معرفی استان آذربایجان شرقی

 

 

سراب(اذربایجان شرقی)

 

 

سَراب یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان سراب در شرق این استان است. این شهر با ۴۲٬۰۵۷ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵، هفتمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.شهر زیبای سراب به دلیل واقع شدن در بین دو کوه سبلان و بزقوش، آب و هوایی سرد و کوهستانی دارد. این شهر در منطقه‌ای به وسعت ۱۳ کیلومتر مربع گسترده شده‌است. شهر سراب در ۸۶ کیلومتری غرب اردبیل، ۱۳۴ کیلومتری شرق تبریز و ۶۵۹ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است.از آن‌جایی که سراب در کنار رود بنا شده‌است، نام آن را برگرفته از سر + آب می‌دانند.جنگ امیر وهسودان با غزها در سال ۴۳۶ قمری در کنار شهر سراب رخ داد. در حملات چنگیزخان مغول سراب نیز در سال ۶۱۷ ه. به شدت قتل و غارت شد. ترک‌زبان شدن شهرستان سراب از زمان سلجوقیان و کوچ ایل‌های ترک به منطقه آغاز شد.

وجه تسمیه
سراب مانند بسیاری از شهرهای ایران در کنار رود بنا شده‌است و احتمال می‌رود نام خودش را نیز از این جهت گرفته باشد به واسطه وجود آب‌های جاری فراوان که از دامنه کوه‌های سبلان و بزقوش در دشت سراب جاری می‌شود شاید نام سراب را بر این شهر گذاشته اند اما حمداله مستوفی در کتاب معروف خود یعنی نزهع القلوب می‌نویسد سراو شهریست از شرق سبلان مایل به قبله افتاد چو هوایش سرد است و آب آن از رودی که بدان شهر منسوب است از کوه سبلان برخیزد و در دریاچه چی چست (ارومیه) رود مردمش سفید چهره اند و سنی مذهب. یاقوت حموی این شهر را «سراو» یا «سرو» ضبط کرده و گوید در سال ۶۱۷ هجری مغول به آن شهر حمله کرد آن شهر خراب شد و بیشتر اهالی کشته شدند. مورخین نیز سراب را سراو ذکر کرده اند که در کنار رودخانه سراو بنا شده و از این نام اسم شهر را سراو یا سراب گذاشته اند جغرافی نویسان قدیم به جای نام سراب لغت سرالو را ذکر نموده اند. ابن حوقل در وصف این شهر گفته است سراو شهری است نیکو و دارای چند آسیاب و گرداگرد آن مزارع غله خیز و باغستان ها پر فراگرفته و مهمانخانه‌ای پاکیزه و بازار های خوب دارد.استان آذربایجان شرقی یکی از استان‌های ایران است. این استان بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین استان ناحیهٔ شمال غربی ایران (آذربایجان) محسوب می‌شود. استان آذربایجان شرقی از سمت شمال به جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان، از سمت غرب و جنوب غرب به استان آذربایجان غربی، از سمت شرق به استان اردبیل و از سمت جنوب شرق به استان زنجان محدود شده‌است. این استان دارای آب و هوای سرد کوهستانی بوده و کل محدودهٔ استان را کوه‌ها و ارتفاعات تشکیل داده‌اند. مساحت استان آذربایجان شرقی، ۴۵٬۴۹۱ کیلومتر مربع است که از این جهت، یازدهمین استان بزرگ ایران محسوب می‌شود. این استان محل اتصال دو رشته کوه مهم و اصلی کوه‌های ایران، یعنی البرز و زاگرس است و بلندترین نقطهٔ آن، قلهٔ کوه سهند است. مرکز استان آذربایجان شرقی، کلان‌شهر تبریز است. از شهرهای مهم و اقماری این استان می‌توان به مراغه، مرند، میانه و اهر اشاره کرد.

 

 

آبش احمد(اذربایجان شرقی)

 

  • جمعیت :
    ۲۳۲۹
  • نام قدیمی :
  • کد تلفن :
    04274

 

آبش احمد یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش آبش‌احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است.این شهر با ۲٬۳۲۹ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ به‌عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر و پنجاه و یکمین شهر استان آذربایجان شرقی مطرح می‌گردد.شهر آبش‌احمد در منطقه‌ای سرسبز و خوش آب و هوا و در حاشیه رودخانهٔ ارس واقع شده‌است. نام قدیم این شهر «احمدلو» بوده‌است. البته عده‌ای نیز بر این باورند که بنای این شهر توسط دو برادر به نام‌های «آبش» و «احمد» بوده‌است و این دو برادر اولین ساکنان آبش‌احمد بوده‌اند. از این‌رو نام این شهر را آبش‌احمد گذاشته‌اند.
شهر کوچک آبش‌احمد در 54کیلومتری خمارلو، 34کیلومتری هوراند و ۶۳ کیلومتری کلیبر قرار گرفته‌است. از آثار تاریخی این شهر می‌توان به «قلعه‌کندی» در جنوب شهر اشاره کرد. آب‌گرم معدنی «یل‌سویی» که در شمال شرقی قلعه‌کندی واقع شده‌است، از نقاط دیدنی و تفریحی آبش‌احمد محسوب می‌شود. «سد خاکی ارسباران» در 8کیلومتری این شهر قرار گرفته‌است. همچنین «امامزاده قاسم» نیز در ۱۰ کیلومتری آبش‌احمد واقع شده‌است. شغل اغلب اهالی این شهر کشاورزی و دامداری می‌باشد

آذرشهر(اذربایجان شرقی)
  • جمعیت :
    107579
  • نام قدیمی :
  • سوغات :
  • کد تلفن :
    04124

آذر شهر یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان آذرشهر می‌باشد. این شهر با ۳۶٬۸۰۱ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، به‌عنوان هشتمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد. شهر آذرشهر در شرق دریاچهٔ ارومیه و غرب کوه سهند واقع شده‌است و آب و هوای بسیار مطبوعی دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱٬۳۹۰ متر می‌باشد. آذرشهر در ۶۰ کیلومتری جنوب غرب تبریز و ۶۸۴ کیلومتری شمال غرب تهران قرار گرفته‌است. 

وجه تسمیه
واژهٔ «آذرشهر» که امروزه به این شهر اطلاق می‌شود، در دورهٔ سلطنت رضاشاه پهلوی و پس از آن‌که روستای قبلی به شهر تبدیل شد و ساختمان شهرداری در آن احداث گردید، بر آن گذارده شد. نام قدیم این شهر «دهخوارقان» بوده‌است که البته به اسامی مختلف دیگر از قبیل «ده‌خرقان» و «توفارقان» نیز مشهور بوده‌است. معنای واژهٔ دهخوارقان همان‌گونه که در خود واژه نیز به آن اشاره شده‌است، ده یا محل سکونت ایل «خوارقان» یا «خرقان» می‌باشد که به احتمال زیاد به‌دلیل سکونت این ایل در منطقهٔ آذرشهر، دهخوارقان خوانده شده‌است.

جغرافیا
شهر آذرشهر در غرب کوه سهند و در شرق دریاچهٔ ارومیه و در منطقه‌ای بسیار حاصل‌خیز واقع شده است. این شهر از یک سو به‌دلیل نزدیکی به کوه سهند از آب و هوایی نسبتاً سرد برخوردار گشته‌است و از سوی دیگر به‌جهت نزدیک ‌بودن به دریاچهٔ ارومیه آب و هوای نسبتاً مرطوب و ملایمی دارد. به‌طور کلی آب و هوای آذرشهر در زمستان‌ها سرد و در تابستان‌ها مرطوب و خنک است.
 

محصولات
عمده‌ترین محصول کشاورزی شهر آذرشهر که در واقع اصلی‌ترین سوغات این شهر به‌شمار می‌آید، لپهٔ آن است که در سراسر ایران باعنوان «لپهٔ آذرشهر» شهرت فراوانی پیدا کرده‌است و به‌عبارت دیگر به مهم‌ترین منبع درآمد مردم این شهر تبدیل شده‌است.
از محصولات دیگر آذرشهر می‌توان به‌گردو اشاره کرد که غالباً در اطراف این شهر و در دهستان‌های قبله‌داغی و قاضی‌جهان ینگجه و نیز در بخش گوگان تولید می‌شود.

مشاهیر
از مشاهیر آذرشهر می‌توان به «آشیق عباس توفارقانلی» و «سعیده آهنگری دهخوارقانی» اشاره کرد

آق کند(اذربایجان شرقی)
  • جمعیت :
    2029
  • کد تلفن :
    424

آق‌کند یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش کاغذکنان شهرستان میانه واقع شده‌است. این شهر مرکز بخش کاغذکنان است

 

 

اسکو(اذربایجان شرقی)

  • جمعیت :
    98988
  • کد تلفن :
    412
  • سایت شهرداری :
    www.oskucity.ir

اُسکو یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان اسکو می‌باشد.این شهر در ناحیهٔ غربی استان و در نزدیکی دریاچه ارومیه واقع شده‌است و از آب و هوای نسبتاً مناسبی بهره‌مند گشته‌است. شهر اسکو در میان باغات مختلفی به‌وجود آمده‌است و منظرهٔ این شهر از کوه‌های مجاور این واقعیت را اثبات می‌کند که اسکو یکی از باغ‌شهرهای ایران می‌باشد. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ خورشیدی بالغ بر ۱۶٬۱۴۰ نفر بوده‌است که از این جهت پانزدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد.اسکو در ۳۳ کیلومتری جنوب غرب تبریز واقع شده‌است. 

پیشینه
اسکو یکی از قدیمی‌ترین شهرهای آذربایجان است. قدیمی‌ترین منبعی که در آن از اسکو نام برده شده‌است، کتیبه‌ای است مربوط به‌حدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح که در لشکرکشی پادشاه آشور نوشته شده‌است. در این کتیبه به وجود قلعه‌ای پیرامون شهر اشاره شده که در حملهٔ سپاه آشور به همراه یک‌صد و یازده روستای دیگر به آتش کشیده شده‌است.
 

مردم
ساکنان شهر اسکو از نژاد ترک آذربایجانی بوده و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. دین ساکنان این شهر اسلام و مذهب آنان شیعه دوازده‌امامی می‌باشد.
جمعیت اسکو برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی بالغ بر ۱۶٬۱۴۰ نفر بوده‌است که از این تعداد ۸٬۰۴۰ نفر مرد و ۸٬۱۰۰ نفر زن بوده‌اند. همچنین تعداد خانوارهای این شهر، ۴٬۹۲۸ خانوار بوده‌است. براساس همین سرشماری از مجموع ۱۶٬۱۴۰ نفر جمعیت ساکن اسکو، ۱۲٬۷۸۴ نفر باسواد و ۲٬۰۴۹ نفر بی‌سواد بوده‌اند

اهر(اذربایجان شرقی)
  • جمعیت :
    150111
  • نام قدیمی :
  • کد تلفن :
    426
  • سایت شهرداری :
    www.e-ahar.ir

اهر یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان اهر است. این شهر با ۸۵٬۷۸۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ به‌عنوان پنجمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی پس از شهرهای تبریز، مراغه، مرند و میانه مطرح می‌گردد. شهر اهر بزرگ‌ترین شهر منطقهٔ ارسباران است و به عنوان مرکز این منطقه شناخته می‌شود.

جغرافیا
شهر اهر در مرکز منطقهٔ سرسبز و خوش آب و هوای ارسباران و در فضایی به وسعت ۱۵ کیلومتر مربع گسترده شده‌است و به همین دلیل، از آب و هوایی خوش بهره‌مند گشته‌است. ارتفاع این شهر از سطح دریا، ۱۳۴۱ متر می‌باشد. شهر اهر در ۸۹ کیلومتری شمال شرقی تبریز و ۷۶۵ کیلومتری شمال غربی تهران واقع شده‌است.

مردم
ساکنان شهر اهر، همانند اهالی سایر شهرها و روستاهای استان آذربایجان شرقی، به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. شغل اصلی آنان، باغداری، دامداری و کشاورزی است. البته به دلیل تأسیس ادارات گوناگون دولتی و خصوصی در این شهر، عده‌ای نیز به کار در این‌گونه مراکز مشغولند. طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت این شهر بالغ بر ۸۵٬۷۸۲ نفر بوده‌است که از این تعداد ۴۲٬۷۹۶ نفر مرد و ۴۲٬۹۸۶ نفر زن بوده‌اند. همچنین تعداد خانوارهای این شهر، ۲۰٬۸۴۴ خانوار بوده‌است.

وجه تسمیه
در دوران پیش از اسلام، این شهر با نام «میمد» خوانده می‌شد که پس از ورود اسلام به ایران، نام آن به اهر تغییر پیدا کرد. معنای لغوی واژهٔ اهر در زبان عربی، گیاه زبان گنجشک است که به احتمال زیاد به دلیل فراوانی این گیاه در این منطقه به این نام، خوانده شده‌است.

محله‌ها
درگذشته، مجموعه شهر اهر از سه محله تشکیل می‌شده‌است: کوی سادات‌لو، کوی نخجوان‌لو و کوی باغبان‌لو. هر سه محله مسکونی بوده و در حدفاصل آن‌ها باغات انبوهی وجود داشته‌است. آب شهر از چند قنات تأمین می‌شده که در محله‌های مختلف شهر مانند قنات محلهٔ چلب‌وردی وجود داشته‌است. امروزه تقریباً همه آن‌ها از بین رفته‌است

ایلخچی(اذربایجان شرقی)
  • جمعیت :
    13985
  • کد تلفن :
    412

ایلخچی یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش ایلخچی شهرستان اسکو واقع شده‌است. این شهر در ۲۵ کیلومتری جنوب غرب کلان‌شهر تبریز قرار گرفته‌است.جمعیت این شهر، براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۱۳٬۹۲۷ نفر بوده‌است، که از این جهت، شانزدهمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

مردم
طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، از مجموع ۱۳٬۸۲۷ نفر جمعیت ایلخچی، ۷٬۱۵۲ نفر مرد و ۶٬۷۷۵ نفر زن بوده‌اند که در ۴٬۰۱۴ خانوار ساکن این شهر بوده‌اند. هم چنین ۷۷ درصد از مردم باسواد و ۲۳ درصد بی‌سواد بوده‌اند.

اقتصاد
دراین شهر علاوه بر بانک‌های دولتی مؤسسات قرض‌الحسنه فعالیت چشم‌گیری دارند که از جمله صندوق قرض‌الحسنه الغدیر و صاحب‌الزمان از فعال‌ترین آن‌ها می‌باشد. ضمناٌ دانشگاه پیام نور نیز از اول مهر ۱۳۸۶ فعالیت خود را با پذیرش دانشجو شروع کرده‌است با وجود مراکز دانشگاهی و مؤسسات اقتصادی سرعت توسعه این شهر سریع‌تر گشته‌است و همچنیین کارخانه‌های صنعتی در اطراف این شهر، از جمله کارخانه ایران خودرو نیز وجود دارد. شهر ایلخچی علاوه بر قرار گرفتن در جاده ترانزیتی شاهرگ اتصال استان‌های کردستان و آذربایجان غربی به‌وسیله بزرگراه شهید کلانتری که از وسط دریاچه اورمیه می‌گذرد به استان آذربایجان غربی متصل می‌باشد. هچنین به‌وسیله ایستگاه زارعی که در ۳ کیلومتری شهر ایلخچی قرار گرفته به شبکه راه‌آهن سراسری کشور دسترسی دارد

باسمنج(اذربایجان شرقی)
  • جمعیت :
    10736
  • نام قدیمی :
  • کد تلفن :
    411

باسمِنْج یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است. این شهر در ۱۰ کیلومتری جنوب شرق کلان‌شهر تبریز قرار گرفته‌است.جمعیت شهر باسمنج، بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۱۰٬۷۳۶ نفر بوده‌است، که از این جهت، بیست و یکمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

وجه تسمیه
از قرن هشتم به‌بعد، واژهٔ باسمنج به‌صورت‌های «اوسبنج»، «وهوسفنج»، «فهوسفنج»، «اسفنج»، در بعضی متون دیده می‌شود.به‌نوشتهٔ رشیدالدین فضل‌الله، در دورهٔ او، قریهٔ اوسبنج مشهور به«‌ترک‌دیه»، از دیه‌های ناحیهٔ مهران‌رود شمرده می‌شد و حدودش متصل به‌شارع خراسان و به‌اراضی زرنق و شادباد علیا و شارع قریهٔ مرده‌ناب و فتح‌آباد بود.در یکی از قباله‌های مانده از 987، از همنام آن، مزرعه یا ده «اُسفنج» در ناحیهٔ بروانان (در مسیر جادهٔ قدیمی (میانه-بستان‌آباد-تبریز) نام برده‌شده‌است.در منابع تاریخی دورهٔ صفویه نیز نام فهوسفنج آمده‌است. به‌نوشتهٔ اسکندرمنشی در 989 هجری، سلطان محمد خوارزمشاه از سعیدآباد کوچ کرد و وارد فهوسفنج شد.
در زمان سلطان محمد خوارزمشاه، در جنگ میان قزلباش‌ها و سپاهیان عثمانی، در کنار رود فهوسفنج، عثمانی‌ها شکست خوردند و عقب‌نشینی کردند.شاه عباس یکم که در 998، بر اثر صلح با عثمانی، قسمت‌هایی از آذربایجان و شیروان و بنادر دریای خزر و کردستان و لرستان، یعنی متصرفات عثمانی‌ها در فاصلهٔ سال‌های 985 و 998 را به‌آن دولت واگذار کرده‌بود، در 1012، برای بازپس گرفتن آذربایجان از عثمانی‌ها، پیش از ورود به‌تبریز و پس از اقامت در کاروانسرای شبلی، وارد فهوسفنج شد.در 1027 هجری، قوای عثمانی به‌سرداری «خلیل پاشا»، شهر تبریز و در پی آن، قریهٔ فهوسفنج را تسخیر نمودند.در جنگ‌های ایران و روس در زمان فتح‌علی‌شاه قاجار، قشون روس، پیش از معاهدهٔ ترکمانچای، باسمنج را تصرف کرند، ولی پس از مدتی عقب نشست. به نوشتهٔ اعتمادالسلطنه، در 19 شوال 1264 هجری، ناصرالدین شاه قاجار با اردویی مرکب از 10٬000 نفر از شهر تبریز بیرون آمد و وارد باسمنج و در سفر به‌اروپا (از راه میانه-ترکمانچای-باسمنج) وارد شهر تبریز شد.
به‌نوشتهٔ «عبدالعلی ادیب‌الملک»، در دورهٔ ناصری، باسمنج یک حمام و دو مسجد و هفت خانوار رعیت و ده دکان داشت و مالیات دیوانی آن به 160 تومان می‌رسید.باسمنج در جریان جنگ‌های انقلاب مشروطیت و لشکرکشی قوای دولتی به‌آذربایجان، به لحاظ موضع سوق‌الجیشی، مدتی مقر حکم‌فرمایی عین‌الدوله بود و میان قوای ستارخان و قشون دولتی، بارها در آن‌جا زدوخورد روی داد. باسمنج بعدها مرکز بلوک مهران‌رود و جادهٔ تبریز به‌بستان‌آباد از وسط آن می‌گذشت.

مردم
در گذشته، کشاورزی و دامداری از کارهای پررونق و سودآور مردم این شهر محسوب می‌شد که در ۳۰ سال اخیر، به علت تأمین آب مشروب شهر تبریز از سفره‌های زیرزمینی منطقهٔ باسمنج، این مشاغل رونق خود را از دست داده‌اند. امروزه عدهٔ کثیری از اهالی این شهر، در کارخانجات صنعتی شهر تبریز فعال هستند و کارهای قدیمی از رونق افتاده‌اند.

گردشگری
به خاطر سرسبزی و وجود چشم‌اندازهای زیبای طبیعی در کناره‌های رودخانه مهران‌رود، در محور باسمنج به روستای سفیده‌خان و آب‌وهوای لطیف منطقه و همچنین نزدیک بودن این شهر به مرکز استان، در سال‌های اخیر این منطقه از نظر گردشگری اهمیت خاصی پیدا کرده‌است، به طوری که در چند سال گذشته ساخت و ساز ویلاها و سایر مکان‌های تفریحی در کناره‌های رودخانه مهران‌رود چند برابر شده‌است. همچنین در روزهای تعطیل، این شهر پذیرای عدهٔ زیادی از اهالی شهر تبریز است.

توسعه‌ شهر
به منظور اسکان سرریز جمعیت کلان‌شهر تبریز و تصمیم مسئولان امر برای احداث شهرک‌های مسکونی از جمله شهرک‌های شهرک آذران، شهرک خاوران و شهرک مهران‌شهر در مابین حوزهٔ استحفاظی شهرداری‌های تبریز و باسمنج، بر اهمیت این شهر افزوده شده‌است. چرا که با شروع ساخت‌وساز در این ۳ شهرک، شهر باسمنج به مرکز استان آذربایجان شرقی متصل خواهد شد و به‌عنوان منطقهٔ ۹ شهرداری تبریز شناخته خواهد شد. ولی به‌دلیل برخی مشکلات، از جمله طرح تبدیل شهر باسمنج به مرکز بخش، مجوز ساخت‌وساز در این شهرک‌های ۳گانه از سوی مقامات استانی و کشوری صادر نمی‌شود.

رونق شهر
قبل از احداث جادهٔ جدید تبریز - تهران، راه تهران از داخل این شهر می‌گذشت که رونق خوبی هم به شهر داده بود. ولی پس از به راه افتادن جادهٔ جدید، شهر باسمنج از توسعه مطلوب بازمانده‌است. ولی پیش‌بینی می‌شود با افتتاح آزادراه تبریز - زنجان - تهران که از حاشیهٔ جنوبی این شهر می‌گذرد، شهر باسمنج بار دیگر از رونق خوبی برخوردار شود.

محصولات

/ 0 نظر / 313 بازدید