنها روح اعتقادی وایرانی متجلی است. آتشدان گچی زیبایی در مقابل تالار به آتشکده قرار دارد.

تپه خاخیان:
که در حدود 7کیلومتری غرب شهر درگز در کنار جاده درگز – نوخندان قرار گرفته سفالهایی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد در آن واقع است .این تپه دارای 8متر ارتفاع و53 متر طول و37متر عرض می‌باشد.

تپه صاحبجان:
که در قسمت شمال غربی شهر درگز واقع است وساختمان تپه از بناهای قبل از اشکانی می‌باشد که در دوره ساسانی متروک شده‌است . خشت‌هایی که در آن بکار رفته 45×45 سانتی متر می‌باشد و13 سانتی متر قطر دارند . این تپه از سمت شمال با بقعه سید( قدمگاه)همجوار است . تپه دارای 15متر ارتفاع و51 متر طول طول و37 متر عرض دارد.

تپه غازان بیک:
که در روستایی به همین نام در کنار جاده به فاصله نیم کیلومتری راه شمسی خان به درگز قراردارد که حدود 700 متر از سطح دریا ارتفاع دارد . قبرستان شمسی خان متعلق به اقوامی است که در تپه غازان سکونت داشتند ومربوط به دوره پارتی وساسانی است .دخمه‌های موجود در غازان بیک احتمال اینکه قوم ماد در این منطقه نیز بوده تقویت می‌کند زیرا مادها دخمه نشین بوده‌اند.

نوروز تپه:
در جنوب شهر درگز در بخش چاپشلو در کنار آبادی ینگه قلعه قرارگرفته این تپه که در کناره جنوبی جاده آسفالته درگز به چاپشلو قرار دارد متعلق به قرون 3و4 هجری قمری می‌باشد.

تپه یوخار قلعه:
این تپه در 12 کیلومتری غرب شهر درگز قرارگرفته که تا اواخر دوره ساسانی وحتی در دوره اسلامی آباد ومسکونی بوده‌است.این تپه متعلق به هزاره پنجم قبل از میلاد بوده‌است. سفال‌های منقوش ما قبل تاریخی آن از هزاره پنجم قبل از میلاد شروع شده وتا اواخر دوره ساسانی واسلامی از تپه استفاده می‌شده‌است. تپه یوخار قلعه دارای قسمت‌های مختلفی است که در جبهه‌های غربی آن بیشتر آثار سکونتهای ما قبل تاریخ ودر شرق آن دوره‌های تاریخی ودر بالای آن آثار دوره اسلامی مشاهده می‌شود .این تپه‌ها در حاشیه ابادی قره قوینلو واقع شده‌است.

یارم تپه:
این تپه شامل آثار اولین سکونت اقوام دوره ما قبل تاریخ وروزگار باستان در دشت است وظاهرا این اقوام از هزاره پنجم قبل از میلاد در این محل ساکن شده ومدارج ترقی را تا اواخر دوره ساسانی در این جلگه پیموده‌اند . یارم تپه به علت سکونت‌های مداوم شکل مرتب ومنظمی را ندارد.تمدن یارم تپه را می‌توان معرف تمدن شمال شرقی ایران که تاکنون مطالعه گسترده‌ای درمورد آن نشده‌است. برخی از نقوش برروی سفال‌ها منحصر به فرد بوده ودارای خصوصیات ومشخصات محلی می‌باشد این تپه تاریخی در حدود 500 متری غرب بندیان ودر مجاورت رود درونگر قراردارد.

امامزاده محمد دیباج:
از امامزاده‌های این شهرستان امامزاده محمد دیباج که در آبادی شیلگان از توابع بخش لطف آباد درگز ودر کنار مرز ایران وترکمنستان مقبره‌ای به نام امامزاده محمد وجود دارد . محمد فرزند امام جعفر صادق ملقب به ابوجعفر که در سال 144 ه ق در مدینه چشم به جهان گشود . تبار مادرش خدیجه به امام حسین (ع) می‌رسد وچون کسی بود که بنا به درخواست وتایید مردم حجاز به حکومت نشست .اورا امیرالمومنین نامیدند .وبه سبب زیبایی اندام وچهره به او لقب دیباج دادند .محمد درجرجان درگذشت ومامون برای او نماز خواند این واقعه در سال 203 ه.ق اتفاق افتاد.

قدمگاه:
در قسمت شمال غربی شهر درگز مقابل تپه باستانی صاحبجان بقعه ووآرامگاه سید ابراهیم فرزند سیدمحمد که از سادات وصالحان قرارگرفته . در بازدیدی که از محل انجام شده تنها سنگ قبری سیمانی ملاحظه گردیده که برروی آن نوشته شده بود «آرامگاه سید ابراهیم ولد سید محمد» وهمچنین تصویر یک شانه برروی سنگ حک گردیده بود .بنا به اعتقادات اهالی منطقه اتاقی گنبدی شکل به مساحت تقریبی 8×6متر مربع وبر کنار جاده درگز به ارتیان قرارگرفته که امروز متصل به شهر درگز گردیده‌است.

زیارتگاه سید قاضی سلطان:
در شمال غربی شهر درگز در دو کیلومتری غرب آبادی ارتیان نزدیک آبادی خاخیان بقعه‌ای دیده می‌شود که در وضع فعلی سرتاسر بنا را تالاری تشکیل می‌دهد که پشت تالار دو اتاق قرار گرفته‌است . اتاق اول پیش بقعه واتاق دوم خود مزار می‌باشد. در غرب وپشت بقعه ساختمان‌هایی است که به نظر می‌رسد روزی اباد بوده‌اند سنگ قبر این مزار به نام میر قاضی سلطان است.

بقعه علامه شهرستانی:
در بخش نوخندان یعنی حدود 17 کیلومتری شمال غربی شهر درگز وبه فاصله یک کیلو متری غرب ابادی حضرت سلطان بقعه علامه شهرستانی صاحب کتاب الملل والنحل وجود دارد .بنای این ساختمان که 58 متر طول و37 متر عرض دارد ومتعلق به دوره تیموری می‌باشد.

امامزاده سید یوسف:
حدود 10 کیلومتری جنوب غربی درگز در حاشیه شمال غربی آبادی سادات زیارتگاهی وجود دارد که به امامزاده سید یوسف مشهور است . این زیارتگاه مورد اقبال اهالی قرارگرفته وسید یوسف را از صالحان واولیای خدا می‌دانند که در اکثر موارد حاجاتشان را برآورده می‌کند . بنای این ساختمان متعلق به قرن 13و14 هجری می‌باشد.

زیارتگاه علی بلاغ:
در آبادی جان عزیز وسط کوه علی بلاغ چشمه‌ای جاری است که به آن چشمه علی بلاغ می‌گویند . از جاده قوچان به درگز ابتدای منطقه درونگر یعنی 80 کیلومتری غرب درگز جاده فرعی شوسه‌ای به سمت زیارتگاه علی بلاغ جاری می‌شود .

آرامگاه صید علی خان درگزی:
صید علی خان درگزی از شعرای معروف متاخر واستاد ادیب نیشابوری وملک الشعرای بهار می‌باشد که از بنیان گزاران مکتب ادبی واجتماعی وسیاسی معروف واصحاب سراچه بود . آرامگاه رو به ویرانی شاعر واستاد گرانمایه که به سبک ابنیه دوره قاجار ساخته شده در گورستان قدیمی شهر می‌باشد.

غار قزلق:
از نمونه غارهای این منطقه غاز قزلق یا غار دیو است که در 22 کیلومتری جنوب شرقی درگز بعد از روستای قزلق در نیمه راه ارتفاعات شازی وکانی گاز قرار دارد واز محل‌های اعتقادی و دیدنی درگز است که دارای 3 درب ورودی در کف دره ونیمه‌های بلند می‌باشد . طول غار حدود یکصد کیلومتر دارای دو دالان می‌باشد. نوع غار از غارهای آهکی است که احتمالا در دوران عصر حجر مورد استفاده انسانی بوده‌است.

غار شادمینه(شادمهنه):
واقع در 16 کیلومتری غرب درگز در 300 متری علامه شهرستانی که بقایای دژ نظامی مربوط به قرن پنجم ودوره سلجوقی می‌باشد.

موزه حیات وحش:
این موزه درچهل کیلو متری جنوب غربی شهرستان درگز درپارک ملی تندوره(چهلمیر)قراردارد

درود(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    5171
  • کد تلفن :
    552

دَررود شهری است در 20 کیلومتری نیشابور همجوار قدمگاه که در مسیر جاده مشهد-نیشابور واقع شده‌است. دررود در دامنه جنوبی رشته‌کوه‌های بینالود قرار گرفته‌است که این رشته کوه حائل این شهر با جاغرق مشهد می‌باشد.
در روزهای تعطیل دررود پذیرای مسافران و خانواده‌هایی از شهرهای همجوار (مشهد و نیشابور) است که برای گذران وقت در دامن طبیعت به این منطقه خوش آب و هوا پناه آورده‌اند.
آب و هوای دررود تابع آب و هوای عمومی منطقه بینالود می‌باشد. تابستان‌ها متعادل و زمستان‌ها سرد و خشک می‌باشد. میزان بارش باران و برف به مقدار قابل توجهی بیشتر از مشهد ولی تا حدودی کمتر از جاغرق می‌باشد. به غیر از منطقه‌ای که رود درود از آن می‌گذرد و نیز مناطق زیر کشت پوشش گیاهی درود عموماً بیابانی می‌باشد.
محصولات عمده این شهر-روستا (بیشتر مصرف داخلی) عبارت‌اند از: سیب و انگور، آلو سیاه و گردو و بادام، آلبالو و گیلاس، گندم و جو، زرشک و ریواس و غیره.
مناطق مختلف درود عبارت‌اند از: شهر (شامل بالاده و میان‌ده و پایین‌ده)، مهمانسرا، نرم پا (محل عبور رودخانه دررود)، استمن، سماقزار، حوض شیطان، قدرت‌آباد، جعفرآباد و غیره.
شغل بیشتر مردم درود قالی بافی و کشاورزی و دامداری است.
کوه سماقزار دررود پوشیده از درختچه‌های سماق است که بصورت طبیعی روییده‌اند. این کوه همیشه سرسبز می‌باشد.
در سال‌های اخیر یک سایت پرواز پاراگلایدر در شهر دررود احداث گردیده که شامل جاده اختصاصی دسترسی به محلهای تیک آف است که به سایتهای 350 متر ،950 متر و 1050 دسترسی دارد که در نوع خود یک سایت مسابقاتی محسوب شده و کم نظیر است.
در سال1378 اولین مسابقات پاراگلایدر قهرمانی ایران در این سایت برگزار شد همچنین در پاییز 1387 اولین فستیوال پرواز پاراگلایدر در درود برگزار شد(به احتمام باشگاه پاراگلایدر آیریان

دولت آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    9064
  • کد تلفن :
    532

شهر دولت آباد مرکز شهرستان زاوه در استان خراسان رضوی است.جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 9064 نفر بوده است .
ازآثار تاریخی این شهرستان می‌توان به مسجد جامع نجف خان، آب انبار نجف خان، حمام نجف خان اشاره کرد .
اماکن زیارتی شهرستان امامزاده سلطان حسین و بی بی شهربانو واقع در چخماق است.

رباط سنگ(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    1500
  • کد تلفن :
    532

رباط سنگ شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش جلگه رخ شهرستان تربت حیدریه قرار دارد.
جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 1500 نفر بوده است.

 

سفید سنگ(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    4974
  • کد تلفن :
    512

سفیدسنگ شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش قلندر آباد شهرستان فریمان قرار دارد. جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 4974 نفر بوده است

سلامی(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    6166
  • کد تلفن :
    532

بخش سلامی یکی از بخش‌های شهرستان خواف در استان خراسان رضوی ایران است .بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش سلامی شهرستان خواف در سال 1385 برابر با 29841 نفر بوده است

سلطان آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    4987
  • کد تلفن :
    572

سلطان‌آباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش خوشاب شهرستان سبزوار قرار دارد.جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 4987 نفر بوده است .

شغل اصلی ساکنین این شهر کشاورزی می‌باشد. محصولات اصلی این شهرگندم، جو و چغندر قند می‌باشد.

در گذشته به دلیل عبور مسیر ارتباطی تهران به مشهد از این شهر و همچنین قرار گرفتن آن بر سه راهی سبزوار، نیشابور و قوچان دارای اهمیت زیادی بوده است

سنگان(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    8958
  • کد تلفن :
    532

سَنگان یکی از شهرهای استان خراسان رضوی ایران است.

سنگان یکی از شهرهای خراسان رضوی با تقریبا 18 هزار جمعیت است و دارای بزرگترین معدن سنگ اهن خاورمیانه می‌باشد. آثار باستانی زیادی دارد از جمله می‌توان به مسجد ابوبکر صدیق(مسجد گنبد) مسجد جامع قدیم سنگان و آسیاب‌بادی‌های آن اشاره کرد. سنگان دارای چهار قلعه می‌باشد که دو تای آن تخریب شده‌است

شاندیز(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    6570
  • کد تلفن :
    512

شاندیز شهری در استان خراسان رضوی در شمال شرق ایران است.جمعیت این شهر در سال 1385 برابر با 6,570 نفر بوده‌است.این شهر در 37 کیلومتری شمال غربی مشهد قرار دارد. شاندیز طبق مصوبه دولت و هیات وزیران در سال 1384 به عنوان اولویت اول و تنها منطقه نمونه بین‌المللی گردشگری ایران شناخته شده‌است

ششتمد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    3253
  • کد تلفن :
    572

شِشْتَمَد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش ششتمد شهرستان سبزوار قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 3253 نفر بوده است

صالح آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    8963
  • کد تلفن :
    529

صالح‌آباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش صالح آباد شهرستان تربت جام قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 8963 نفر بوده است

طرقبه(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    13200
  • کد تلفن :
    512

شهر طرقبه که اکنون یکی از شهرهای استان خراسان رضوی به شمار می‌آید، از جمله آبادی‌های بزرگ طوس قدیم بوده که در میان دره‌های سرسبز رشته‌کوه بینالود واقع گردیده است. این شهر دارای مراکز متعدد توریستی و گردشگری است و در کنار شاندیز از مراکز مهم توریستی استان خراسان به شمار می‌رود.

ریشه نام طرقبه:
ریشه نام طرقبه، از «ترغبذ» می‌باشد که از دو بخش «تُرُق» و «بَذ» تشکیل شده و به معنی آبادی بزرگ است. پسوند «بد» و «بذ» و «پت» در پارسی باستان برای غیر انسان به معنی بزرگ بوده است. طرقبه در اصل ترغبذ بوده و ترغبذ و ترغوذ در طول سالیان متمادی تطور لفظی پیدا کرده‌اند به ترغبذ و ترعبه و طرقبه.
بعضی افراد به دلیل نداشتن ریشه و تاریخچه طرقبه، آن را به معنی راه‌های بهتر بیان کرده‌اند و گفته‌اند: «طُرُق» جمع مکثر طریق و «به» به معنی بهتر است و در نتیجه طرقبه به معنی راه‌های بهتر می‌باشد و این موضوع به سفر ناصرالدین شاه قاجار به این دیار برمی‌گردد. راه نیشابور به طوس از دشت و کوه بوده است و به خصوص در فصل بهار و تابستان، راه کوه اتتخاب می‌شده است. به دستور ناصرالدین شاه این راه مرمت شده و چند رباط برای مسافران بنا گردید

عشق آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    1336
  • کد تلفن :
    552

عشق آباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش مرکزی شهرستان نیشابور قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 1,336 نفر بوده است.
شهر عشق آباد در بخش میان جلگه در فاصله 15 کلیومتری شهر ستان نیشابور به سمت کاشمر واقع شده است که در وسط این شهر آرامگاه امامزاده سیدحمزه بن موسی بن جعفر یکی از برادارن امام رضا (ع) می باشد که به همت شهرداری و هئیت امناء این امامزاده از سال 1384 بازسازی شده و در این مکان پارک تفریحی توسط شهرداری بنا گردیده که همه روزه خلیل عظیمی از دوستداران ائمه اطهار در این مکان گرد هم می آیند .

فرهادگرد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    6620
  • کد تلفن :
    512

فرهادگِرد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش مرکزی شهرستان فریمان قرار دارد.
جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 6620 نفر بوده است

فریمان(خراسان رضوی)

شهرستان فریمان از شهرستان‌های استان خراسان رضوی می‌باشد. مرکز این شهرستان شهر فریمان است. قلندرآباد، سفیدسنگ و فرهادگرد دیگر شهرهای آن هستند. در سال 1385، این شهرستان تعداد 87,266 نفر جمعیت داشته‌است.
فریمان در 75 کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع شده‌است. این شهرستان با 3325 کیلومتر مربع وسعت از شمال و شمال غربی به مشهد، از شرق به تربت جام و از جنوب به تربت حیدریه محدود می‌شود. ارتفاع آن از سطح دریا 1405 متر است و دارای دو بخش مرکزی و قلندرآباد و دهستان‌های فریمان،سنگ بست، بالابند و قلندرآباد است. دو رشته کوه در اطراف فریمان قرار دارد که بلندترین آنها کوه کیلاق با 2942 متر ارتفاع است و کوه بی بی غیب با ارتفاع 2881 متر، قطار النگ با ارتفاع 2605 متر و کوه دال(عقاب سیاه) با ارتفاع 2219 متر در زمره بلندترین قلل این شهرستان به شمار می‌آیند. در این منطقه رودخانه‌های فریمان، سنگ بست، قلندرآباد، کلاته منار و براشک جریان دارند و پوشش گیاهی آن شامل درختان ارس، پسته و گونه‌های گون، درمنه، قیاق گل بنفشه و ... است. در مجموعه حیات وحش شهرستان فریمان حیواناتی همچون قوچ، آهو، کل، خرگوش و پرندگانی نظیر کبک و تیهو زندگی می‌کنند که این خود از آب و هوای مساعد این منطقه حکایت دارد.آب وهوای فریمان درفصل بهارو تابستان بسیارخنک ودل انگیزو درپاییز وزمستان بسیارسرداست.این وضعیت آب وهوایی تا حدودزیادی تحت تأثیرمنطقه سیبری قراردارد.

پیشینه تاریخی:
شهر فریمان یکی از قدیمی ترین زیستگاههای خراسان بوده و مصداق آن تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی است که از هزاره چهارم قبل از میلاد مسیح تا اواخر دوره اسلامی در این شهرستان وجود دارد. فریمان در گذشته همواره از وقایع تاریخی نیشابور متأثر بوده به زعمی که این منطقه اسفنج یا اشبند نامیده شده‌است که از مضافات نیشابور کهن بوده‌است. مرکز آن فرهاد گرد یا ده فرهاد بود که اکنون در 15 کیلومتری غرب شهر فریمان قرار دارد. همچنین کاروانسرای فریمان در راه یکی از انشعابات جاده ابریشم که سنگ بست را به هرات اتصال می‌داد قرار داشت. سنگ بست به سبب موقعیت ممتازش برکنار جاده ابریشم و قرار گرفتن در تقاطع راههای پنجگانه: مرو، هرات، قهستان، نیشابور و توس بسیار مورد توجه و با اهمیت بود. نکته جالب توجه درموردمیدان مرکزی شهر این است که مشابه این میدان دردنیا کمترمشاهده می‌شودواین خودیک ویژگی ممتازوانحصاری تلقی می‌گردد.
این اهمیت چنان زیاد بود که ارسلان جاذب سپه دار توس در دوره غزنوی در این مکان کاروانسرای بزرگی ساخت و آخرالامر در جوار همان عمارت به خاک سپرده شد. در حال حاضر آثار تاریخی سیاحتی فراوانی در این شهرستان به جای مانده‌است.

بنای تاریخی مذهبی عشق آباد:
بنای عشق آباد در 10 کیلومتری غرب فریمان و در روستای عشق آباد واقع است و مرقد سید نظام الدین از نوادگان امام سجاد(ع) در آنجا قرار دارد. این مزار مربوط به دوره تیموری است ولی شالوده اصلی بنا به دوره ایلخانی و حتی سلجوقیان مربوط می‌شود.
این بنا دارای ایوان نسبتاً بزرگی است که به سمت شرق ساخته شده و تزئینات رسمی بندی و گچی زیبایی سقف ایوان را مزین کرده‌است. در سمت چپ ایوان این بنا با استفاده از آجر کلمه محمد (ص) به صورت مشبک و در قسمت راست آن کلمه علی(ع) نقش بسته‌است.

رباط سنگ بست:
این رباط به فاصله کمی از مقبره ارسلان جاذب میلی منسوب به ایاز قرار دارد که در متون تاریخی از وی به عنوان مقرب دربار سلطان محمود غزنوی یاد شده‌است. بنای آجری میل ایاز بر روی صفحه‌ای چهار ضلعی ساخته شده‌است و در ساختار داخلی آن 101 پله تعبیه شده‌است. نمای بیرونی میل ایاز با آجر کاری مضاعف پوشش یافته‌است. بخش فوقانی میل با کتیبه آجری به خط کوفی آراسته شده‌است. این بنا را حمدالله مستوفی به امیر علی شیر نوایی نسبت داده که بر روی ویرانه‌های بنایی از ارسلان جاذب والی توس و در دوره غزنوی ساخته شده‌است. رباط سنگ بست با نقشه مستطیل دارای برجهای دیده بانی و نگهبانی است. نیم برجهایی برای تقویت دیوارهای اصلی و مرتفع آن وجود دارد. سر در ورودی این بنا شباهتی بسیار با کاروانسرای مهیار در اصفهان دارد. فضای داخلی رباط در حیاط مرکزی مشتمل بر حجره‌ها و اتاقهای ویژه اقامت کاروانیان و اصطبل است.

رباط تاریخی فریمان :
بنای اصلی این کاروانسرا مربوط به دوره صفویه‌است. این کاروانسرا از جمله کاروانسراهایی با پلان مربع است که دارای قوسها، درگاهی ایوان ورودی و سایر ویژگیها است. احتمالاً این بنا در دوره‌های بعدی هم مورد مرمت و بازپیرایی قرار گرفته‌است. قسمت‌های داخلی این بنا شامل حجره‌ها ، اصطبل ، هشتی ورودی و حیاط مرکزی است و نمای بیرونی آن دارای چهار برج است. این رباط در محدوده شهر فریمان قرار دارد.

مزار بی آبه:
این مزار در فاصله 27 کیلومتری جنوب فریمان و در روستایی به همین نام واقع شده‌است. طرح کلی این بنا چلیپایی است به طوری که در میانه آن یک فضای مربع شکل به ابعاد690 096x سانتیمتر قرار گرفته و در هر چهار طرف آن ایوانی ایجاد شده‌است. این بنا فاقد کتیبه‌است ولی احتمال ساخت چنین مزاری در سده‌های نهم تا یازدهم هجری به واسطه روی کارآمدن صفویان و گسترش مذهب تشیع بیشتر است.

ایوان رزمگاه :
این بنا در فاصله 52 کیلومتری فریمان و در روستایی به نام رزمگاه واقع شده‌است و براساس مستندات تاریخی محل مبارزه رستم و اسفندیار است. این بنا که اکنون تنها ایوان آن به جای مانده شامل یک بنای مربع (گنبد خانه) و ایوان متصل به ضلع قبله آن بوده‌است. در مجموع طرح معماری و تزئینات و قاب بندی‌های گچی باقی مانده در زیر ایوان بنا، قابل مقایسه با سنت معماری خراسان در سده‌های هشتم تا یازده هجری است.

مقبره ارسلان جاذب و میل ایاز:
این مقبره مربوط به ارسلان جاذب والی و سپهسالارتوس و یکی از دو سردار سلطان محمود غزنوی است که در مدخل جنوبی دشت توس در محل سنگ بست رباطی بنا نهاد و گور خود را نیز در میان آن رباط ساخت .سال 419 ه.ق یا 420 ه.ق وفات یافت و در همان مکان به خاک سپرده شد. این بنا از بناهای ارزشمند قرون اولیه اسلام در خراسان است که به صورت چهار اطاقی تبدیل به هشت ضلعی شده و سپس گنبد آجری زیبایی از نوع یک پوش بر فراز آن قرار گرفته‌است. فضای داخلی آن با رنگهای مختلف و نقوش هندسی، کتیبه کوفی و گچبری زینت یافته‌است و گوشواره‌ای مشبک پا کار گنبد، و آجر چینی خفته و راسته بنا، خط کوفی معقلی زیر گنبد و تکرار کلمه محمود در آن از ویژگی‌های این بنا است.

برج دیده بانی بند فریمان :
این برج در فاصله اندکی از بند فریمان و در ضلع شمال شرقی سد فریمان بر روی تپه‌ای نه چندان مرتفع قرار گرفته‌است. این برج به صورت مدور ساخته شده و فانوس‌های دریایی را در ذهن تداعی می‌کند و مربوط به دوره پهلوی اول است و سبک معماری بسیار زیبایی دارد. در بالای برج و در قسمت نگهبانی 4 پنجره در چهار جهت اصلی تعبیه شده‌است که دیده بانی تا دوردستها را میسر می‌ساخته‌است.

منزل و موزه شهید مطهری:
در میان بناهای تاریخی فرهنگی شهرستان فریمان مکان زندگی پربار استاد مطهری از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در گذشته این خانه باغی با وسعت حدود 3700 متر مربع را به خود اختصاص می‌داد که از مجموع زیر بنای قدیمی آن تنها حدود 120 متر شامل دو اتاق، هال و پذیرایی و فضای بهارخواب (تراس) برجای مانده‌است. موزه شهید مطهری پس از تکمیل کارهای مرمتی به مناسبت بزرگداشت هفته میراث فرهنگی و روز جهانی موزه در 28 اردیبهشت ماه 1382 گشایش یافت. هم اکنون در این موزه بیش از یکصد جلد از آثار استاد، لوازم شخصی، یادداشتها و تصاویر وی در معرض دید قرار دارد.

بافت قدیم فریمان (چهاردالان) :
بافت قدیم فریمان شامل بناهای متعددی است و جزو نخستین سازه‌های بتنی در ایران به شمار می‌رود. در حال حاضر اکثر این بناها در تملک ادارات شهرستان فریمان است و شامل، ساختمان شهرداری، بنیاد شهید، فرماندهی انتظامی و اداره مالیات و امور دارائی در مرکز بصورت قرینه و ساختمانهای بانک ملی، قند و شکر، اداره کشاورزی، دبیرستان بهشتی چهاردالان، آبخوری نوبخت، دادگستری و ورودی‌های فریمان می‌شود .

باغ ملی فریمان :
این باغ بزرگ‌ترین باغ ملی استان است و عوارض معماری بکار رفته در فضای ورودی شامل ستونهای پیوسته در ورودی غربی و سبک دیوارهای آن ، آنرا در زمره منحصر بفردترین باغهای ملی کشور در آورده‌است. این باغ در هسته مرکزی شهر قرار گرفته و محلی دلنشین برای استراحت مسافران و گردشگران به شمار می‌آید. عمارتی در وسط این باغ قرار گرفته که هم‌زمان با باغ ملی ساخته شده ولی در سالهای گذشته تغییراتی در نمای آن صورت گرفته‌است.

بندتاریخی فریمان:
یکی از جاذبه‌های گردشگری و آثار تاریخی سیاحتی خراسان بندفریمان است که فریمان را به قطب گردشگری شرق خراسان مبدل ساخته‌است. سد (بند)در 10 کیلومتری غرب شهر فریمان واقع است و بنای اولیه آن به عصر مغول و به روایتی به دوران صفوی برمی گردد. این سد یک بار در زمان عین الدوله مرمت و اخیراً هم ارتفاع آن افزایش یافته‌است. این سددستخوش حوادث طبیعی زیادی بوده‌است گویا سطح اولیه بستر آن آجرفرش بوده که براثر رسوب و گل ولای زیادی پوشیده‌است ارتفاع کنونی این سد 20 متر است و دارای پشت بندهای آجری بسیاری مستحکمی است.

آبگرم شاهان گرماب:
آبگرم شاهان گرماب در بخش قلندر آباد شهرستان فریمان و در دهستان سفیدسنگ واقع شده‌است. فاصله این آبگرم تا شهرستان فریمان حدود 57 کیلومتر است و آب آن زلال، بی بو و بیرنگ با حدود 48 درجه حرارت و فاقد گوگرد و آمونیاک وشوره‌است. اثر درمانی این آب بر روی امراض پوستی مربوط به گوگرد نیست بلکه مربوط به سیلیکات آن است و چون از نظر کمی، املاح زیادی ندارد نوشیدن آن بی ضرر بوده و برای معالجه سنگهای مجاری ادرار و بیماری اگزما فوق العاده مفید است. برابر مستندات، این بنا دارای کتیبه‌ای بوده که ساخت آن را به سال 1087 ه .ق به دستور شاه سلیمان صفوی ذکر کرده‌است.

تفرجگاه طبیعی زرکک :
این تفرجگاه در فاصله 17 کیلومتری جنوب غربی فریمان در حدواسط جلگه رخ و مرکز شهرستان بین دو رشته کوه زیبای قطارالنگ و یخ آبی واقع شده‌است. این منطقه دارای چشمه‌های جوشان و طبیعتی سرسبز است که هر ساله تعداد زیادی از مسافران و گردشگران از این منطقه بازدید می‌کنند.

آداب و رسوم:
در فریمان نژادهای مختلفی اعم از فارس، ترک، عرب و بلوچ در کنار هم زندگی می‌کنند. شغل اکثر مردمان این دیار کشاورزی و دامداری است که از رواج خوبی برخوردار است. از آیین‌ها و آداب مردم فریمان می‌توان از چهارشنبه سوری و مراسم سمنو پزی آن یاد کرد. فریمانی‌ها در روز چهارشنبه سوری سمنویی به نام حلوای سرخ یا حلوای بی بی به نیت حضرت فاطمه(س) می‌پزند. این رسم به وضوح با آیین‌های کهن آب و آتش درآمیخته‌است. از بازی‌های متداول میان کودکان این ناحیه می‌توان از کوطاربازی و لنگه بازی و از ورزش‌های سنتی به کشتی پهلوانی یا کشتی باچوخه اشاره کرد.

مشاغل و هنرهای سنتی:
در فریمان نیز مانند دیگر شهرستان‌های خراسان رضوی هنوز می‌توان بعضی از مشاغل و هنرهای سنتی را درکوچه و بازار مشاهده کرد. مهم‌ترین هنر سنتی فریمانیان بافت قالیچه‌است که در بافت این قالیچه‌ها از شهرت به سزایی برخوردارند. حلاجی، آهنگری، مسگری و خراطی از دیگر مشاغل این شهر به شمار می‌آیند.

سوغات :
از سوغات شهرستان فریمان می‌توان از قالیچه‌هایی نفیس که در اغلب مناطق روستایی و بعضی نقاط شهری بافته می‌شوند یاد کرد. همچنین فریمان از دیرباز به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تولید قندکله شناخته می‌شده که امروزه نیز قند فریمان به سبب کیفیت عالی اش از شهرتی بسزا برخوردار است

فیض آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    15151
  • کد تلفن :
    532

فیض‌آباد از شهرهای استان خراسان رضوی می‌باشد. این شهر مرکز شهرستان مه‌ولات است و در سال 1385، تعداد 15,151 نفر جمعیت داشته است

قاسم آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    4163
  • کد تلفن :
    532

قاسم‌آباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش جلگه زوزن شهرستان خواف قرار دارد.شهر قاسم آباد در 60 کیلومتری خواف قرار دارد.این شهرستان از شمال به شهرستان خواف، از غرب به شهرستان گناباد، از جنوب به شهرستان قاینات متصل است.
مذهب تمام مردم این شهر اهل تشیع هست و ساکنین شهر بیشتر زنگنه هستند.
جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 4163 نفر بوده است این شهر به شهر علم و فرهنگ معروف میباشد و دارای مردمانی مهمان نواز میباشد .این شهر در منطقه از لحاظ فرهنگی سرآمد می باشد.

قدمگاه(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    3151
  • کد تلفن :
    552

قدمگاه شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش زبرخان شهرستان نیشابور قرار دارد.جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 3151 نفر بوده‌است.

باغ قدمگاه:
این باغ در دامنه جنوبی کوهستان «بینالود» در میان کاسه‌ای که از پیوستن دو تپه به وجود آمده و رو به دشت نیشابور قرار گرفته‌است. باغ، از سمت جنوب توسط خیابانی شمالی – جنوبی به جاده نیشابور – مشهد اتصال می‌یابد. از نیشابور حدود 24 کیلومتر و از مشهد حدود 100 کیلومتر فاصله دارد. این مکان، به عنوان جایگاهی مقدس از سابقه طولانی برخوردار است و منشا آن به دوران پیش از اسلام بازمی گردد. گرچه عملکرد آغازین این مکان هنوز مشخص نشده‌است. این باغ را زمانی منسوب به شاهپور کسری سپس حضرت علی و سپس امام رضا دانسته‌اند. وجه تسمیه قدمگاه، با توجه به سنگی سیاه است که جای دو پا بر روی آن نقش بسته‌است و زمانی با نام قدمگاه حضرت علی و زمانی امام رضا معروف گردیده‌است. می‌گویند سال 200 ه.ق. امام رضا که از مدینه عازم مرو بوده‌اند، در این محل توقف کردند و چون خواستند با خاک تیمم کنند، آبی جاری پدید آمد.
باغ قدمگاه، با توجه به اهمیت حضور و نحوه جریان آب، مشابه دیگر باغ‌های ایرانی است؛ لیکن وجود چشمه‌ای متبرک در منطقه مرکزی باغ که از آن نقطه جوشیده و همانجا از چشم مخفی می‌شود تا در نقطه‌ای ناپیدا به شبکه اصلی آب جاری در باغ بپیوندد، عاملی است که آنرا از سایر باغ‌ها متمایز می‌سازد

قلندرِآباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    4874
  • کد تلفن :
    512

قلندرآباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش قلندر آباد شهرستان فریمان قرار دارد. جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 4874 نفر بوده است

قوچان(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    101313
  • کد تلفن :
    581
  • سایت شهرداری :
    www.e-quchan.ir

قوچان مرکز شهرستان قوچان در استان خراسان رضوی واقع است. بر اساس سرشماری سال 1385 مرکز آمار ایران، جمعیت آن بالغ بر 96,953 نفر بوده‌است .

پیشینه تاریخی:
آنچه از تاریخ کهن نمایان است منطقه فعلی قوچان است که توسط دلیران پارسی متمدن گردیده و به تشکیل امپراتوری یوئه چری می انجامد، جزو یکی از دولتهای مقتدر آن زمان بوده که نام دو هزار سال قبل آن آساآک یا آرسکا بوده و در طی دورانهای تاریخی مقر تمدن خبوشان نامیده می شد که در حال حاضر از آن به نام قوچان قدیم یاد می شود.
نژاد مردم قوچانی اصیل آریائی می باشد که قبل از اسلام به این منطقه مهاجرت کرده بودند و در ابتدا به زبان فارسی و سپس فارسی دری صحبت می کردند، البته بعدا این اقوام در اثر حوادث تاریخی و حملات ترکها و مغولان از آن اصالت اولیه به در آمده و نتیجتا زبان مردم نیز متنوع گردید. مهاجرت اکراد در اوایل قرن یازدهم هجری عامل دیگری در تنوع زبان و تیره بوده، قابل ذکر است که مردم قوچان اصالت و بویژه زبان خود را حفظ کرده اند بعنوان مثال مرکز شهر و شهر عتیق (شهر کهنه) و روستاهای برسلان سه گنبد و داغیان و گزل آباد، مایوان و استاد و … هم اکنون به زبان فارسی تکلم می کنند که خود بیانگر نفوذ بالای تکلم زبان فارسی در این منطقه است. گذشته از آن ترکهای مهاجر به این منطقه نیز زبان و نژاد خاص خود را دارند.

تبار:
تبار مردم آن فارس،کرد کرمانج و ترک می‌باشد. همچنین ایل‌های زعفران لو، پیچران لو و میلان لو در آنجا حضور دارند.

جغرافیا:
قوچان منطقه‌ای کوهستانی است. ارتفاع آن از سطح دریا 1317 متر است. دارای آب و هوای کوهستانی با زمستانهای سرد می‌باشد. از بلند ترین ارتفاعات آن کوه سر اخر واقع در روستای قره شاهوردی می‌باشد.

مشاهیر:
کلیم‌الله توحدی
عباسقلی رنجبر
قربان سلیمانی
یوسف کلاهدوز

کاخک(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    4577
  • کد تلفن :
    535

کاخْک مرکز بخش کاخک شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی است. جمعیت آن براساس آمار سرشماری سال 85 برابر با 4015 نفر بوده است. این شهر در دامنه رشته کوه براکوه قرار داشته و زیارتگاه برادر امام رضا حضرت امام زاده سلطان محمد عابد (ع)در دامنه تپه مشرف به این شهر ،همچنین مزار علمدار در پانصد متری امام زاده قرار دارد.
این شهر که خانه‌های آن همگی گلی و آجر خام بودند در زلزله سال 1347 به کلی ویران و حدود پنج هزار نفر کشته شد. ولی مجدداً بازسازی و باقی ماندگان زلزله در خانه‌های سازمانی اسکان یافتند.
در نزدیکی کاخک و در دامنه براکوه دهستان زیبد قرار دارد که دارای 14 روستای کوهستانی و خوش آب و هوا است که همگی از طریق جاده آسفالته و کوهستانی کاخک به سنو ، با هم در ارتباط هستند. بلندترین قله زنجیره کوه معروف به براکوه، تیرماه نام دارد زیرا که تا تیر ماه پوشیده از برف می‌ماند

کاریز(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    9709
  • کد تلفن :
    529

کاریز شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش مرکزی شهرستان تایباد قرار دارد. جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 9709 نفر بوده است .نام کاریز به معنی قنات است.
این شهر در فاصله کمی در شمال شهر تایباد و در جاده تایباد به مشهد قرار دارد. عملیات ساخت راه کنارگذر شهر کاریز نیز در دست انجام است

کاشمر(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    83667
  • سوغات :
  • کد تلفن :
    532

کاشمـَر از شهرهای جنوب غربی استان خراسان رضوی ایران است و در حدود 240 کیلومتری شهر مشهد قرار دارد. جمعیت شهرستان 146,536 نفر (برآورد 1385) و مرکز این شهرستان شهر کاشمر است. این شهر در حدود 200 کیلومتری مشهد قرار دارد. از محصولات مهم این شهر می‌توان به زعفران، انواع مختلف انگور، کشمش، و فرش دستباف اشاره کرد.
کاشمری‌ها متدین، زحمت کش و علاقه مند به زادگاه خود هستند. به آداب سنتی نیاکان خود پای بندند و به سالخوردگان و بزرگان احترام بسیار می‌گذارند. قالی‌بافی، زیلوبافی، گیوه بافی، تهیه پارچه‌های دست‌باف و بافتن چادرشب ابریشمی مهم‌ترین صنایع دستی این شهرستان را تشکیل می‌دهند.قالی بافی کاشمر چه از نظر کمیت و چه از نظر کیفیت دارای شهرت خاصی بوده و عواید حاصله از ان بالاترین رقم اهالی را تشکیل می‌دهد. قالی و قالیچه بافت این شهرستان بیش‌تر پشمی و دارای طرح‌های کاشمری و کاشانی و نقش‌های زیرخاکی، لچک، ترنج، اسکیمی، تخت جمشید، درختی، سه کله (قالیچه)، چهار رقصی، طرح و ترکمنی (قالیچه) و گل‌توره‌ای ( قالیچه) هستند.

پیشینه تاریخی:
منطقه کاشمر که در متون و منابع کهن ازآن به عنوان ترثیت یا «ترشیز» یاد شده به استناد کاوش‌های باستان شناسی از گذشته‌های دور تا اواخر هزاره دوم و اوایل پیش از میلاد مسکون بوده‌است. به استناد روایات شاهنامه و تاریخ بیهقی 2500 سال پیش زرتشت پیامبر در این سرزمین با گشتاسب شاه ملاقات نموده و آتشکده‌ای در این ناحیه برپا نموده‌است. کاشمر در اعصار تاریخی به ویژه دوره پارتیان و ساسانیان جزء مناطق فرمانروایی آنان در خراسان به شمار می‌آمد. کاشمر در سال 31 هجری بدست اعراب مسلمان فتح شد و از ان پس امرای غزنوی، سلجوقی، اسماعیلیه، خوارزمشاهیان، ایلخانی، سربداریه، تیموری، صفوی، افشاریه و قاجاری به ترتیب بر این ناحیه حکم راندند و تاریخ پر فراز و نشیب این منطقه را که مشحون از جنگها، شکست‌ها، ناامیدی‌ها، کامکاری‌ها و پیروزی هاست رقم زدند.


وجه تسمیه و پیشینه تاریخی:

کاشمر و ترشیز پیشین، از گذشته‌های دور تا کنون دچار دگرگونی و تغییر نام شده‌است. در بررسی نام این شهر به بیش از بیست نام برخورد شده‌است، که با یک جمع بندی می‌توان تمامی آن‌ها را در واژگان «کاشمر»، «ترشیز»، «بست» و «سلطان آباد» خلاصه کرد. بدین گونه واژه کشمر، که می‌تواند به معنای آغوش مادر گرفته شود، با گذشتن از شکل‌های کیشمر و کشمار، سرانجام به گونه کاشمر در آمده و در همین صورت بازمانده‌است. از سوی دیگر فرهنگ نگاران، کاشمر را گونه کامل شده «کاخجر»، «کاشخر» و «کاشغر» دانسته‌اند و بر این باورند، که «کاش» برگردانیده شده «کاج» است و «کاخجر»، یاد آور سرو بزرگ و سرشناس این سرزمین است. بنا بر روایتی در محلی که اکنون کاشمر خوانده می‌شود، بین گشتاسب کیانی و زرتشت پیامبر دیداری روی داده‌است. چون گشتاسب کیانی، دین بهی را پذیرفت، زرتشت نخستین آتشگاه خود را در قلمرو حکومت کیانی پی ریخت و در جلو در این آتشکده، درخت سروی را که تبار بهشتی داشت، با دست خویش کاشت تا همین سرو را بر ایمان شاه گواه بگیرد. بر هر برگ این سرو نام گشتاسب نقش بسته بود و چون درخت بالا گرفت، شاه نیز بر گرد سرو مینوی، تالار بزرگی ساخت تا نگهدار حرمت سرو باشد. کشمر در 31 هـ . ق، به دست مسلمانان افتاد. خراسان، (از جمله ترشیز) در دو سه سده نخستین اسلام، بین امرای طاهری، چون رافع بن هرثمه ( در گذشته 284 هـ . ق ) و امرای صفاری، مانند احمد بن عبدالله ( کشته شده 268 هـ . ق) و ابوطلحه منصور سرکب، دست به دست گشت. در سال 438 هـ . ق، هنگامی که حسن صباح، پیشوای اسماعیلیان، در الموت استقرار یافت، دستیار مومن خویش، حسین قاینی را، که از پیش حکومت ترشیز و قهستان را داشت، به عنوان داعی به کاشمر فرستاد. در سال 520 هـ . ق، وزیر سلطان سنجر سلجوقی، ترشیز را محاصره و چپاول کرد. ابن اثیر و یاقوت حموی، چیره گی اسماعیلیان را بر ترشیز، بین سال‌های 520 تا 530 هـ . ق، دانسته‌اند. لشگریان هلاکوخان نیز در تون و ترشیز چپاول و کشتار بسیار کردند. امیران قهستان و ملوک سیستان، گه گاه ترشیز را به قلمرو خود می‌افزودند. سربداران نیز حکومت خود را از جام تا دامغان و از خبوشان تا ترشیز، گسترش دادند و خواجه علی موید ( 766- 788 هـ . ق ) نیز که آخرین آن‌ها بود، ولایت‌های قاین، طبس، ترشیز و قهستان را به قلمرو خود افزود و این جایگاه تا سال 782 هـ . ق، که خواجه علی به تیمور لنگ پیوست، ادامه داشت. تیمور لنگ، ترشیز را در سال 784 هـ . ق، به سازش گشود. از آن پس، شاهان و شاهزاده گان تیموری تا اوایل سده 10 هـ . ق، ترشیز را در اختیار داشتند. آخرین آنان، یعنی سلطان حسین میرزا بایقرا، تا سال 910 هـ . ق، خراسان را در دست داشت. پس از او چندی ازبک‌ها به رهبری محمد خان شیبانی، بر خراسان چیره شدند. از این زمان تا استقرار کامل صفوی، ترشیز را گاه حاکمان ازبک و گاه سردارانی از طایفه‌های صفوی، چون شاملو و استاجلو، اداره می‌کردند. در اواخر حکومت شاه تهماسب، ترشیز در دست محمود خان صوفی اوغلی بود و در روزگار محمد شاه صفوی، نخست ترشیز را به همان محمود خان دادند، و سپس شاه علی سلطان افشار حاکم کاشمر گردید.

اماکن تاریخی، آثار باستانی و گردشگری:
آرامگاه سید حسن مدرس

آرامگاه سید مرتضی ابن موسی الکاظم
آرامگاه حمزه ابن موسی کاظم
مسجد جامع کاشمر
بقایای تپه باستانی کندر
سد قدیمی منتسب به عضد الدوله در شمال روستای کشمر
آثار باقی مانده سد شاهی
قلعه دختر و پسر در ریوش و کوهسرخ
آسیاب‌ها و آثار موجود در دامنه کمر باغدشت
گورستان گبرها در قراچه کوهسرخ
یخ دان طبیعیبند قرا
سرو کاشمر
برج فیروز آباد
برج علی آباد کاشمر
قلعه آتشگاه
بند شاهی (سد ششطراز)
بقایای قلعه خضرآباد
قلعه گبر حصار
منطقه گردشگری کوهسرخ
خرابه‌های ارگ قدیم شهر
پارک جنگلی سید مرتضی(ع)
یخدان فروتقه
منطقه شکار ممنوع درونه
آبگرم معدنی کریز
کاروانسرای حاج کاظم مدرسی
مدرسه علمیه حاج سلطان العلماء
تنگل سنگ نصوخ

مشاهیر کاشمر :
عمیدالملک کندری
آهی ترشیزی
آهی جغتائی
شیخ احمد جامی
اهلی شیرازی
اهلی ترشیزی
مؤمن ترشیزی
منتخب ترشیزی
میرصدرالاسلام ترشیزی
حسین قاینی
محمد حسامی بندقرایی
ابوطاهر طرطوسی
محیی‌الدین طریثیثی
طوطی ترشیزی
ظهوری ترشیزی
عهدی ترشیزی
غواص بستی
محمد کاتبی
منوچهر اقبال
فریدون جیرانی
دکتر مسیح دانشوری
مظهری ترشیزی
منتخب ترشیزی
مؤمن ترشیزی
محمدحسین اشراقی‌ ایوری
محمدعلی امامی
محمدباقر امامی
محمدحسین اولیایی
محمدحسین بختیاری
احمد ترشیزی
میرزایوسف ترشیزی (فاضل ترشیزی)
محمدجعفر ترشیزی
محمدصالح ترشیزی
محمدرضا ترشیزی ‌خراسانی
محمدعلی جلالی نوری (جلال العلما)
محمدحسین خوش اخلاق
محمدصادق سعیدی
فضل الله شریعتی
اسماعیل کوه سرخی
محمدحسین تولائی
حبیب الله آیت اللهی
سیدعلی نجفی کاشمری
عبدالعلی هروی
محمدحسین خوش اخلاق

کدکن(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    3771
  • کد تلفن :
    532

کَدکَن شهری است در استان خراسان رضوی ایران. این شهر مرکز بخش کدکن شهرستان تربت حیدریه است. شهر کدکن در 60 کیلومتری شمال غربی شهر تربت حیدریه واقع است.
رضاقلی خان هدایت در "ریاض العارفین" و "مجمع الفصحاها" تولد شاعر نامدار، عطار نیشابوری را به سال 512 در کدکن می‌داند.
محمدرضا شفیعی کدکنی از چهره‌های معروف نویسندگی و شعر ایران از این شهر است. از نقاط دیدنی آن می‌شود کوه ملکوه را نام برد.
از خوردنی‌های سنتی این محل می‌توان به حلیم کدکن اشاره کرد.

 

بخش کدکن با مساحت 878 کیلومتر مربع و با جمعیت 13147 نفر و3233  خانوار در شمال غربی شهرستان تربت حیدریه , درعرض جغرافیائی35 درجه و 19 دقیقه تا 35 درجه و 38 دقیقه و در طول جعرافیائی 57 درجه و 58 دقیقه تا 59  درجه واقع گردیده  و ارتفاع  بخش از سطح دریا 1900 متر میباشد که از سمت شرق به بخش جلگه رخ , از جنوب به بخش بایگ واز سمت شمال وغرب به بخش میان جلگه شهرستان نیشابور منتهی میگردد .

بخشداری درسال 1318 تاسیس گردیده ودر حال حاضر بخش دارای هفده روستا و دو دهستان بنامهای کدکن و رقیچه می باشد . دهستان کدکن شامل : روستاهای دافی , اسفیز , برس و تلخ بخش  .  دهستان رقیچه شامل : روستاهای رقیچه , حاج بیگی , عبد آباد , دهمنار , نصرت آباد, ترقی , پنگی , حصار یزدان , چولانک , کته تلخ , چینگ کلاغ , نوزه و داوریه می با شند .

به لحاظ گستر دگی بخش کدکن در سال 1367 تعداد 35 روستا از شمال بخش جدا و به شهرستان نیشابور ملحق گردیدو نیز در همان سال تعداد 6 روستا از شرق بخش جدا و به شهرستان فریمان ملحق ودر سال 1376 تعداد 43 روستا مجددا از بخش منتزع و بخش جلگه را رخ تشکیل داد.

مرکز بخش شهر کدکن می باشد که با جمعیت 3771 نفر و با 897 خانوار در فاصله 75 کیلومتری تربت حیدریه و 140 کیلومتری مشهد مقدس واقع گردیده است .آثار باستانی کشف شده در محل حکایت از سابقه قبل از اسلام کدکن دارد . بعد از اسلام نیز کدکن مهد تمدن و فرهنگ بوده وافراد صاحب نامی همچون کریم الشرق کدکنی , تاج الدین علی کدکنی , نورالدین منشی کدکنی ومیرزا شفیع کدکنی داشته که در دوران سلجوقیان , خوارزمشاهیان و صفویان دارای مشاغل سپهسالاری , وزارت و صاحب دیوانی بوده اند و نیز عارفانی همچون شیخ ابراهیم عطار کدکنی و پسرش شیخ فریدالدین عطار کدکنی , شیخ حیدر و سلسله أی به نام خلوی از این منطقه برخاسته اند و از جمله اندیشمندان و فرهیختگان معاصر کدکن میتوان از فخر الشعرای کدکنی , میرزای خاوری , شیخ میرزا محمد شفیع کدکنی ,  شیخ هادی کدکنی و دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی و… نام برد و همچنین مسجد , ایوان , قبره , سرداب و نیز تعدادی سنگ قبر مربوط به قرون دهم تا سیزدهم برروی تپه أی در مرکز شهر کدکن از رونق بازار علم و ارشاد در آن دوران حکایت می کند و و جود عارفانی بنام خلوی الکبروی سبب این رونق بوده است

کلات(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    7178
  • کد تلفن :
    512

کلات شهری است در شمال استان خراسان رضوی. این شهر، مرکز شهرستان کلات است. براساس سرشماری سال 1385، جمعیت آن 6,529 نفر (1,661 خانوار) بوده‌است

کندر(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    5700
  • کد تلفن :
    532

کندر نام شهری تازه‌بنیاد در استان خراسان رضوی ایران است. کندر مرکز بخش ششطراز از توابع شهرستان خلیل آباد این استان است.

کندر پیش از این روستا بود و شهر شدن آن در تاریخ 11 مرداد 1384خ به تصویب رئیس جمهور وقت ایران رسید. کندر زادگاه وزیر معروف طغرل بیگ سلجوقی یعنی عمیدالملک کندری می‌باشد.عمده محصول کشاورزی آن انگور،انار،زعفران،پسته ،بادام...میباشد.که ازنظر رتبه بندی مقام اول تولید انگور وکشمش سبز قلمی را دارا می‌باشد.آثار تاریخی آن شامل :تپه باستانی ،حوض چهل پایه ،آب انبارهای متعدد.مردمان آن سختکوش ،غیور،زیرک ،متحدو انقلابی هستند

گناباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    36996
  • کد تلفن :
    533

گُناباد مرکز شهرستان گناباد واقع در استان خراسان رضوی است. جمعیت آن بر پایه آمار سرشماری سال 85 برابر با 34,563 نفر است. بومیان این شهر، آن را جویمند نیز می نامند.
بزرگ‌ترین قنات جهان در گناباد قرار دارد. این قنات از دوره هخامنشیان تاکنون، عامل تولید و حیات در شهر کویری گناباد بوده‌است. این قنات به شماره 5207 در سازمان یونسکو ثبت شده است.

نام شناسی:
گناباد را در منابع عربی و اسلامی جنابد و کنابد و جویمند نیز ثبت کرده‌اند. همچنین در کتب تاریخ نام گناپا به ثبت رسیده است. جویمند نام پیشین نقطه شهری‌ای است که بعدها نام گناباد بر آن نهاده شد. نام گناباد پیش از آن زمان و پس از زمین‌لرزه مهیبی که شهر اصلی گناباد را ویران ساخته بود نام منطقه شده بود و دیگر نام هیچ شهر بخصوصی نبود.
این شهر دارای سه قنات است :قنات ده و قنات علی آباد و قنات حسین آباد. شاید به همبن خاطر آن را جویمند نامیده اند یعنی صاحب جوی ها.

تاریخچه:
بارها در شاهنامه، فردوسی شاعر حماسه سرای ایران از گناباد یا جنابد یاد کرده و این مکان را محل جنگ‌های توران و ایران دانسته‌است. به گفته شاهنامه «پیران ویسه» وزیر کاردان افراسیاب در گناباد به خاک سپرده شده و مدفن او هم اکنون در گناباد است.
از دیگر مواردی که می‌توان اشاره نمود، گذر ناصرخسرواز گناباد و روستای کلات
(ازتوابع گناباد)و کوهپایه‌های مشرف می‌باشد که در سفرنامه خود به آن اشاره نموده‌است.
در شهر گناباد نیز آب انبارهای عظیمی وجود داشته‌است که حداقل سه مورد آنها در توسعه شهری تخریب شده‌است. آب انبار مرکز گناباد در خیابان شریعت سابق تا سال 1363 فعال و مورد بهره برداری مردم بود.در زمستان آب برف و یخ را روانه این آب انبار می‌کردند و در تابستان آب سرد و خنک می‌نوشیدند به این آب انبار یخچال خانه هم می‌گفتند. گویا در تابستان‌های قدیم به مردم یخ هم می‌فروخته‌اند به ویژه اگر تابستان مصادف با ماه رمضان می‌شده‌است.
یکی از نقاط دیدنی گناباد، قلعه فرود می‌باشد که درحال حاضر به روستای کوه قلعه مشهوراست درآن مکان باقی مانده‌های قلعه‌های ساخته شده از ساروج که از بتن فعلی محکمتر است وجوددارد. در بعضی ارتفاعات دسترسی به این قلعه‌ها با زحمت زیاد امکان پذیر می باشد.

آثار تاریخی:
تا اوایل سالهای 1340 بافت این شهر خیلی قدیمی بود و علاقه وافر اهالی به نوسازی شهرشان سبب خراب شدن بعضی از آثار تاریخی شد که از آن میان باید از یک یخدان عظیم که ارتفاع گنبد مخروطی آن در حدود بیست متر بود و در نزدیکی مظهر قنات علی آباد قرار داشت نام برد. مهمترین آثار تاریخی این شهر عبارت است از:
مسجد جامع: یکی از آثار قدیمی این شهر مسجد جامع است که در سال 1040 قمری توسط شاه حسین منجم و به سعی خواجه محمد قاسم محولاتی بنا شده است.
جامع عتیق جویمند

محصولات کشاورزی:
زعفران، پسته، انگور، کشمش، انار، زیره سبز

گنابادی‌های سرشناس:
محمد پروین گنابادی
سلطان محمد گنابادی
ملا مظفر گنابادی
پروفسور پاکدامن
محمد حسن بیچاره بیدختی گنابادی
دکتر نورعلی تابنده مجذوب علیشاه
بهلول گنابادی
دکتر سید حسین مجتبوی مولف کتاب جغرافیای تاریخی گناباد

لطف آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    2061
  • کد تلفن :
    582

لطف‌آباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش لطف آباد شهرستان درگز قرار دارد. جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 2061 نفر بوده است

مزداوند(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    1568
  • کد تلفن :
    512

مزداوند شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش مرزداران شهرستان سرخس قرار دارد. شهر مزداوند یا مزدوران (مرزداران) در مغرب و جنوب سرخس قرار دارد.از نظر سابقه سکونتی و منشاء قومی با منطقه مشرق وشمال سرخس تفاوت‌های زیادی دارد.شهرستان مزداون در زمره دهستان‌های بسیار قدیمی شهرستان سرخس محسوب می‌شده‌است و به منزله دروازه ورودی سرخس به شمار می‌رود.

از قرائن وشواهد چنین استنباط می‌شود که این شهر از قرون اولیه اسلامی و قرار گرفتن در جاده ابریشم شهرت فراوانی داشته‌است. اکنون مزدوران از مناطق مهاجر پذیر شهرستان سرخس محسوب می‌شود. جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 1568 نفر بوده‌است.

قدامه بن جعفر، درگذشته 320 هجری قمری از مزدوران به عنوان یکی از منازل اصلی بین سرخس - نیشابور چنین یاد می‌کند. «از نیشابور به بغیس چهار فرسنگ است واز بغیس به حمراء شش فرسنگ واز حمراء به مثقب طوس پنج فرسنگ و از مزدوران به اوگینه (رباط شرف)هشت فرسنگ و از اوگینه به شهر سرخس شش فرسنگ و از سرخس.....» قدمت و ایجاد این شهر را عوامل و زیر سازهای خاص طبیعی از جمله، واقع شدن در جاده ابریشم و جاده فعلی سرخس - مشهد، وجود چشمه‌های آب و موقعیت سوق الجیشی بی بدیل این منطقه تعیین کرده‌است.

هانری دو بلوک ویل(HENRY DE BLOQUEVILLE) فرانسوی و میرزا محمدحسین مهندس، هر دو در گزارش‌های خود از مرزداران به عنوان یک قلعه استحفاظی یاد می‌کنند.

بخش عمده‌ای از مردم این شهر فارسی و برخی دیگر بلوچی و ترکی صحبت می‌کنند.که این حکایت از ترکیب قومی در این شهر دارد

مشهد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    2427316
  • کد تلفن :
    511
  • سایت شهرداری :
    www.mashhad.ir

مَشهَد شهری در شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان رضوی است. این شهر با 2,410,800 میلیون نفر جمعیت، دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران است. وجود حرم امام رضا، هشتمین امام مذهب شیعه، در این شهر، سالانه بیش از 13 میلیون زائر را به مشهد می‌کشاند.

تاریخچه:
حوضه رودخانه کشف‌رود که شهر مشهد در آن قرار دارد، به خاطر شرایط مناسب طبیعی، از پیش از اسلام به عنوان یکی از مناطق مورد توجه برای سکونت در خراسان به حساب می‌آمد. این منطقه ابتدا مسکن اقوام غیرآریائی بود. در نزدیکی شهر فعلی مشهد شهری بنام توس وحود داشته‌است. در اسطوره‌های ایرانی بنای اصلی شهر توس را به جمشید و تجدید بنای آن را به توس، پهلوان و سپهسالار ایرانی نسبت می‌دهند. توس در زمان خلافت عثمان به‌طور کامل توسط اعراب فتح شد. در دوره اسلامی این منطقه بخشی از ولایت توس به مرکزیت شهر تابران بود که آبادی‌های سناباد و نوقان که بخشی از مشهد کنونی هستند را نیز در بر می‌گرفت.
در دوران حکومت هارون عباسی، حمید بن قحطبه طائی والی خراسان بود که کاخی در باغی واقع در 1,5 کیلومتری سناباد داشت. در بهار سال 193 هجری قمری، هارون که برای سرکوب شورشی عازم سمرقند بود، در نوقان بیمار شد و بنا به وصیتش او را در آن باغ دفن کردند. چند سال بعد در دوران خلافت مامون، در 202 هجری قمری، امام رضا که پس از یک سال اقامت در مرو عازم بغداد بود، در منزل امیر سناباد مسموم شد و مامون پیکر او را نزدیک قبر هارون به خاک سپرد. از آن پس آن نقطه «مشهد الرضا» به معنی «محل شهادت رضا» و به اختصار مشهد نام گرفت.
پس از حمله مغولان مردم شهر ویران‌شده توس به مشهد مهاجرت کردند و شهر توسعه پیدا کرد. مشهد در زمان حکومت نادرشاه افشار به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد.

جغرافیا:
شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی با 204 کیلومتر مربع مساحت، در شمال شرق ایران و در طول جغرافیایی 59 درجه و 15 دقیقه تا 60 درجه و 36 دقیقه و عرض جغرافیایی 35 درجه و 43 دقیقه تا 37 درجه و 8 دقیقه و در حوضه آبریز کشف رود، بین رشته کوه‌های بینالود و هزار مسجد واقع است. ارتفاع شهر از سطح دریا 985 متر و فاصله آن از تهران 966 کیلومتر است.

جمعیت:
شهر مشهد، در سده اخیر از رشد جمعیت بالایی برخوردار بوده‌است. در نخستین سرشماری رسمی ایران که در سال 1335 انجام گرفت، این شهر، با 241,989 نفر جمعیت پس از شهرهای تهران، تبریز و اصفهان، چهارمین شهر پرجمعیت ایران بود. در سرشماری بعدی و در سال 1345، این شهر پس از تهران و اصفهان، جایگاه سوم را در بین شهرهای ایران داشت. در سرشماری سال 1355، مشهد، پس از تهران، دومین شهر پرجمعیت ایران بود و تا آخرین سرشماری در سال 1385، همین جایگاه را داشته‌است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 خورشیدی، جمعیت شهر مشهد در این سال، بالغ بر 2,410,800 نفر بوده‌است.

گردشگری:
پیشینه بیشتر آثار تاریخی در این شهر به پس از قرن 8 هجری می‌رسد. از آن‌جمله می‌توان به مسجد گوهرشاد، میل اخنگان، مسجد هفتاد و دو تن، گنبد خشتی و مصلی طرق اشاره کرد. از شهر تاریخی توس بناهایی مانند گنبد هارونیه برجا مانده‌است. بازه هور نیز از قدیمی‌ترین بناهای موجود در محدوده شهر است که زمان ساخته‌شدنش را قرن سوم میلادی تخمین می‌زنند. آرامگاه افرادی چون نادرشاه و فردوسی و نیز مدارسی چون عباسقلی خان از دیگر آثار تاریخی موجود در شهر است.
ییلاقات اطراف مشهد، به خصوص شاندیز و طرقبه، زشک، نغندر، جاغرق، کوهسنگی، پارک جنگلی وکیل‌آباد و بوستان ملت و آبشار اخلمد از جمله مکان‌های تفریحی مورد توجه گردشگران هستند.

اقتصاد و صنایع:
صنایع غذایی، نساجی، شیمیایی و کانی غیرفلزی و صنایع قطعه سازی وفولاد کشاورزی از عمده‌ترین صنایع مشهد به شمار می‌آیند. مشهد دومین قطب تولید خودرو در ایران می‌باشد.

مراکز تجاری:
از مراکز بزرگ تجاری این شهر می‌توان به زیست‌خاور، الماس شرق، پروما، تابان، کیان و بازار رضا اشاره کرد.
به دلیل وجود جاذبه‌های فراوان تاریخی-مذهبی و فرهنگی در مشهد، درحال حاضر نیمی از هتل‌ها و هتل‌آپارتمان‌های ایران در شهر مشهد قرار دارند.
نمایشگاه بین‌المللی مشهد امروزه به‌عنوان بزرگترین و فعالترین نمایشگاه بین‌المللی تجاری در ایران بعد از نمایشگاه بین‌المللی تجاری تهران فعالیت می‌کند. مشهد به علت هم‌جواری با کشورهای آسیای میانه و موقعیت صنعتی سالانه میزبان ده‌ها نمایشگاه بین‌المللی است. در حال حاضر مدیریت سایت رسمی نمایشگاه‌های ایران بعهده نمایشگاه مشهد می‌باشد.

فرهنگ:
نشریات:نشریات مهم مشهد عبارت‌اند از روزنامه خراسان و روزنامه قدس که در سطح کشوری منتشر می‌شوند، و روز‌نامه شهرآرا که مخصوص شهر مشهد است.

سینماها:سینماهای فعال شهر به ترتیب تعداد تماشاگر هویزه، آفریقا، سیمرغ، قدس، بهمن، رسالت و سیمرغ می‌باشند.

دانشگاه‌ها و نهادهای علمی:
دانشگاه فردوسی مشهد
دانشگاه علوم پزشکی مشهد
دانشگاه خیام مشهد
دانشگاه خاوران
دانشگاه آزاد اسلامی مشهد
دانشگاه آزاد اسلامی مشهد - دانشکده فنی سما
دانشگاه پیام‌نور مشهد
موسسه آموزش عالی سجاد مشهد
موسسه آموزش عالی بهار
موسسه آموزش عالی توس مشهد
دانشکده فنی شهید منتظری
‌دانشگاه امام رضا(ع)
مدرسه علمیه آیت‌الله‌العظمی خویی
موسسه آموزش عالی خاوران مشهد
موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری

شهرهای خواهرخوانده:
سانتیاگو دکومپوستلا، اسپانیا
کوالالامپور، مالزی
لاهور، پاکستان
کراکوف، لهستان(درحال انجام)

مشاهیر:
ملک الشعراء بهار
مهدی اخوان ثالث
عماد خراسانی
محمدرضا شجریان
حشمت مهاجرانی
داریوش ارجمند
غلامحسین یوسفی
محمد علی انصاری
شیخ محمود حلبی
حسین ملک
رضاکیانیان
ابراهیم نبوی
علی شریعتی

مشهد ریزه(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    8341
  • کد تلفن :
    529

مشهد ریزه از شهرهای استان خراسان رضوی ایران است. این شهر در سال 1384 با ارتقاء روستای مشهد ریزه، مرکز بخش میان‌ولایت از توابع شهرستان تایباد تشکیل شد

ملک آباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    1383
  • کد تلفن :
    512

ملک‌آباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش احمدآباد شهرستان مشهد قرار دارد. جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 1383 نفر بوده است

نشتیفان(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    6566
  • کد تلفن :
    532

نَشتیفان یکی از شهرهای استان خراسان رضوی در شرق ایران است. شهر نشتیفان در 8 کیلومتری شمال غربی سنگان واقع شده است. بالغ بر هفت هزار نفر جمعیت دارد. این شهر یکی از مراکز تولید عمده نهال در منطقه و حتی در سطح کشور می‌باشد

نصرآباد(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    7005
  • کد تلفن :
    529

نَصرآباد شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش نصرآباد شهرستان تربت جام قرار دارد. جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 7005 نفر بوده‌است

نقاب(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    12483
  • کد تلفن :
    572

نقاب شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر مرکز شهرستان جوین است. جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 12,483 نفر بوده‌است

نوخندان(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    3035
  • کد تلفن :
    582

نوخَندان شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در بخش نوخندان شهرستان درگز قرار دارد. جمعیت این شهر در سال 1385، برابر با 3035 نفر بوده است

نیشابور(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    208860
  • کد تلفن :
    551

نِیشابور یکی از شهرهای استان خراسان رضوی در شرق ایران می‌باشد.این شهر از مراکز فرهنگی، گردشگری، صنعتی و تاریخی استان خراسان رضوی و ایران است. شهر نیشابور مرکز شهرستان نیشابور است.

تاریخچه:
بنای این شهر را از شاهپور اول دانسته اند و آن را یکی از چهار شهر بزرگ خراسان قدیم گفته اند. در دوره یزدگرد دوم (438 - 457 م .) نیشابور مدتی محل اقامت او بوده است . در دوره آخر حکومت ساسانیان ظاهراً نیشابور اهمیت اولین را از دست داده است ،زیرا نام آن شهر به ندرت دیده می شود. مسلمانان در حکومت عثمان بن عفان (26-35 ه" .ق.) به صلح بدانجا درآمدند. در دوره طاهریان و سامانیان نیشابور از نو موقعیت دیرین خود را به دست آورد. در اواخر حکومت مسعودغزنوی که سلجوقیان به مشرق ایران هجوم آوردند طغرل این شهر را مقر خود ساخت . در دوره حکومت سنجر نیشابور مورد هجوم غزان واقع شد (548 ه" .ق). یاقوت نویسد غزان هر که را در این شهر یافتند کشتند و مال او راگرفتند و شهر را آتش زدند. سپس یکی از غلامان سنجر به نام موید به نیشابور درآمد و مدرم را در یکی از محلات آن که شادیاخ نام داشت سکونت داد و شهر را آبادان کرد و باروئی بر گرد آن برآورد. اندک اندک نیشابور آبادان می شد که دیگر بار با هجوم مغولان (618 ه" .ق.)ویران گردید. یاقوت که خود معاصر با مغولان بوده است چنین آرد: در حمله مغول مردمی که از شهرهای خراسان گریخته بودند در نیشابور گرد آمدند و این شهر را برای سکونت خود استوار ساختند. مغولان شهر را محاصره کردند. یکی از مردم نیشابور تیری افکند و داماد چنگیزخان را بکشت . چنگیزخان خود عازم تسخیر نیشابور شد و این شهر را بگرفت و مغولان هر موجود زنده که یافتند بکشتند و شهر را با خاک یکسان کردند. درباره جمعیت نیشابور در این عهد سخن را به مبالغت کشانده اند چنانکه عده ای مردم شهر را دوهزارنوشته اند که پیداست بر اساسی نیست ولی هرگاه شمار مردم مقیم آن را در عصر پس از غزان با مردمی که از شهرهای مختلف خراسان بدانجا گریخته بودند در نظر گیریم عددی بزرگ خواهد شد. پس از حمله مغول دیگر هیچ گاه نیشابور نتوانست مقام گذشته خود را به دست آورد. گذشته از قبر خیام و شیخ عطار که در نزدیکی این شهر واقع است ، بنای امامزاده محروق را باید نام برد. این بنا از آثار قرن هشتم هجری است و گنبدی عالی و کاشی کاری های بسیار زیبا دارد.

موقعیت جغرافیایی:
نیشابور یکی از شهرهای مهم استان چهارم ایران است و محدود است از طرف شمال به کوه بینالود، از غرب به شهرستان سبزوار، از شرق به بخش فریمان از شهرستان مشهد و بخش کدکن از شهرستان تربت حیدریه و از جنوب به شهرستان کاشمر.

جمعیت:
جمعیت این شهر بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال 1385 برابر 205,972 نفر بوده‌است که پس از شهرهای مشهد و سبزوار، سومین شهر پرجمعیت استان خراسان رضوی به شمار می‌آید و سی و هفتمین شهر پرجمعیت ایران به حساب می‌آید.

گویش:
گویش این شهر گویشی منحصر بفرد و خاص است.در این گویش کلمات اصیل فارسی به وفور دیده می‌شود.

نشریات:
هفته نامه صبح نیشابور اولین نشریه محلی خراسان، هفته نامه شادیاخ و هفته نامه خیام نامه در سطح محلی و استانی منتشر می‌شوند.

مراکز علمی:
دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
آموزشکده فنی پسران
آموزشکده کشاورزی شهید رجایی
دانشکده پرستاری
دانشکده هنر
دانشگاه آزاد اسلامی
دانشگاه پیام نور
انجمن سینمای جوانان ایران دفتر نیشابور
پژوهش سرای دانش آموزی(پدان)
سازمان مدیریت صنعتی
موسسه آموزشی زبانسرای تهران نمایندگی نیشابور
مرکز تربیت معلم دانشور (آموزش عالی فرهنگیان)
آموزشکده عالی فنی و حرفه‌ای سما - واحد نیشابور
آموزشکده فنی وحرفه‌ای دختران نیشابور

گردشگری:
نیشابور دارای بناهای تاریخی و مراکز گردشگری زیادی است که از جمله می‌توان به آرامگاه کمال‌الملک، آرامگاه خیام، آرامگاه عطار، امام‌زاده محروق وابراهیم، بی‌بی شطیطه، و قدمگاه نیشابور اشاره کرد. زیباترین گردشگاه‌های نیشابور در دامنه رشته‌کوه‌های البرز قرار دارند، از جمله می‌توان به روستاهای دیزباد، خرو، درود و حصار بوژان و غار و کوه ابراهیم ادهم در اطراف باغرود و همچنین اردوگاه تربیتی کشوری شهیدرجایی (باغرود) اشاره کرد. نیشابور بر سر راه تهران به مشهد واقع شده است و فاصله آن نسبت به شهرهای اطراف به شرح زیر است : تا تهران 776، تا مشهد 117 و تا سبزوار 116 کیلومتر است.

ره‌آورد نیشابور:
ریواس
فیروزه‌ی نیشابور
فرش دستی و قالیچه

مشاهیر و برگزیدگان:
خیام
عطار نیشابوری
فضل بن شاذان
بی‌بی شطیطه
امید مجد
پرویز مشکاتیان
حسین صادقی
یغمای نیشابوری
ژولیده نیشابوری
فریدون جنیدی
فریدون گرایلی
محمد پروانه
محمد رضا شفیعی کدکنی
ژولیده نیشابوری

مشاهیر مسافر قبل از حمله مغول:
یزدگرد دوم
قباد پادشاه ساسانی
یزدگرد سوم
ابومسلم خراسانی
المهدی خلیفه عباسی
هارون الرشید
ابوتمام حبیب بن اوس الطایی
علی بن موسی الرضا
دیباج
ابن بابویه
حسن صباح
خواجه نظام الملک
ناصر خسرو
سلطان محمد خوارزمشاه
مولوی
خواجه نصیرطوسی
ابوسعید ابوالخیر
امامزاده محروق

مشاهیر مسافر معاصر:
محمد حسین شهریار
کمال‌الملک
محمد علی دادور فرهاد اصفهانی
بی ریای گیلانی

رویدادهای ناگوار:
سیل بوژان
فاجعه قطار نیشابور
تاخت و تاز مغول و تخریب نیشابور و کشتار دسته‌جمعی نیشابوریان

[زمین لرزه 763 میلادی]- خراسان : در سال 763 میلادی زمین‌لرزه فاجعه باری در خراسان روی داد که کوهها را از جای خود حرکت داد و هیچ درختی و سنگی را به جای خویش استوار باقی نگذاشت. بزرگی این زمین‌لرزه 6/7=Ms برآورد گردیده است. محلهای احتمالی این زمین‌لرزه که راه‌های ارتباطی مهمی از آن می گذشته می‌تواند قهستان ( خواف، قاین، طبس) و یا ناحیه جاجرم، جوین و نیشابور باشد.

[زمین لرزه 22 دسامبر 856] میلادی[ قومس] : در روز سه شنبه 18 شعبان 242 قمری زمین‌لرزه فاجعه باری در البرز خاوری روی داد که منطقه قومس و ناحیه خراسان باختری، توابع نیشابور را ویران کرد. در قطعه زمین حاصلخیزی که به طول 350 کیلومتر میان البرز و دشت کویر، از خور تا فراسوی بسطام و در بخشهایی از طبرستان و گرگان کشیده شده است و 200000 تن کشته شدند و عملاً تمامی روستاها ویران گردید. بزرگی زلزله 9/7=Ms بوده شدت رو مرکز زلزله در حدود Io=X تخمین زده شده است.

[زمین لرزه 1145 میلادی- نیشابور] : در سال 540 قمری زمین‌لرزه‌ای با بزرگی 3/5=Ms با ویرانگری محلی برخی از ساکنان نیشابور را به فکر مهاجرت انداخت.

[زمین لرزه 1209 میلادی- نیشابور] : در سال 605 قمری زمین‌لرزه فاجعه باری که در سرتاسر بخش بزرگی از خراسان حس شد، منطقه نیشابور را تقریباً بکلی ویران کرد. بزرگی این رویداد6/7= Ms بوده است. شمار بسیار اندکی از ساختمانها در نیشابور توانستند در برابر زلزله ایستادگی کنند و بقیه شهر فروریخت و به رغم این واقعیت که پیش لرزه‌ها به مردم هشدار داده بودند و بسیاری از آنان به فضای باز گریخته بودند شمار بسیاری از مردم کشته شدند. آسیب در بیرون شهر نیز به همان اندازه سنگین بود، به گونه‌ای که در چندین روستا حتی یک نفر هم جان بدر نبرد. در مجموع پیرامون 10000 نفر کشته شدند.

[زمین لرزه 1251 میلادی- نیشابور] : زمین‌لرزه‌ای در سال 649 قمری با بزرگی 3/5=Ms در نیشابور روی داد که بخشی از شادیاخ را بکلی ویران کرد.

[زمین لرزه 7 اکتبر 1270 میلادی- نیشابور] : در بامداد 19 صفر 669 قمری رویداد لرزه‌ای فاجعه باری با بزرگی 1/7=Ms نیشابور روی داد، حومه پیشین شهر، شادیاخ و شماری روستا را ویران کرد و 10000 تن از مردم از میان رفتند. پس لرزه‌ها تقریباً بدون وقفه به مدت دو هفته دنباله داشت. به همه ساختمانهای عمده از جمله مناره مسجد جامع زیان رسید. سرانجام نیشابور در جایی که از جایگاه پیشین قدری فاصله داشت دگر باره ساخته شد.

[زمین لرزه فوریه 1389 میلادی- نیشابور] : در صفر 791 بار دیگر زمین‌لرزه نیرومندی به دنبال پیش لرزه‌های قوی که به مدت چهار روز روی می‌دادند به نیشابور آسیب رساند. لرزه اصلی که بزرگی برابر 6/7=Ms و شدت رومرکزی برابر Io=X را دارا بود مایه ویرانی تقریباً آنی در تمامی شهر گردید و همه ساکنان شهر، بجز شمار اندکی را کشت. دگر ریختی های زمین، احتمالاً زمین لرزه‌ها، آسیب جدی به برخی روستاها رساند.

[زمین لرزه 23 نوامبر 1405 میلادی- نیشابور]: در 30 جمادی الاول 808 قمری زمین‌لرزه فاجعه بار دیگری با بزرگی 6/7= Ms و شدت رو مرکز برابر Io=X به فاصله 16 سال از زلزله قبلی مجدداً نیشابور و توابع آن را در هم کوبید. شهر کاملاً ویران شد و تنها کسانی که در بیرون و در صحرا بودند جان بدر بردند. پس لرزه‌های ویرانگر به مدت چندین روز دنباله داشت و در مجموع بیش از 30000 تن جان باختند و هیچ ساختمانی پابرجا نماند.

[زمین لرزه 30 ژوئیه 1673 میلادی- مشهد] : در 15 ربیع الثانی سال 1084 قمری زمین‌لرزه ویرانگری در خراسان با بزرگی 6/6= Ms روی داد. دو سوم مشهد، از جمله گنبد مرقد امام رضا (ع)، سقف گنبدی مسجد گوهر شاد و بسیاری ساختمانهای همگانی ویران شد و 4000 تن کشته شدند. نیشابور به سختی آسیب دید و نیمی از شهر فروریخت و 1600 نفر جان خود را از دست دادند

نیل شهر(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    6682
  • کد تلفن :
    529

نیل‌شهر از شهرهای استان خراسان رضوی ایران است. این شهر در 11 مرداد 1384 با ارتقاء روستای نیل‌آباد مرکز بخش بوژگان از توابع شهرستان تربت جام تشکیل شد.

نیل‌آباد قدیم:
لغتنامه دهخدا به نقل از جلد نهم فرهنگ جغرافیائی ایران می‌نویسد: نیل‌آباد دهی است از دهستان بابکن بخش تربت جام شهرستان مشهد. در 25 هزار گزی جنوب شرقی تربت جام و در جلگه گرمسیری واقع است و 286 تن سکنه دارد آبش از قنات ، محصولش غلات ، پنبه ، زیره سبز و شغل اهالی زراعت و مالداری است

یونسی(خراسان رضوی)

  • جمعیت :
    3349
  • کد تلفن :
    535

یونسی شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر در شهرستان بجستان که خود به تازگی ازشهرستان گناباد جدا شده قرار دارد. جمعیت این شهردر سال 1385، برابر با 3349 نفر بوده است .

آب وهوای یونسی گرم وخشک است و زمستان هایی بسیار سرد وتابستان هایی بسیار گرم دارد که این بیشتر بخاطر قرار گرفتنش درکویربجستان است.

از آثار باستانی یونسی می‌توان به 1-آب انبارمعروف به (حوض نو) 2-کاروانسرای شاه عباسی 3-پل قدیمی معروف به (پول کال) 4-قلعه قدیمی که در حال ویرانی است .سه کوه معروفش 1-زهلی 2-خر پشت 3-کمر زردک نام دارد .

از محصولات کشاورزیش می‌توان به 1پسته 2-گندم 3-جو 4-پنبه 5-جغندر و... اشاره کرد.
یونسی با روستا های مرندیز(درغرب) ومیاندهی (درشرق) همسایه است فاصله اش با مرکز شهرستان 45 کیلو متر با مرکز استان 230 کیلومتر وبا پایتخت نزدیک به 1000 کیلو متر است یونسی دو قنات داشته است که یکی به کلی خشک ودیگری تا حد زیادی کم آب شده است . شغلهای اصلی مردم یونسی 1-کشاورزی 2-دامداری 3-دامپروری

 



تاريخ : چهارشنبه ٢۱ آبان ۱۳٩۳ | ۱٠:٢٠ ‎ق.ظ | نویسنده : kourosh hasanpour | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.